Anar
@anar_85
Şu anda okuduğu kitap
Alman yazıçısı olan Erich Maria Remarque əsərlərində Alman xalqının hər iki dünya müharibəsinin səbəbkarı olmasına baxmayaraq daxilində olan humanist’liyi bədii əsaslarla sübut edir. Remark sadəcə Müharibə mövzusunda yazıb yaratmışdır. Spesifik olaraq deyə bilərəm ki, Dünya Ədəbiyyatında müharibə janrında Remark qədər mənəvi sarsıntıları ustalıqla təsvir edən ikici bir yazıçı tapmaq mümkün deyil. Remark əsərlərinin qəhrəmanlarını öz həyatının müxtəlif mərhələlərinin bədii ifadəsinə çevirmişdir. 1933-cü ildə, Nasistlərin hakimiyyətə gələndə, yazıçı, “Zəfər Tağı” romanının qəhrəmanı olan Ravik kimi vətəndən didərgin düşmüş, mühacir həyatının acısını dadmışdır.
1946-cı ildə yazılan “Zəfər Tağı” romanında, Almaniyanı tərk edib Fransada qaçaq həyat keçirən istedadlı cərrah Ravikin mühacir həyatından danışılır. Soyuqqanlılığı ilə diqqəti cəlb edən Ravik bir növ, kapitalizm cəmiyyətinin insana xas özgələşməsinin qurbanıdır. Hər iki Dünya müharibəsinin qurbanı olan Ravik: birinci Dünya qırğını onu daxili mühacirə çevirmişdisə, nasistlərin hakimiyyətə gəlməsi buna xarici mühacirət də əlavə edir. Bununla belə Ravik insanlığını, humanizmini itirmir. Rus mühaciri Morozov, baş həkim Veber kimi sadiq dostlar da qazanır. O, dost yolunda, insan uğrunda, məhəbbət naminə canından keçməyə hazırdır. Peşəkar cərrah olmasına baxmayaraq, hər xəstənin üzərində əsir. Bəlkə də, böyük cərrahlıq istedadının mayası onun humanizmindədir. Ağır zamanlarda, məhəbbət kimi zərif hissi qoruyub saxlaya bilmək bacarığı, elə məğlubedilməz humanizmin təsdiqinə çevrilir. Romandakı bütün hadisələr Ravikin ətrafında formalaşır, onun daxili aləmini açmağa xidmət edir. Bu baxımdan müəllifin təhkiyəsi kitabı oxuyanlarda böyük marağ doğurur. Diqqətlə fikir verdikdə gözə çarpır ki, sanki əsər baş qəhrəmanın dili
Reklam
Başkaları Ne Der?
George Orwell'ın 1984 eserinde anlatılan toplum düzeni, bir "büyük gözaltı"dır. Burada ilginç olan, Büyük Biraderin gözünün hep insanların üstünde olduğu bir toplum düzenini anlatırken, bize bu gün yaşadığımız toplumda hep duyduğumuz bir kaygıyı da anımsatmasıdır: "Başkaları ne der?" Kaygısı... Toplumun anlayışına karşı düşüncelerimizi dile getirmenin, alışılmış davranışlara aykırı davranışlarda bulunmanın, dahası toplum ahlakına ters düşen aşklara kapılmanın,
"Çoğunluk ne der?" sorusunu aklımıza düşüren kaygı... Okyanusya daki toplum düzeni, bir anlamda "mahalle baskısı" nın siyasal güç olup iktidarı ele geçirmiş, sistemleştirilmiş bir biçimidir belki de...
Okyanusyanın resmi dili Yenisöylemdir. Bu partinin kendi ideolojisine ters düşen sözcükleri ayıklamasıdır. Yenisöylem düşünce suçunu yok etmek için yaratılmışdır. İnsanlar sözcüklerle düşündüklerine göre Yenisöylem sayesinde artık partiye karşıt bir şey düşünemezler. Örnek vermek gerekirse: "Özgür" sözcüğü Yenisöylemden çıkarılmış değildir, ama yalnızca "Sokağa çıkmakda özgürsün" ya da "Ormanda özgürce gezebilirsin" gibi deyişlerde kullanıla bilmektedir. Eskiden olduğu gibi "siyasal özgürlük" ya da "düşünsel özgürlük" anlamında kullanılmamakdadır. Çünki siyasal ve düşünsel özgürlük diye bir kavram Yenisöylem de yoktur.
Okyanusya'da insanlara getirilen en ağır baskılardan biri de cinsellik alanındadır. Asıl amaç, sevişmekten zevk almayı tümden yok etmekdir. Evliliğin kabul gören tek bir amacı vardır, o da Parti'ye hizmet edecek çoçuklar dünyaya getirmektir.
Evet, Orwell'ın bu kitabı yalnızca geleceğe ilişkin uyarı değil, günümüze ilişkin de bir uyarıdır.
Belki de, gelecek şimdi olduğunda artık çok geç olacağına ilişkin bir uyarıdır...