beşikten mezara talebe
@_birkul_
وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه۪
âmâdedir,lütfûna vabestedir ebediyet bahçelerim...
Tarih | Felsefe | Sanat | Kitaplar | Doğa
En ünlü ve değerli atlar, bugün Doğu Tacikistan ile Kuzeydoğu
Afganistan'ı çevreleyen muhteşem Pamir Dağları'nın öteki tarafında
bulunan Fergana Vadisi'nde yetiştiriliyordu. Çinli yazarlar, güçlerine hayranlık duyulan bu adam ejderha soyundan geldiklerini aktarıyor
ve onları, hanxue ma yani "kan terleyen" şeklinde anıyordu. Bunun
sebebi, ya yerel bir parazit ya da atların çok ince derili olmaları
dolayısıyla yoğun hareket halindeyken kan damarlarının kolay
patlamasının yol açtığı kendilerine özgü kırmızı renkli terleriydi.
Bilhassa bazı marifetli model atlar; haklı olarak ün salmış, şiirlere,
heykellere ve resimlere konu olmuştu. Bunlara sıklıkla tianma,
yani "göksel atlar" ya da "cennet atları" deniyordu.Hatta bazıları,
sonraki hayata da sahipleriyle beraber gidiyordu: Bir imparator, en
sevdiği atlardan seksen tanesiyle beraber gömülmüştü. Bu mezar,
iki aygır heykeli ve bir terracotta savaşçısı tarafından korunuyordu.
Yunan dili tüm Orta Asya ve İndus Vadisi'nde duyulabiliyor,
görülebiliyordu. Delfi' deki özdeyişlerden bazıları, Seleukuos'un
Kuzey Afganistan' da kurduğu yeni şehir Ay Hanım' daki bir anıta
kazınmıştı:
Çocukken, iyi huylu ol.
Gençken, kendini kontrol et.
Yetişkinken, adil ol.
Yaşlıyken, bilge ol.
Ölürken, acısız ol.
İskender' in ölümünden sonraki yıllarda Antik Yunan' dan fikir-
ler, konseptler ve simgelerin Doğu'ya tanıtılması amacıyla çerçevesi
net bir şekilde çizilmiş bir Helenleşme programı kademeli olarak
uygulandı. Generallerinin soyundan gelenler, Yunan kökenlerini
hatırlıyor ve bunları etkin şekilde vurguluyordu: Ticaret yolları
üzerindeki stratejik öneme sahip noktalarda ya da zirai anlamda
canlı merkezlerde kurulan büyük şehirlerde basılan paralar buna
örnektir. Bu paraların biçimi standart hale gelmişti: Bir yüzde bir
taçla tutturulan örme saçıyla mevcut hükümdarın resmi, ki daima
İskender gibi sağ tarafa bakar; diğer yüzde ise kim olduğu Yunan
harfleriyle yazılan Apollon'un imgesi bulunur.
PerslerAlıntı
Bu beşikten birçok krallık ve imparatorluk doğmuş olsa da,
bunların en büyüğü Perslerdi. İ.Ö. 6. yüzyılda, günümüzde Güney
İran' da kalan anavatanlarından hızla yayılan Persler, komşularına
hükmetmiş, Ege kıyılarına ulaşmış, Mısır'ı fethetmiş ve doğuda
Himalayalar'a kadar genişlemişlerdi. Yunanlı Tarihçi Herodot'a daya-
narak söylemek gerekirse başarılarının en önemli unsurlarından biri
açıklıklarıydı. "Persler yabancı gelenekleri benimsemeye ziyadesiyle
eğilimlidir," diyordu Herodot: Persler yendikleri bir düşmanın kılık
kıyafetinin daha iyi olduğuna karar verirlerse, kendi giyim tarzlarını
terk etmeye hazırdı; bu nedenle gerek Medlerin gerekse Mısırlıların
tarzlarından bir şeyler almışlardı.
İpek Yolu'nun Oluşumu
Asya'nın ortası, ezelden beri imparatorlukların doğduğu yerdi.
Medeniyetin temelini Fırat ve Dicle'nin beslediği Mezopotamya'nın
alüvyonlu ovaları sağlamış, ilk kentler ve şehirler bu bölgede ortaya çıkmıştı. Sistemli tarım Mezopotamya' da gelişmiş ve Basra
Körfezi'nden Akdeniz kıyısına uzanan ve bol suya erişimiyle son
derece verimli bir toprak olan "Bereketli Hilal"in tamamına sirayet
etmişti. Kaydedilmiş ilk yasalardan bazıları, yaklaşık dört binyıl
önce, tebaasının yükümlülüklerinin ayrıntılarını belirleyen ve ihlaller
için sert cezalar koyan Babil Kralı Hammurabi tarafından burada
neşredilmişti.