Kazuo İşiquro qələmini, üslubunu bütün fərqlilikləri ilə bərabər sevdiyimdən indi daha çox əminəm. Bu yola ilk dəfə təqribən 2 il əvvəl - "Məni heç vaxt tərk etmə" romanı ilə çıxmışdım. Bu zamana qədərki müşahidələrimə əsaslanaraq deyə bilərəm ki, yazıçı hadisələri keçmişə dönərək nəql etməyin öhdəsindən uğurla gəlir. Sanki təhkiyəçi ilə qarşılıqlı oturub söhbətləşir, onun xatirələrinə ortaq olursan.
"Günün qalanı" romanında hazırda 1956-cı ildir. Baş qəhrəmanımız Stivens 6 günlük bir səyahətə çıxır. Bu səyahət zamanı o, keçmişinə boylanır, yaşanmışlıqlarını analiz edir və bunları bizimlə bölüşür. Mütaliə boyunca ağlımda bir sual dolaşıb-durur: "Bütün hadisələrdən agah olduq, hər şey aydındır. Bəs yaşanmamış olanlar? Geri dönüşü olmayan qərarlar? Sükutlar, qaçışlar? Bəs onlar necə olsun?" Görünür, cavabsız qalacaqlar. Nəticədə, Stivens də bu suallar qarşısında aciz və çarəsizdir.
Gəlin, sizə bir az Stivens barədə danışım. Stivens keçmişində böyük işlərlə az-çox əlaqəsi olan, nüfuzlu siyasətçilərin, amerikalı və avropalı dahi xadimlərin dövrün böyük hadisələrini müzakirə etməyinə şahid olan bir şəxsdir. Hər halda, özü belə ifadə edir. Səyahət boyunca yeni tanımış olduğu hamıda əsl centlmen təəssüratı yaradan bir eşikağasıdır. Nökərbaşı yox, qullarağası yox, məhz eşikağası. Siyasi arenada tanınmış şəxs olan mister Darlinqtona canla-başla illərini fəda etmiş sadiq biridir. Bu 6 gündə isə Stivens "qeyrət", "ideallıq", "böyüklük" kimi anlayışlara məna axtarır, müddəalarla da bu tezislərini isbatlayır. Qeyd etmək istəyirəm ki, "böyüklük" barədə olan fikirləri çox diqqətimi çəkdi və məni bu barədə düşünməyə vadar etdi. Həmin hissəni sizinlə də bölüşüm: "... ölkəmizin böyüklüyü gözəlliyinin göz deşməməsində - sükunətində, ciddiyyətində, sadəliyindədir. Sanki bu torpaq