Budistlere göre her şey geçicidir. Buddha, dünyadaki bütün acıların kaynağının insanların maddelere ve fikirlere bağlılığından kaynaklandığını ve akan, değişen ve hareket eden evreni kabul etmedikleri için böyle olduğunu düşünmüştü. Budizme göre, uzam ve zaman, bilinç yansımalarından ibarettir. Budistler objeleri maddeler olarak değil de, evrensel bir hareketin içinde var olan dinamik süreçler olarak görürler ve bu da sürekli değişmektedir. Yani, maddeyi enerji olarak görüyorlar, aynen kuantum fiziğinde olduğu gibi."
339
Değil... değil... fakat şu muhakkak ki bugün olduğum gibi olmak da istemiyorum. Büsbütün başka bir hayat, daha az gülünç ve daha çok manalı bir hayat istiyorum. Belki bunu arayıp bulmak da mümkün... Fakat içimde öyle bir şeytan var ki... bana her zaman istediğimden büsbütün başka şeyler yaptırıyor. Onun elinden kurtulmaya çalışmak boş... Yalnız ben değil, hepimiz onun elinde bir oyuncağız... Senin dünyaya hâkimiyet planların bile eminim ki onun mahsulü..."
Tesadüflerin oyuncağı olacak olduktan sonra ne diye bir irademiz vardı? Kullanamadıktan sonra göğsümüzü dolduran hisler ve kafamızda kımıldayan düşünceler neye yarardı? Yaşayışımıza ve etrafımıza şekil vermek arzusuyla dünyaya gelmektense hayatın ve muhitin verdiği şekli kolayca alacak kadar boş ve yumuşak olmak daha rahat, daha makul değil miydi?
Herşeye boyun eymeyi vadettim. Bu çok zor bir şeydi. Kör bir boğaz için durmadan didinmeyi gerektiren bu sefil, bu can sıkıcı yaşayış beni bitiriyordu. Adeta rüyada imişim gibi yaşıyordum.
Bazan kendi kendime: «Buradan kaçmalı!>> diye düşünüyordum. Ama ortada mel'un bir kış vardı. Geceleri fırtına oluyor, tavan arasında rüzgâr inliyor, soğuğun sıkıştırdığı tahtalar çıtırdıyordu. Nereye kaçabilirdim?..
Sayfa 99 - Engin yayın evinin 1960-1980 arasında basılan yayımı dan·Kitabı okudu