Umut
@Umutt3535
From the ashes a fire shall be woken,
A light from the shadows shall spring;
Renewed shall be blade that was broken,
The crownless again shall be king.
İngilizce Öğretmeni(meb) - Çevirmen
İngiliz Dili ve Edebiyatı
İzmir
İzmir
428 okur puanı
Ağustos 2019 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Turin TurambarEdebiyat
İlk olarak Silmarillion'da bahsedilen fakat sayfalar arasında bir gölge gibi dolaşan Turin’in trajedisi, daha sonra J.R.R. Tolkien'in oğlu Christopher Tolkien tarafından derlenip toparlanarak roman haline getirilmiş. Uzun yıllar sonra bir kez daha okumaya karar verdim.
Morgoth tarafından lanetlenen Hurin, Yunan mitolojisindeki Prometheus gibi "yüksek bir tepeye" zincirlenir; kendi çocuklarının trajik sonunu adım adım izlemek zorunda bırakılır. Öyle bir tragedya ki Hurin'in oğlu Turin, kimlik karmaşası yüzünden uzun yıllar boyunca aradığı kız kardeşiyle bilmeden, yanlışlıkla evlenir. Bunu öğrendikten sonra da intihar ederler. Hikayedeki bu trajedi de annesiyle evlenen Oidipus'u anımsatıyor. "Oldboy" filmini bile hatırlattığı söylenebilir. Kahramanın kendi kaderinden kaçarken aslında onu gerçekleştirmesi üzerine kurgulanan bir hikaye.
Yunan tragedyalarında olduğu gibi, güçlü bir kahramanın yükselişinden çok onun katman katman düşüşünü, kaderinden kaçamayışını, bilmeden işlenen büyük bir günahı, önce direnmeyi sonra ise teslim olmayı okuyoruz aslında. Tolkien'in romanlarındaki belirgin umut teması bu hikayede pek yok. Kaderinden kaçmak için kendisine Turambar (kaderin efendisi) dese bile karanlık sonundan kaçamayan Turin'in dramatik sonu...
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
MülksüzlerEdebiyat
Hikaye birbirine karşıt iki gezegen olan Anarres ve Urras’ta geçmektedir. Anarres’te yardımlaşmaya dayalı anarşist bir toplum (hayır öyle bir anarşizm değil), Urras’ta ise bugüne benzer mevcut bir düzen yani tüketimci-kapitalist benzeri bir toplum resmedilmektedir.
Romanda ana kahraman olan fizikçi ve Anarres’li Shevek’in eşzamanlıllık teoremini geliştirmek için Urras’a yaptığı seyahat ve iki gezegen arasındaki zıt yaşam anlatılmaktadır. Hikaye basit gibi dursa da alt metinler ve semboller oldukça kuvvetli.
Yazarın devrime ve devlet düzenine getirdiği perspektif ve eleştiri günümüzde bile kabul edilebilir. Özellikle yazıldığı dönemin, yani yetmişlerin, tüm dünyada yeni bir demokrasi, düzen ve özgürlük arayışında olan bir kuşağa sahip olması da kitabı o dönemde bile oldukça popüler yapıyor. Kitabın isminden de anlaşılacağı üzere özel mülkiyete, materyalizme ve tüketim kültürüne karakterler üzerinden yeni bir bakış açısı getiriliyor. Okurken Marx’ın diyalektik materyalizm teorisi biraz da ütopya ve bilim kurgu ile harmanlanıp tekrar ele alınıyor gibi hissettim.
Aslında Le Guin zaten kendisini anarşist olarak tanımlayan bir yazar. Mülksüzler de bir anarşist ütopya fakat anarşizme dair bir güzelleme yapılmıyor. Eğer öyle olsaydı Anarres harika bir ütopya olarak anlatılırdı. Anarres sınıfsız, sömürüsüz bir yer olsa da kuraklık, toz ve açlıkla mücadele etmektedir. Bu açıdan romana hem anarşizmin bir eleştirisi gözüyle bakılabilir hem de o dönemin Sovyetler Birliği rejimine yönelik bir eleştiri olarak da ele alınabilir. Ayrıca Anarres’in mücadele ettiği sorunlarla baş etme yöntemi mülkiyet sınırı, dayanışma, toplumsal acılar ya da tecrübeler ve yardımlaşma temaları üzerine kurulu. Yani aslında Anarres’i ütopik yapan şey doğası, bolluğu değil de daha insani ve temel özellikler
Bursa’da bir dağ kasabasından Amerika’nın Middlesex kentine kadar uzanan çok katmanlı, dokunaklı ve ilginç bir roman. Sadece hermafrodit (çift cinsiyetli) bir "melez" karakterin serüvenlerini, metamorfozunu(tam anlamıyla!) ve duygusal geçişlerini değil; muhteşem şekilde harmanlanmış soykırım, içki yasağı, kaçakçılık, ırk isyanları ve orta sınıfın mücadelesi gibi konuları da alt metin olarak okuyoruz. Bu yüzden bu romanın türüne karar vermek çok zor. Belki "bildungsroman" diyebiliriz; en azından karakterin hikayesine doğumundan beri hakim oluyoruz. Hatta gen haritasını bile çıkartıyoruz bir süre sonra.
Ana karakter Caliope dışında yan karakterlerden de bahsetmek gerekir çünkü yazar vermek istediği mesajı biraz da yarattığı karakterlerle veriyor: Caliope'nin anneannesi olan Desdemona gecmişi ve günahları, Lefty meşhur Amerikan rüyasını, Milton asimilasyonu ve çürümüşlüğü, Peder ise kilise ve dindeki ikiyüzlülüğü sembolize ediyor. Birinci Dünya Savaşı sırasında Bursa'da ailesi Türkler tarafından öldürülen ve kaçmak zorunda kalan iki kardeş Desdemona ve Lefty’nin ensest evlilikleri ve “bozuk” olarak nitelendirilen genin bedenden bedene dolaşıp Caliope’de hayat bulması trajik ve hüzünlü bambaşka bir hikâyeyi doğuruyor. Kitabın örgüsü yasak bölgelere ve konulara o kadar ustaca bir şekilde genişletiliyor ki hikayeyi takip etmek bir o kadar da heyecan verici olmaya başlıyor. Ayrıca yazar insan doğasına ve yüreğine o kadar hakim ki asla kendini yerine koyamayacağınız bir karakterle bile sizi empati yapmak zorunda bırakıyor. Eh, iyi yazarlık da budur.
"Dünyadasın işte ve bunun tedavisi yok."Edebiyat-Tiyatro
Oldukça garip olan iki adam hiç gelmeyecek birini beklerken amaçsızca zaman geçirirler. Kimi ya da neyi beklediklerini metin boyunca bilmiyoruz fakat elbette çeşitli analizler ve tahminler var. Sanırım en ikna edici tahmin: Tanrı. Varoluşun absürtlüğünü ve amaçsızlığını anlatan bu eser tiyatro ve tiyatro metinleri arasındaki mihenk taşlarından biri.
Biraz daha içeriğe değinmek gerekirse kahramanlarımız Vladimir ve Estragon, tüm zamanlarını asla ortaya çıkmayacak olan Godot ile tanışmaya çalışarak harcadıkları için, gerçek amaçlarını asla gerçekleştiremeyecekleri ortaya çıkıyor. Olduça ilginç ve felsefi diyaloglar bu pek aksiyonsuz görünen tiyatro eserini canlı tutuyor ayrıca bu eser 1950'lerde ve 1960'larda gerçekleşen Absürt Tiyatro hareketinin güzel bir örneği.