oyun ve hediyeler vasıtasıyla; tehdit ve
hücumlar vasıtasıyla; fakat herşeyden önce para vasıtasıyla halk etki altına alınırdı. Bunun başlangıcına 400 yılının Atina'sında, şaşkınlık veren en aşırı noktaya varmasına ise Sezar ve Çiçero'nun Roma'sında rastlıyoruz. Her yerde olduğu gibi burada da, seçimler, sınıf temsilcilerinin adlandırılması olarak başlayıp parti adaylarının savaş alanı, paranın müdahalesi için ve hele bir zamandan sonra sonsuzcasına artan para miktarının müdahalesine hazır bir arena haline gelmiştir. "Ancak belirli kişilerin ellerinde toplanabilen servet büyüdükçe, politik kudret mücadelesi daha da çok para meselesine döküldü". Daha fazla bir şey söylemek gereksizdir. Yine de daha derin anlamda bir bozulmadan söz etmek doğru olmaz. Bu bir dejenere olma meselesi değildir, olgunluğa eriştiği zaman bu çeşit şekiller alma zorunluluğuna mahkum demokratik kavim özelliklerinin kendisidir