İnsan tekamül eden bir varlıktır.Kimse 20 sene öncesine göre yaşayamaz.İdeolojiler,inançlar enaniyete dönüşmüştür.Kitap okusada kişi derunundan öğrenir.Hakikati kimse tekeline alıp başkalarını ötekileştiremez.
Fikirler, deneyimimizin diğer parçalarıyla tatmin edici bir ilişki kurmamıza,onları özetlemimize ve aralarında kavramsal kısayollarla dolaşmamıza yardımcı oldukları ölçüde gerçek olurlar.Fikirler ARAÇSAL olarak doğrudur.Bu Chicago’da öğretilen araçsal hakikat görüşüdür.Oxford’da da kuvvetle savunulan,fikirlerimizin hakikatın, onların işe yarama gücü anlamına geldiği görüşüdür.
Dewey,Schiller ve aynı görüşü taşıyanlar gerçeklere bu anlayış ile ulaşırken jeologların,biyologların ve filologların örneğini izlemişlerdir.
Pragmatizm tüm teorilerimizi yumuşatır,esnekleştirir ve her birini işler hale getirir.Hiçbir dogması ve doktrini yoktur.
(Rahmetli Atatürk demişti ben size hiçbir dogma ve doktrin bırakmıyorum sadece izleyeceğiniz yolu hayatın gerçeklerinden alın demişti.Pragmatik olmayan Abd şartlar sunuyor,pragmatik olmayan İran kendi şartlarını sunuyor.Her iki devlet önyargılı davranıyor birbirini anlamıyor ve empati yapmıyor.Geriye tek yol kalıyor,o yol da iki devletten biri diğerini zora sokup şartlarını kabul ettirecek ,bu arada iki devlet birbirlerine abluka yaparken dünya krize enerji ve hammedde giriyor.)
Ön yargılarımızı ciddi şekilde değiştirecek kadar yeni olan olgularla başa çıkmanın en yaygın yolu,onları tamamen görmezden gelmek veya onlara tanıklık edip savunan kişileri eleştirmektir.
(Değişim yapmak belki sarığı çıkartıp şapka ilede olmuyor.Kafanın içindeki ezberletilmiş ön yargılar ancak eğitim ile çok farklı kültürler ile tanışmak ve empati yapmak ile mümkün.)
Gerçek bir geçiş aracıdır,geçişleri yumuşatır.Yöntem genç İtalyan pragmatist Papini’nin ifade ettiği gibi teorilerimizin ortasında bir otel karidoru gibi yer alır.Sayısız oda bu karidordan açılır.Bir odada kitap yazan bir ateist bulurken,diğer odada inançlı dua eden birini,diğer odada araştırma deney yapan bir kimyager,diğer bir odada fizikçiyi bulurken başka bir odada metafizikçi bulursunuz ama hepsinin odası aynı karidora(pragmatizm)açılır.
Pragmatik yöntem bu kadar.Tek bir düşüncenin sığ bataklığına sığmamaktır.
(Bende her düşünceyi her felsefeciyi inceler,sırtımı dönemem,her inancı okurum ,hint dinini okudum,hristiyan teolojisi,yahudi talmud,islam fıkhı ve tasavvuf okurken bilimin en son gelişmelerini ve her felsefeciyi takip ettim.Ön yargılı olup tek düşüncede inananlar hakikati bulamaz ve Birçok düşünceye sırtını dönen kişiler hakikate sırt çevirirler ve pragmatist olamaz,her düşüncenin kendine göre haklılık payı var.)Dünyaya barışı,sevgiyi, hoşgörü ve pragmatik felsefe getirecek.