Zeynep Hilal
@Zeynephd
"Yaşam çok şey öğretiyor insana, ölüm daha da çok; her ikisi bilimden çok, çok daha fazlasını öğretiyor."; (Miguel de Unamuno, Sis)
Hacettepe Matematik
Ankara
Hatay
410 okur puanı
Eylül 2019 tarihinde katıldı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Absürt Bir Tip Olarak Orhan Kemal'in Murtaza'sıEdebiyat
Murtaza:
(isim) Orhan Kemal’in 1952’de ilk kez basılan romanı
(isim) Aynı romandaki aynı adı taşıyan karakter
Evet, Murtaza romanı ilk defa 1952’de Vatan gazetesinde tefrika edilmeye başlanmıştır. O zamanlar yaklaşık yaklaşık 20 sayfalık tamamlanmamış bir öykü formatındaydı. Türk edebiyatının değerli yazarı Yaşar Kemal, arkadaşı Tunç Yalman’a Orhan Kemal’in Murtaza’sından övgüyle bahseder. Tunç Yalman Orhan Kemal’den Murtaza’nın müsveddelerini ister, Orhan Kemal de verir. Sonrasını Orhan Kemal şu şekilde anlatır:
“(…) Tefrika romancılığıyla falan alakam yoktu. Yaşar Kemal bu Murtaza’dan Tunç Yalman’a övgüyle söz açmış ki, Tunç Yalman ilgilendi, müsveddelerini rica etti benden. Verdim. Ama yayınlanmaya başlayacağı aklıma bile gelmiyordu. Nasıl gelsin, yıllar yılı anca yirmi otuz sayfa yazabilmiştim. Tefrikaya başlarsa dört günlük yazı bu. Bir gün yayınlanmaya başlanmış görmeyeyim mi? Her yanım buz kesildi. Eyvah dedim, rezil olacağım. Bunun gerisini nasıl getireceğim? Öylesine titiz çalışıyorum. Ama olan olmuştu. Çaresiz gerisi gelecekti. Bir tek yol vardı benim için, oturup devam etmek. Ecel terleri döke döke devam ettim ve tuhaf değil mi? Bitti. Ama bu uzun yıllara dayanan olgunlaşmış bir konunun kâğıda dökülmesinden ibaretti.” ¹
Murtaza karakteri, Türk edebiyatında yaratılmış önemli bir tiptir. Bu tip aracılığıyla Orhan Kemal’in çizmek istediği bir portre vardır. Bu portre, vazifeşinas, sorumluluk sahibi ve ilkeleri olan bir insanın abartılmış hâlidir. Bu abartı, kitaptaki en önemli mizah unsurlarından biridir. Aynı zamanda kitaptaki abartı unsuru sayesinde Murtazakarakteri adeta gözümüzün önüne gelir. Karikatürlerde önemli noktanın büyük çizilmesi gibi Murtaza’ya dair önemli şeyler abartılarak gözümüze sokulur. Orhan Kemal de zaten adeta Murtaza’nın karikatürünü