Hamd hayatımızın kilit kavramlarından bir tanesidir. Hamd bu dünya hayatında kulluk bilincimizle çelişkiye düşmeden huzurlu bir şekilde yaşayabilmemizin ve ahirette Allah'ın rızasına ulaşarak ebedi mutluluğu kazanmamızın da en güçlü vesilelerinden biridir.
Allah insana düşünmesi için akıl, hissetmesi için gönül, erdemli yaşaması için irade nimetini bahşetmiştir. İman, insanın bütün bu nimetleri sağlıklı bir şekilde kullanılabilmesi konusunda kurucu güçtür. Dolayısıyla imanın kaybedilmesi yani insanın inkâra düşmesi aklı, gönlü ve iradeyi felç eder. İnsan bu nimetlere sahip olmaması sebebiyle mazur olan hayvanların bile daha altında olan esfel-i safiline düşer.
Fatiha, insanın kim olduğunu, kimle olması ve kimlerle olmaması gerektiğini, Allah'ı nasıl tanıması, nasıl bilmesi ve bu bilgi ile nasıl amel etmesi, bu hayatı nasıl yaşaması, nasıl kulluk etmesi ve nasıl bir ahlak-ı hamideye sahip olması gerektiğini açıklar. Fatiha suresi bizi günde 40 defa yeniden tanımlar, yeniden açıklar, yeniden izah eder. Aslında Fatiha meçhul olan bize, bizi tarif edip malum hale getirir; bize bizi açar, açıklar. Bütün bu sebeplerle bu sure Fatiha olarak isimlendirilmiştir.