Memleket Hikayeleri , Karay'ın 1919'da ilk basımı yapılan ve kendisinin de kronolojik olarak ilk önemli eseridir . Birinci Dünya savaşı ve akabininde Kurtuluş savaşı yıllarının Anadolu'sunu ,"Memleket" olarak adlandırdığı hikayeleriyle gözler önüne serer . Bizzat kendi gözlemlerinden oluşan bu hikayeler Türk okuruna da Istanbul yaşamı dışında Anadolu'da da bir yaşamın var olduğunu kanıtlar.
Memleket Hikayeleri toplamda 18 hikayeden oluşur. Bu hikayelerden ilki ve en kapsamlısı Yatık Emine'dir . Ankara'nın bir kasabasında geçen hikayede bir hayat kadını olan Emine'nin yaşadığı hazin hadiseler anlatılır . Bu hikayede yazar insanların çıkarları uğruna ne kadar bayağılıştıklarını ve önyargının, dışlanmanın bir insan hayatını ne kadar derinden etkilediğini ifade eder. Emine, hikayenin sonunda açlıktan ve soğuktan ölür ; aslında ölen insanlıktır.
Boz Eşek , Küs Ömer , Yatır , Şeftali Bahçeleri ,Koca Öküz , Sarı Bal ,Cer Hocası ,Ayşe'nin Yazgısı … Hikayelerin ortak özellikleri olay merkezli olması yani vak'a hikayeleri özelliği taşımasıdır. Bundan dolayı merak unsuru hep canlı tutulmuştur . Bazı hikayelerin sürpriz bir şekilde bitmesi de hikayeleri sıradanlıktan kurtarır.
Yazarın Osmanlı Türkçesini mükemmele yakın kullanması takdire şayan fakat özellikle genç okurlara yabancı gelen kelimelerin fazlalığı kitabı onlar açısından itici kılan etkenlerden .
Inkilap Yayınevi tarafından yayımlanan eserin gençler için günümüz Türkcesiyle yayınlanmasını temenni ediyoruz .
Kuvvete Karşı adlı hikayeden bir alıntı paylaşıyor ve hepinize keyifli okumalar diliyorum .
"Yaşamaktan, daima ihtiyaçlar içinde çırpınmaktan, her zaman mağlubiyete mahkum bulunmaktan bir intikam hissi duymuyor musunuz?"
Refik Halid KarayMemleket Hikayeleri
" Her gün , bir öncekinin , her ay , geçirdiğimiz ayın , her mevsim yaşadığımız başka bir mevsimin bıktırıcı , sinir bozucu bir tekrarıydı : Aynı şeyleri acı ve umutsuzluklarla yeniden görüyor ve adlandıramadığımız bir yenilgiyi boş yere bekliyorduk sanki. "