_____**_Bu roman, Peyami adlı Türk Kurtuluş Savaşı askerinin günlüğü şeklinde yazılmıştır. Romanda, 3 Kasım 1921’de başlayan ve 17 Aralık 1922’ye kadar devam eden Peyami’nin günlüğü yer almakta ve Peyami günlüğüne, Türk Kurtuluş Savaşı sırasındaki anılarını yazmaktadır.
Ayrıca Peyami’nin anıları, Ayşe adındaki genç bir kadınla ilgilidir. Ayşe hemşiredir ve aynı zamanda ülkenin kurtuluşu için çalışmaktadır. Peyami ve İhsan adlı iki asker ona âşıktır. Peyami günlüğünde, bir yandan İstanbul’un işgalini, Türk ve Halide Edib Adıvar’ın Ateşten Gömlek Adlı Romanında “Biz” ve “Ötekiler” Türk olmayanların işgal sırasındaki davranışlarını ve Türk Kurtuluş Savaşı’nı anlatır.
Romanda Osmanlı Padişahının ve yöneticilerinin İngilizlerle iş birliği içerisinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Yazar, Osmanlı padişahının İngiliz yöneticilerle iş birliği yaptığı için dürüst olmadığını belirtmektedir. İngiliz yöneticiler, padişahla gizlice görüşmelerine rağmen, yine de halk bunun farkındadır.
Yazar, roman boyunca farklı bölümlerde, Osmanlı padişahının İngiliz kuvvetlerini desteklediğini ve bu fikrinden dolayı vatan haini olduğunu iddia etmektedir. Bu nedenle, Osmanlı Padişahını “İngilizlerin Halifesi” şeklinde nitelendirerek, onun düşman tarafında olduğunu vurgulamaktadır: “Anadolu’dan isyan haberleri geliyor, İngilizlerin Halifesi ile milletin asi çocuklarının dövüştükleri söyleniyordu.” (Adıvar 2014: 58).
Yazar, aynı zamanda padişahın ordusunda diğer milletlerden askerlerin bulunduğunu da belirtmektedir. Ayrıca, bazı Türk askerleri de özgürlük yanlısı Türklere karşı savaşmaktadır: “Çerkes köyleri etrafında Türk, Çerkes, Rum, hatta Ermeni bir hayli eşkıya Halife ordusuna iltihak etmiş, bizim kuvvetlerle yer yer vuruşuyorlardı.” (Adıvar 2014: 59)
...