İmam Gazalî'nin bu kitapta ele aldığı varlıklar hakkında günümüzde yapılan bilimsel keşifler çok sayıda ilahî sırları ve hikmetleri ortaya çıkarmıştır. Ancak bu keşiflere Allah adına bakma, eğitim sistemimize dâhil olmadığı için bu esere ihtiyaç daha da artmıştır. İmam Gazali ayrıntıya girmeden bu âlemdeki harika keşiflere hangi gözle nasıl bakılması gerektiğini bize öğretmektedir. Sırlar âlemine girmek ve çok sevaplı tefekkür ibadetini yapabilmek için bir anahtara ihtiyaç vardır. İmam Gazalî bu kitabıyla bu anahtarı bizim elimize vermektedir. Malumdur ki anahtar olmadan hazinenin bir değeri olmaz.
Asrının müceddidi Hüccetü'l-İslam İmam Gazali bu kitabında Cenab-ı Hakk'ın mahlükatında yarattığı hikmetleri nazara veriyor. İnsanın yaratılışından kâinatın yaratılışına, kuşların yaratılışından bitkilerin yaratılışına, denizlerin yaratılışından kalplerin yaratılışına varlık mertebelerini sayıyor ve bizi düşünmeye, ibret almaya ve şükretmeye çağırıyor bu kitabında.
"Şu alemi düşündüğünde ihtiyaç duyulan her şeyin içinde hazır olduğu bir ev gibi bina edilmiş bulursun. Sema tavan gibi yükseltilmiş, arz sergi gibi döşenmiş, yıldızlar kandiller gibi asılmış, cevherler zahire gibi depolanmış, her iş için her şeyi hazır ve hazırlanmış görürsün.
Semayı yaratmakla kudretinin noksan sıfatlardan temiz olduğunu gösteren Sübhan, onun renklerini, renklerin en şiddetlisi ve göz için en uygun şekilde yaratmıştır. Nefisler semaya döndüklerinde onun genişliğinde bir nimet ve rahatlık bulur. Hikmet sahipleri derler ki: Evindeki nimet ve rahatlık semayı görebildiğin yer kadardır."
Keyif alarak okuduğum bir kitap oldu tavsiye ederim.