"Yağmur altında bekliyorduk, birer birer alıp sorguya çekiyorlar, kurşuna diziyorlardı. Şimdiye kadar her sorguya çektiklerini kurşuna dizmişlerdi. Sorguya çekenlerde, kendileri için ölüm tehlikesi olmadan ölümle uğraşanların o güzel ilgisizliği, amansız adalete bağlılığı vardı".
hemen her yerde Müslüman tüccarları, seyyahları alimleri ve sanatçıları görmek mümkün. zaten işte tam da bu merkezi konum, bu medeniyetleri birbirine bağlama görevi Müslümanların gözlerini karartıp bir bilinmez uğruna hayatlarını (coğrafi) keşiflerde riske atmalarının önüne geçmiş olmalıdır. ancak, bunu bir hata değil, tarihi gerçeklerin dikte ettiği bir hakikat olarak görmek daha doğru olur. zaten avrupa da yaptığını biraz mecburiyetten yapmıştır.