Şu iki âyet-i kerime de insanları müşahede (gözlem) yöntemini uygulamaya davet etmektedir:
Ankebut sûresi/19,20
(19) اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُع۪يدُهُۜ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَس۪يرٌ
“Peki o inkâr edenler dünyada gezerek Allah'ın, mahlûkatı yoktan nasıl yarattığını, sonra da onu nasıl yenilediğini görmüyorlar mı? Şüphesiz ki bu işler Allah’a göre kolaydır.
(20) قُلْ س۪يرُوا فِي الْاَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَۜ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌۚ
De ki: 'Dünyayı gezin dolaşın da Allah'ın yaratmaya nasıl başladığını anlamaya çalışın Sonra, Allah tekrar yaratmayı da
(ölümden sonra diriltmeyi de) gerçekleştirecektir. Allah elbette her şeye kadirdir"
Bilindiği üzere gözlem, olayların temel sebeplerini, yasalarını keşfedebilmek için olaylara dikkatli bakışlarını çevirmektir. Bu sayede gerçek ortaya çıkar, yaratılışın üstün nitelikleri anlaşılır. Ruh, kâinatın
güzelliklerini anlamaya muvaffak olur. İşte bu hikmete binaendir ki keremi sonsuz yaratıcı kullarının gözleri önüne serilmiş bulunan bu harika varlıklar âlemini gözlemlemeye davet etmekte, bu ilginç, güzel varlıklara gafilce bakıp duranları şiddetle kınamaktadır.
“İnsanlar, denenip sınavdan geçirilmeden, ‘İman ettik’ demekle bırakılacaklarını mı sanıyorlar? Yemin olsun ki biz, onlardan öncekileri de sınamıştık. Allah elbette doğru olanları ortaya çıkaracaktır; o yalancıları da mutlaka ortaya çıkaracaktır.”
Ankebût,2-3
c) Bilinmektedir ki namaz, pek kutsal bir farizadır, bunun farziyeti hakkında çok sayıda âyetler vardır. Acaba bunun bu kadar önemli bir görev olmasının hikmeti nedir? İşte bu hikmeti,
اُتْلُ مَٓا اُو۫حِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَۜ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَٓاءِ وَالْمُنْكَرِۜ وَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُۜ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ
Kitap'tan sana vahyolunan şeyi oku. Salatı ikame et. Salat, fahşadan ve münkerden alıkoyar. Kesinlikle Allah'ın zikri daha büyüktür. Allah, yaptığınız şeyleri bilir. (ankebut/45) âyet-i kerimesi bildirmektedir.