Gökçe Zafer Özaki
@UftadeHalim
Aşk galip gelecek
~~~Çünkü Aşktan gayrisi vesairedir
Kuantum Fiziği ve Evren Fiziği
Bir cisme ses dalgası gönderdiğinde ona temel olarak elektromanyetik kuvvet uygulamış olursun.
Kulağa şaşırtıcı gelebilir ama süreç şöyle işler:
1. Atomların Çarpışması: Ses, hava moleküllerinin birbirine çarpmasıyla ilerleyen bir titreşimdir. Bu hava molekülleri hedeflenen cisme çarptığında, aslında hava atomlarının dışındaki elektronlar, cismin atomlarının dışındaki elektronları iter.
2. Temas Kuvveti: Günlük hayatta "dokunma" veya "itme" dediğimiz her şey aslında atomların birbirine çok yaklaştığında elektronların birbirini elektriksel olarak itmesidir. Bu da doğrudan elektromanyetik kuvvetin bir sonucudur.
Ancak bu etkileşimin sonucunda oluşan fiziksel etkiye mekanik bir terim olan radyasyon basıncı (ses basıncı) denir. Eğer ses dalgası çok güçlüyse (örneğin çok yüksek sesli bir hoparlörün önünde durduğunda veya bir opera sanatçısı bardağı çatlattığında), bu elektromanyetik itme o kadar şiddetli olur ki cismin atomlarını bir arada tutan bağları koparıp onu parçalayabilir.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Modern fizikte doğadaki her şeyi yöneten 4 temel kuvvet vardır. Senin bahsettiğin ısı veya sürtünme gibi diğer tüm etkiler, aslında bu dört temel kuvvetin farklı alt türevleridir:
1. Kütleçekim Kuvveti: En zayıf ama menzili en uzun olan kuvvettir. Gezegenleri yörüngede tutan, senin yere basmanı sağlayan ve az önce konuştuğumuz Einstein'ın uzay-zaman bükülmesi dediği kuvvettir.
2. Elektromanyetik Kuvvet: Yüklü parçacıklar arasındaki çekme ve itmedir. Atomları bir arada tutar, ışığı oluşturur. Günlük hayatta hissettiğin ısı, sürtünme, dokunma ve katılık hissinin tamamı aslında atomların birbirini elektromanyetik olarak itmesidir.
3. Güçlü Nükleer Kuvvet: En güçlü kuvvettir ama sadece atomun çekirdeğinde etkilidir. Proton ve nötronları birbirine yapıştırır. İlk sorundaki atom bombasının patlaması, bu muazzam kuvvetin serbest kalmasıdır.
4. Zayıf Nükleer Kuvvet: Radyoaktif bozunmalardan sorumludur. Bir atomun başka bir atoma dönüşmesini (parçacık alışverişini) sağlar. Güneş'in parlamasını sağlayan nükleer tepkimelerin tetikleyicisidir.
Yani evrendeki her türlü "itme, çekme veya parçalanma" olayı mutlaka bu dörtlüden birine dayanır.
Einstein'ın teorilerine göre geleceğe gitmek "hızlanarak" teknik olarak mümkündür, ancak geçmişe gitmenin önünde çok daha sert engeller vardır. İşte temel nedenler:
1. Işık Hızı Bariyeri: Einstein’a göre geçmişe gitmek için ışık hızından ($300.000$ km/sn) daha hızlı gitmeniz gerekir. Ancak bir kütlesi olan herhangi bir nesne ışık hızına yaklaştıkça kütlesi sonsuza ulaşır ve onu daha fazla hızlandırmak için evrendeki tüm enerjiden daha fazlası gerekir. Yani fiziksel olarak bu sınırı aşamazsınız.
2. Nedensellik İlkesi (Sebep-Sonuç): Evrenin en temel kuralı, sebebin sonuçtan önce gelmesidir. Geçmişe gidip bir olayı değiştirirseniz, o olayın sonucunda doğan "sizin" orada olmamanız gerekir. Bu da mantıksal bir imkansızlık yaratır.
3. Büyükbaba Paradoksu: En meşhur örnek budur: Geçmişe gidip büyükbabanızın çocuk sahibi olmasını engellerseniz, siz hiç doğmamış olursunuz. Siz doğmadıysanız, geçmişe gidip büyükbabanızı durduracak kimse yoktur. Bu içinden çıkılamaz bir döngüdür.
4. Entropi (Zamanın Oku): Termodinamiğin ikinci yasasına göre evrende düzensizlik (entropi) her zaman artar. Zaman, kırılan bir bardağın parçalarının geri birleşememesi gibi, sadece düşük düzensizlikten yüksek düzensizliğe doğru akar.
Bilim dünyasında geçmişe gitmenin tek teorik (ama ispatlanmamış) yolu "Solucan Delikleri"dir.
