Umghvaa
@Umghvaa
#18
Gogolun paltosunun altında saklanan birer Kappayım.
Instagram: umghvaaaa
Bəzi kitablar var, sadəcə oxunmur… hiss olunur. Körpüsalanlar da elə o kitabdandı.
İlyas Əfəndiyev sətirləri elə yazır ki, bir anlıq elə bil kəndin o daşlı yollarında sən özün gedirsən, o çayın səsini sən eşidirsən, o körpünü sən salırsan.
Bu kitabda sadəcə bir kəndin həyatı deyil, insanların içində qurduğu və ya yıxdığı körpülər danışır.
Kərim xan, Səriyyə, Buldorzerci, Qərib, Adıl… hər biri öz dərdini içində daşıyan, amma həyatdan dönməyən insanlardır. Onlar danışmır, amma baxışlarıyla çox şey deyir.
Əfəndiyev göstərir ki, bəzən körpü salmaq üçün təkcə daş, taxta yox… cəsarət və vicdan da lazımdı.
Bəzən bir söz, bir seçim illərlə daşıyacağın yükə çevrilir. Hər kəsin içində bir körpü var — keçmək istədiyi, amma qorxduğu.
Bu əsərdə dostluq da var, xəyanət də… sevgi də, sükut da. Hər səhnə səni bir az sarsıdır, bir az düşündürür.
Oxuduqca elə bil o insanların yanında oturursan, onların taleyinə şahid olursan.
Və kitab bitəndə anlayırsan ki, Körpüsalanlar sadəcə bir hekayə deyil — vicdanın, səssiz ağrının və insan olmağın dərsidi.
Əlində kitab qalır, amma içində bir körpü qurulur — keçmişlə bu günün, insanla insanın arasında.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Bazı hikâyeler vardır, yalnızca okunmaz… yaşanır. Uçurtma Avcısı tam da böyle bir hikâye.
Satır aralarında sadece Afganistan’ın gökyüzünde süzülen uçurtmalar değil, insanın vicdanında asılı kalan hatıralar da var.
Khaled Hosseini, çocukluk dostluğu ile ihaneti, sadakat ile korkuyu, geçmiş ile yüzleşmeyi öyle bir örüyor ki; her sayfa kalbine görünmez bir ip bağlıyor.
Amir ve Hassan… biri efendi, biri hizmetkâr; ama ikisini birbirine bağlayan şey, kan değil, çocukluk anılarının masumiyeti.
Ve o masumiyet, bir kış günü karın üzerine düşen kırmızı bir lekeyle bozuluyor.
İşte o leke, tüm hikâyenin üzerine düşmüş gölge gibi… ne kadar zaman geçerse geçsin, silinmiyor.
Bu kitap, dostluğun yalnızca gülüşlerde değil, sessiz acılarda da ölçüldüğünü hatırlatıyor.
Baba figürünün gururu, pişmanlıkların yükü, geçmişten kaçmanın imkânsızlığı… Hepsi, Afganistan’ın değişen manzaralarıyla iç içe anlatılmış.
Bir uçurtma yarışından Pakistan’ın tozlu sokaklarına, oradan Amerika’nın yabancı ışıklarına kadar, her adımda yazar sana şunu fısıldıyor:
"Geçmiş, peşini bırakmaz… onu ancak yüzüne bakarak yenebilirsin."
Uçurtma Avcısı, insanın kalbine hem yara hem de merhem bırakıyor.
Bitirdiğinde, elinde kalan yalnızca bir hikâye değil; affetmenin, yüzleşmenin ve “Senin için, bin kez de olsa” diyebilmenin ağırlığı oluyor.
Bir insan nə zaman öz içindəki işığı itirər?
Yağış yağır. Qaranlıq şəhər susur. Ölü cəsədlərlə dolu bir qapının altında bir adam dayanıb. Üşüyür, qorxur, aclıqdan, səssizlikdən, yoxsulluqdan, və ən çox da... özündən qorxur. Bəli, "Rosomon" adlı bu hekayədə qətl yoxdur. Amma ölüm var. Ümidsizliyin öldürdüyü bir insan var. Vicdanın çökdüyü anın sükutu var.
Bəzən qətl təkcə qan axıdaraq olmur. Bəzən insan öz içindəki mənliyi öldürür. Əxlaq dedikləri şey var ha, bəzən o da bir tikə çörəyə satılır. Kim deyib əxlaq bahalıdır? Ucuzdur. Çox ucuz. Əgər insan küncə sıxılsa, seçim qalmasa, içinə qaranlıq dolubsa – satmaq çox asan olur hər şeyi.
Bax, bu hekayədəki kişi də bir zamanlar dürüst idi. Ola bilər. Amma artıq deyil. Nə dəyişdi? Yaşamaq istəyi – "qorxu" – və aclıq. Bu üçü birləşəndə insan nə qatilə, nə oğruya çevrilir... bir canlı kölgəyə çevrilir. Öz içində səssizcə ölən bir adama...
Yuxarıda qadın ölü bədənlərin saçlarını yolur. Niyə? Saçları götürüb satacaq. Pul qazanacaq. Bəs bu günahdırmı? Hə. Amma bəs yaşamaq? Onun günahı yoxdurmu?
Heç kim doğulanda oğru doğulmur. Heç kim cinayətə meylli gəlmir bu dünyaya. Sadəcə həyat insanı "məcbur" edər. Amma bax gör: bu "məcbur" deyilən bəhanə vicdanını itirmiş insanların ən sevdiyi sözdür.
Məncə bu hekayə qətl haqqında deyil. "Rashomon" insanın içindəki öldürülən əxlaqın hekayəsidir. Sükutla öldürülən, susaraq basdırılan vicdanın.
Ən pisi də bilirsən nədir?
Kənardan baxsan, heç nə baş verməyib kimi görünür. Heç kim ölməyib. Qan axmayıb. Amma içimizdə... çox şey ölüb.
Bu hekayəni oxuyanda özümə verdiyim sual budur: Əgər mən də o kişi kimi o darvazanın altında olsaydım, mən nə edərdim?
Və cavab məni qorxudur...
Rashomon bir hekayə deyil. Rashomon hərimizin içindəki qaranlığa qoyulan güzgüdür. Bax, bəlkə də buna görə bu
Gogol'un Paltosunun altında saklanan birer Kappa'yım.
TEK KELİMEYLE AŞIK OLDUM.
Böyle kitapları alıp dünyada ki her kişiye zorla okutturasım var. Nasıl kitapları diyorum biliyor musunuz? "Deli" lerin anlatımından yazılmış kitapları. Bu kitaplar öyle bir kitaplardır ki her satrı renkli düşlerle, eğlencelerle dolu gibidir. Amma bir kere düşünerek okusanız, gerçeklerin farkındaysanız satır altı manalar sizi öyle bir etkiler ki değişirsiniz. Hayatınız, düşünceniz değişir. Böyle kitaplar sayesinde yaşıyorum ben.
Seviyorum böyle kitapları. Düşündürür insanı. Anlamayan, gerçeklerin farkında olmayan zaten anlamaz. Ama anlıyorum ben.
Bu kitapta şöyle bir cümle vardı.
"Putların yıkılmasında herkes hemfikirdir; fakat kimse heykelinin dikilmesine itiraz etmez. Ne var ki, o mermer kaidelerin üstünde ancak Tanrı'nın ilahi ayrıcal ığına mazhar olmuş kulları, rahat
ve kaygısız oturabilirler ... Bunlar da, aptallar, şerefsizler ve kahramanlardır ... "
Evet. Kitap 23 yaşında bir delinin anlatıkları üzerine yazılmış. Ama gerçekten deli mi? Bu cümleden sonra ona deli diyorsanız deli sizsinizdir.
Her zaman demişimdir. Gerçek akıl hastası tımarhanelerde yatan değilde, tımarhane dışında düşüncesizce yaşayanlardır.
4/10
Beklediğim gibi bir kitap değildi. Hayal kırıklığı yaşattı. Mafya kitabı diye başlamıştım okumaya ama Mafyadan, aksiyondan haberi yoktu kitabın. Gidişatı hiç sevmedim. Çok kolay gidişatı vardı. Pek zorluk yoktu. Klişe wattpad kitapları gibiydi. Ben sevmedim açıkçası.
