Enuma Eliş’in (Babil Yaratılış Destanı)
Enuma Eliş’in (Babil Yaratılış Destanı)sadece dini bir yaratılış hikayesi değil; Babil'in Mezopotamya’da yükselişini kanıtlayan bir metindir.
Babil MÖ 2000 önceleri Mezopotamya'da adı sanı pek duyulmamış, önemsiz bir kasabaydı. O dönemde bölgenin kültürel ve dini liderleri yahmin edileceği üzere Sümer kökenli Nippur şehri ve onun baş tanrısı Enlil’di.
Enuma Eliş, Sümerlerden miras kalan eski mitolojik unsurların (ejderha savaşı, su kaosu) Babil milliyetçiliği potasında eritilerek, Babil'i dünyanın merkezi, Marduk'u ise evrenin mutlak hakimi ilan etmek için yazılmış tarihin en başarılı "kültürel revizyonizm" ve siyasi propaganda metinlerinden biridir.( yapay zela derlemesi)
Zamanla Babil (özellikle Kral Hammurabi ve sonraki dönemlerde) askeri ve ekonomik olarak bölgenin süper gücü haline geldi.
metnin MÖ 14. ila 11. yüzyıllar arasında kaleme alındığı tahmin edilmektedir
Konusu;
evrenin kaostan nasıl var olduğu, tanrılar arasındaki büyük egemenlik savaşı, Babil'in kuruluşu ve insanın yaratılışıdır.
Evrenin en başında sadece uçsuz bucaksız bir su kütlesinden oluşmaktaydı yani kaostan . Bu kütle iki ilksel güçten oluşur:
Apsu: Tatlı su (eril güç)
Tiamat: Tuzlu su/Deniz (dişil güç) tiamat apsunun karısıdır.
Bu ikisinin sularının karışmasından ilk tanrı kuşakları doğar. Ancak yeni ve genç tanrılar çok hareketli ve gürültülüdür. Onların yarattığı bu bitmek bilmeyen şamata, yaşlı Apsu’nun uykusunu kaçırır ve huzurunu bozar.
Gürültüye tahammül edemeyen apsu çılgına döner karısı Tiamat’ın karşı çıkmasına rağmen genç tanrıları yok etmeye karar verir
Bilgelik tanrısı Ea (Enki) bunu öğrenir ve Apsû’yu öldürür ve Tiamat intikam almaya karar verir.Korkunç canavarlar yaratır ve yeni eşi Kingu’yu ordusunun başına geçirir.
Kingu’ya tanrıların kaderini belirleyen Kader
Puan vermedi
Geçmez, biliyorum.
Ben düşmedim, bir yerlerimi kesmedim, kolum kırılmadı.
Ben kötü bir hastalığa yakalanmadım, kabustan uyanmadım.
Bendeki yara değil; kesik, kırık, korku...
Öyle bir şey değil.
Bendeki sürekli boşluktan düşüyormuşum hissi,
Devamlı koşuyor ama bir yere varamıyormuşum gibi.
Bu geçmez!
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Şehrazat’ın, Şah Şehriyar’a her gece bir masal anlatması, bunu kendisi ve ülkesindeki kadınların hayatını kurtarabilmek için geceler boyunca yapması, kitabın yazıldığı döneme göre Arap coğrafyasını düşünürsek bir kadının zekası ile kılıçlara karşı çarpışması anlatılıyor. Hikayeleri çok beğenmedim tekrara düşen yanları vardı ve kesinlikle rahatsız edici olanları da çoktu. Sonuç olarak dönemine göre zekice kurgulanmış. Temel eserlerden biridir ayrıca.
Dede Korkut Hikayeleri, Türk kültür tarihinin en önemli sözlü edebiyat ürünlerinin yazıya geçirilmiş halidir. Oğuz Türklerinin yaşam tarzını, inançlarını, kahramanlık anlayışını, aile yapısını ve doğayla olan ilişkilerini yansıtan bu eser, toplam on iki hikaye ve bir önsözden oluşur.
Hikayelerin merkezinde, bilgeliği ve öğütleriyle tanınan Dede Korkut karakteri yer alır. O, kabile içindeki anlaşmazlıkları çözen, olayları yorumlayan ve hikayelerin sonunda kopuzuyla boy boylayıp soy soylayan bir figür olarak anlatıları bir arada tutar.
Eser şu unsurları ile öne çıkar:
Kültürel Değerler: Türk boylarının gelenekleri, misafirperverlik, yiğitlik, kadına verilen değer ve aile bağları gibi kavramlar hikayelerin temelini oluşturur.
Epik ve Lirik Anlatım: Kahramanlık sahneleri, destansı bir dille anlatılırken; aralarda yer alan şiirsel bölümler, dönemin ruhunu ve duygu dünyasını yansıtır.
Tarihsel ve Sosyal Belge: Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan coğrafyada yaşayan insanların kültürel kodlarını taşıması bakımından eşsiz bir tarihsel kaynak niteliği taşır.
Dede Korkut Hikayeleri, sadece bir edebiyat eseri olmanın ötesinde, Türklerin mitolojik dünyasından gerçek hayat pratiklerine geçişini gösteren, kuşaktan kuşağa aktarılan ortak bir kimlik hafızasıdır.
Başkahraman Emilia Haines, geçmişinde ağır bir kayıp yaşamış eski bir polis memurudur. Polisliği bırakmış olsa da suç ve adalet kavramlarından kopamaz. Zamanının bir kısmını insanların anonim olarak sırlarını paylaştığı İtiraf Odası isimli çevrimiçi forumu takip ederek geçirir.
Forumda genellikle aldatma, hırsızlık veya vicdan azabı yaratan küçük sırlar paylaşılırken bir gün çok farklı bir itiraf ortaya çıkar: cinayet. Başlangıçta bunun kötü bir şaka olduğu düşünülür, ancak kısa süre sonra olayların gerçek olabileceğine dair işaretler ortaya çıkmaya başlar ve Emilia kendini tehlikeli bir soruşturmanın içinde bulur.
Kitap cinayet itirafı gibi çok güçlü bir fikirle başlıyor. Ancak aynı tempoda ilerlemiyor. Kurgunun önemli bir kısmı çevrimiçi ortamlar etrafında dönüyor. Anonim forumlar, kullanıcılar, dijital izler bazı okurlara ilgi çekici gelebilir. Diğer bir kısmı da araştırma, şüpheler ve karakterlerin geçmişleri üzerine kurulu. Yani konunun gizemi suçtan çok, karakterlerin sırlarından besleniyor. Haliyle aksiyon beklentisinde olanlar yavaşça uzaklaşabilirler.
Değişik temaları severiz. Lakin bir kitabın %50’si araştırma ve finaldir. Olay örgüsü suç ve soruşturma etrafında dönüyormuş gibi görünse de odak noktası çoğu zaman karakterlerin duygusal çatışmalarıydı. Dedektiflik süreci, ipuçlarını takip etme konusu da yüzeysel işlenmiş. Ayrıca okur açısından da mantık yürüterek aksiyon alma durumu oldukça sınırlıydı. Dolayısıyla kitaptan mutlu ayrılmadım. Ama okuduğuma da pişman olmadım. Bence bu kitabın en büyük handikapı çok ama çok daha iyilerini okumuş olmamız. Aynı kitabı on yıl önce okusaydım muhtemelen düşüncelerim daha farklı olurdu.
Şiirle Dokunmuş 750 Yıllık Bir Doğu Aynası: Çölün DiliŞiir
Eser; İslamiyet öncesi Cahiliye devrinin o meşhur Muallaka şiirlerinden başlayıp İslam medeniyetinin estetik zirvesi olan Endülüs dönemine kadar uzanan, MS 540 ile 1285 yılları arasındaki 750 yıllık devasa bir edebi mirası tek bir çatı altında topluyor. Kitap, Doğu kültürünü ve Arap toplumunu sadece tek boyutlu bir kalıba sıkıştıran modern algıyı tamamen kırıyor. Karşımıza; aşkla yanan, haksızlığa isyan eden, sarhoş olan, felsefi sancılar çeken ve kısacası en saf haliyle "insan" olan bir medeniyetin sanatsal çığlığını çıkarıyor.
750 Yıllık Geniş Yelpaze:
İmruu'l-Kays’tan başlayıp er-Rundî’ye kadar uzanan yedi buçuk asırlık muazzam bir edebi dönüşüm sürecini başarıyla özetliyor.
Bağlamsal ve Ruhsal Rehber:
Şiirlerin sadece çevirileri verilmemiş; şairlerin kısa biyografileri ve şiirlerin yazılma hikayeleri de eklenerek edebi zemin güçlendirilmiş.
Usta İşi Çeviri Başarısı:
Mehmet Şayir, Arapça asıllarındaki redif, kafiye ve ölçü yapısını Türkçeye aslına en sadık ve ahenkli şekilde aktarmayı başarmış. Kitabın en etkileyici tarafı, sayfalar arasında gezinirken karşılaştığınız isimlerin zenginliği. Bir yanda İmâm Şâfiî’nin hikmetli dizeleri ve Hallâc-ı Mansûr’un mistik derinliği dururken, diğer yanda efsanevi aşık Mecnûn’un (Kays b. Mulevvah) hasret dolu haykırışları ve Mutenebbî’nin keskin hicivleri yankılanıyor.
Eser, 144 sayfa gibi kompakt bir hacme sahip olmasına rağmen, sunduğu tarihsel derinlikle adeta küçük bir kültürel rehber görevi üstleniyor. Şiirlerin arkasındaki yaşanmışlıkların, dönemin saray entrikalarının veya kişisel trajedilerin anlatılması, okuyucunun o mısralarla gerçek bir bağ kurmasını kolaylaştırıyor. Dilin sadeliği ve akıcılığı sayesinde, Orta Çağ’ın o ağır çöl atmosferi bugünün okuru için son derece anlaşılır ve yaşayan bir forma bürünüyor.
Eser,