Geri kalmışlığın sebebi neydi peki? Esasen içsel miydi dışsal mı? Kapitalizm ve emperyalist sistemin Türkiye'yi geri bıraktırması, yeterli açıklamayı sunuyor muydu yoksa geri kalmanın özel-öznel nedenleri de var mıydı? 60'larda sol entelektüellerin ciddi mesai ayırdığı bu tartışmanın toprağı, Asya Tipi Üretim Tarzı teorisiyle sulanmıştı. Asya Tipi Üretim Tarzı (ATÜT) modeli, Marx’ın Doğu toplumları ile ilgili bazı ön çalışmalarına yaslanarak, Stalinist doğrusal tarihsel gelişme şemasının otomatiğine teslim olmayan Marksist (özellikle Troçkist) tarihçilerce geliştirilmişti.