Kalp evin tavanına benzer; evde ateş yakıldığı zaman duman tavana yükselir ve tavanı karartır. Bedende ortaya çıkan şehvet dumanı da böyledir, kalbe doğru yükseldiğinde kalbi karartır.
Allah sana şu üç şeyi bahşetmişse, büyük bir nimet bahşetmiş demektir. Bunlar:
1) Helal ve haram sınırlarını gözetmek,
2) Verilen sözleri yerine getirmek,
3) Murakabesine muvaffak kılmaktır.
Ey olgunluk yaşına gelmiş insan! Ömrün nihayete doğru yaklaşmakta. Öyleyse eksiklerini telâfi et, tamamla. Bak, saçın sakalın ağardı. Beyaz renk kir götürmez. Kalp aynaya benzer; nefis de nefese. Nefis, kalp aynasına soludukça ayna buğulanır. Günahkârın kalbi, yaşlı kadının güç ve kuvvetten düştüğü için yeterince temizleyemediği aynasına benzer. Arifin kalbi ise, gelin aynasına benzer. Gelin her gün aynanın karşısında kendine baktığı için onu da temizler, parlatır. Zâhidlerin gayreti, çok amel işlemek; ariflerinkisi ise, hali düzeltmek yönündedir.