Someone
@a_mammadova
And ye shall know the truth and the truth shall make you free…. (Yuhanna 8:31-32)
Aldous Huxley əsərdə şüurun sərhədlərini, onun necə genişlənə biləcəyini və bu genişlənmənin bəzən Cənnət kimi həzz, bəzən də Cəhənnəm kimi əzab gətirə biləcəyini araşdırır. Kitab yalnız psixodelik maddələrdən danışmır; o, şüurun, qavrayışın və reallıqla əlaqəmizin təməl mexanizmlərini sorğulayan bir fəlsəfi və şəxsi araşdırmadır.
1. Şüurun filtr mexanizmi və “Mind at Large”
Huxley-yə görə beyin “reducing valve” – azaldıcı klapan – kimi işləyir. Bizim gündəlik gördüyümüz dünya, əslində mövcud olan reallığın kiçik, süzülmüş bir hissəsidir. Bu filtr bizi reallığın sonsuzluğundan qoruyur, çünki bütün məlumatı eyni anda qəbul etmək həyatın praktik tərəflərini mümkünsüz edərdi.
Meskalin bu klapanı müvəqqəti zəiflədir və şüura “Mind at Large” adlanan daha geniş reallıq qatına keçid verir. Bu vəziyyətdə əşyalar artıq yalnız “nədir” sualına cavab vermir; onların varoluşunun öz mahiyyəti – Huxley-nin “Istigkeit” dediyi “is-ness” – açılır.
2. Cənnət və Cəhənnəm – yalnız ölüm sonrası anlayış deyil
Heaven and Hell hissəsində Huxley bu iki məkanı mistik və teoloji ənənələrdən çıxarıb, indiki anın potensial vəziyyətləri kimi göstərir. Ona görə Cənnət, yalnız ölüm sonrası çatılan bir yer deyil – insanın qavrayış qapıları təmizləndikdə hər an ətrafında mövcud ola bilən bir reallıqdır.
Eyni ilə Cəhənnəm də yalnız dini mifik təsvirlərlə məhdudlaşmır. O, şüurun büküldüyü, qorxu və təcrid hissinin tam hakim olduğu bir daxili vəziyyətdir. Yəni bu anlayışlar coğrafi deyil, psixoloji və qavrayış səviyyələridir.
3. Vizyoner təcrübə və incəsənət
Huxley, gördüyü vizyonların incəsənətlə paralellərini qurur. Məsələn, Van Qoqun “Kreslo”su onun meskalin altında gördüyü “çox real” obyekt təcrübəsinə bənzəyir – amma yenə də, rəsm yalnız simvoldur, təcrübənin özü isə birbaşa və bədii təmsildən daha
Reklam
Şaheseri muazzam ‘Medusa’nın Salı’ hayattan değil, çözülme ve çürümeden resmedilmişti, tıp öğrencilerinden alınmış kadavra parçaları, bir karaciğer hastalığı çeken bir arkadaşının zayıflamış gövdesi ve sararmış yüzü. Salın yüzdüğü dalgalar, hatta gökyüzü bile ceset renginde. Sanki bütün bir evren bir cesedi parçalama odası haline gelmiş gibi.
Aldous Huxley 
Algı Kapıları
Aldous Huxley Algı KapılarıGeçmiş sabit ve değiştirilemez bir şey değildir. Her gelen kuşak geçmişin gerçeklerini yeniden keşfeder, değerlerini yeniden saptar, anlamlarını da mevcut zevkler ve uğraşlar bağlamında yeniden tanımlar.
Ilkel Doğa tuhaf bir biçimde, kişisel arzularımızın, hatta genel olarak insani kaygıların hiç hesaba alınmadığı o iç dünyaya benzer.
Reklam