Ey imam, namaza başlarken Allahu Ekber demenin mânâsı şudur:
"Allah'ım, biz senin huzûrunda kurban olduk."
Kurban keserken Allahu Ekber dersin işte,
öldürülmeye lâyık olan nefsi kurban ederken de bu söz söylenir.245
O esnada beden İsmail, can da Halil İbrahim gibidir.
Can, bu semiz bedenin hevâ ve hevesini kesmek için tekbir getirince
Beden şehvetlerden, hırslardan kurtulur,
namazda Bismillahir-rahmanir-rahîm demekle kurban olur gider.
Namaz kılanlar, kıyâmette olduğu gibi,
Allah'ın huzûrunda saflar hâlinde dururlar,
sorguya, hesap vermeye, yalvarmaya koyulurlar.246
Namazda gözyaşı dökerken ayakta durmak, kıyâmet günü dirilerek, kabirlerden kalkıp mahşer yerinde Allah'ın huzûrunda ayakta durmağa benzer.
Cenâb-ı Hakk; "Sana verdiğim bu kadar mühlet içinde ne yaptın?
Ne kazandın, ve bana ne getirdin?” diyecek.
Ömrünü ne ile, ne işlerle, ne gibi ibâdetlerle, ne iyilikler yaparak harcadın, bitirdin? Sana verdiğim rızkı, kuvveti, gücü ne ile yok ettin?
Gözünün nûrunu nerede tükettin?
Beş duygunu nerelerde kullandın?
Gözünü, kulağım, aklım, irâdeni, bileğini, arşa ait olan bütün bu kuvvetIerini, neye, nerelere harcadın da onlara karşılık, bu dünyada neyi satın aldın?
Sana kazma gibi, bel gibi el, ayak verdim.
Onları sana ben bağışladım; onlar ne oldular?"