AYŞEGÜL ÇALIŞKAN

Örneğin temel eğitim ne içeriyor: sadece okuma yazmayı mı yoksa bunun yanı sıra bilgisayar programlama ve keman çalmayı da mı? Sadece altı yıllık ilkokulu mu yoksa doktora seviyesine kadar her şeyi mi? Peki ya sağlık hizmetleri? 2050'ye kadar yaşlanma sürecini yavaşlatabilen ve insan ömrünü önemli ölçüde uzatan tıbbi gelişmeler kaydedilmiş olursa, bu yeni tedavilere on milyar insanın tamamının erişimi sağlanacak mı yoksa bu yeniliklerden sadece birkaç milyarder mi faydalanabilecek? Biyoteknoloji ebeveynlere çocuklarının "sürümünü yükseltme" imkanı sağlarsa bu da temel i nsani ihtiyaç sayılacak mı yoksa zengin insanüstüler zavallı Homo sapiens'i katbekat aşan becerilerinin tadını çıkardığı bir ortamda, insanlığın farklı biyolojik kastlara ayrıldığını mı göreceğiz?
Etimoloji Defteri
Mücellit Nedir ?
Evrensel temel destek, temel insani ihtiyaçların karşılanması amacıyla dü­ şünülmüş ama bunun neye tekabül ettiğinin kabul edilmiş bir tanımı yok. Tamamen biyolojik bir açıdan bir Sapiens'in hayatta kalabilmek için günde sadece 1500 ila 2500 kaloriye ihtiyacı var. Daha fazlası lükse giriyor. Ancak tarih boyunca her kültür bu biyolojik yoksulluk sınırını aşan ek ihtiyaçları da "temel" sınıfına dahil etmiş. Ortaçağ Avrupa'sında kilise hizmetlerine erişim yemek ihtiyacından bile önemli addediliyordu çünkü kilise gelip ge­ çici bedeninizi değil ebedi ruhunuzu gözetiyordu. Günümüz Avrupa'sında doğru düzgün bir eğitim ve sağlık hizmeti de temel insani ihtiyaç sayılıyor ve kimileri artık İnternet erişiminin de her erkek, kadın ve çocuk için zaruri olduğunu savunuyor. 2050' de Birleşik Dünya Devleti, Detroit'ten Dakka'ya tüm insanlara temel destek sağlamak adına Google, Amazon, Baidu ve Tencent şirketlerini vergilendirmeye karar verirse, "temel" kavramını nasıl tanımlayacak?
Sona kalanların sonu ne olacak? ABD'li seçmenler Amazon ve Google şirketlerinin ödediği vergilerin Pennsylvania' daki işsiz madencilere ve NewYork'taki işsiz taksicilere aylık ya da hizmet olarak sunulmasını onaylayabilir elbette. Peki ya ABD'li seçmenler, aynı vergilerin Başkan Trump'ın "bok çukuru" tabir ettiği ülkelerde yaşayan işsiz insanlara destek olmak için gönderilmesini de onaylar mı?28 Böyle bir şeyin olabileceğine inanmakla Noel Baba ve Paskalya Tavşanı'nın sorunu çözeceğine inanmak arasında pek bir fark yok.
Geçmişte ucuz vasıfsız işgücü küresel ekonomik uçurumu güvenli bir şekilde katetmeye yarayan bir köprü görevi görmüştü. Bir ülke yavaş gelişme hızına rağmen sonunda sağlam bir noktaya ulaşabilece­ ği beklentisi taşıyabiliyordu. Doğru adımlar atmak hızlı kalkınmadan daha önemliydi. Ancak artık köprü sallantıda ve kısa süre içinde yıkılabilir. Ucuz işgücünden yüksek beceri gerektiren endüstrilere terfi ederek köprüyü geç­ miş olanlar muhtemelen paçayı sıyıracak. Ama geride kalan lar kendilerini, karşı tarafa geçme umudu olmaksızın, uçurumun yanlış tarafında bulabilir. Kimse ucuz ve vasıfsız işçilerinize ihtiyaç duymuyorsa ve siz de iyi bir eğitim sistemi kurup işçilerinize yeni beceriler kazandırmak için gerekli kaynaklara sahip değilseniz ne yapacaksınız?
Dakka ve Bangalor' da işsiz kalacak işçilerin ve çağrı merkezi operatörlerinin son moda tişörtler tasarlamaya ya da bilgisayar kodu yazmaya uygun bir eğitimi yok, o halde nasıl hayatta kalacaklar?