Bir insan delirdiğini ne zaman anlar? Yoksa delilik, anlamayı çoktan geride bırakmış bir hâl midir? Eğer farkındalığın varsa hâlâ, aklını tam anlamıyla yitirmemişsin demek değil midir? Ama ya farkında olmak bile deliliğin ilk emaresiyse?
- Beni neden burada tutuyorsunuz?
- Hasta olduğunuz için.
- Evet, hastayım. Ancak siz de biliyorsunuz ki onlarca, hatta yüzlerce deli özgürce dışarıda dolaşıyor, çünkü cehaletiniz yüzünden onları sağlıklı olanlardan ayırt edemiyorsunuz. Neden ben ve bu zavallı insanlar, dışarıda dolaşanların yerine burada günah keçisi gibi oturmak zorunda? Siz, sağlık memuru, idare amiri ve bütün hastane güruhunuz; ahlaki bakımdan hepimizden ölçülemeyecek derecede aşağı konumdasınız. Neden burada oturan siz değilsiniz de biziz? Mantık bunun neresinde?
Eğer ölüm herkes için olağan ve meşru bir sondan ibaretse insanların ölmelerine engel olmak niye? Bir tüccarın ya da memurun fazladan beş, on yıl yaşamasının kime ne faydası var?