Liamsi Sara
@aras008
109 okur puanı
Aralık 2018 tarihinde katıldı
Yeni bir distopya türü daha. George Orwell’in 1984 distopyası ile mukayese bile edilemez. Kitabın kurgusu ve her yeri kaplayan betimlemeleri çok edebi olmasa da farklı bir bakış açısı ya da şaşkınlık hissi oluşturduğu için kısmen keyifli. Kendi içinde de tutarsızlıklar var. Spoiler vermeyelim.
Kitap ilk defa 1932 yılında basılmış. Bana kalırsa tüm distopyalarda dönemin sistemlerine bir gönderme var. 1984 ile mukayese etmemek mümkün değil. Huxley kapitalizmin dayattığı ya da pazarladığı mutluluk oyununa savaş açarken Orwell sosyalizme savaş açmış. Tek buluştukları nokta iki yönetim anlayışının da insanı esir alan kontrol mekanizmaları. Dürtüleri kontrol eden toplumu da kontrol eder. George Orwell’in 1984 kitabında toplum “korku dürtüsü” ile kontrol altına alınırken “Cesur Yeni Dünya” distopyasında keyif alma ve sınırsız mutlu olma dürtüsü ile kontrol altına alınmış. Yani Orwell korkularımızın bizi mahvedeceğini söylüyor Huxley’da sürekli sevdiğimiz şeyleri yapmanın ya da sürekli mutluluk halinin bizi mahvedeceğini söylüyor. Bana kalırsa iki distopyadaki yönetimde istikrarın peşinde. Yaratılışı itibariyle aç olan embriyonun kontrol edilmesi ile istikrar sağlanabilir diye düşünülmüş olabilir.
Huxley’in dünyasında mutluluk doğumla birlikte başlayan şartlandırma eğitimleri ile kolaylaştırılıyor. Mutluluk ve erdemin sırrı ise yapmak zorunda olduğun şeyi sevmektir diyor Cesur Yeni Dünya. Tüm şartlandırmalarının amacı ise insanlara ya da topluma kaçınılmaz yazgılarını sevdirmek. Belki de haklıdır son 100 yılda icat ettiğimiz pek çok mutluluk oyunu var. Mutlu günlerde piyasaları hareketlendiren alışveriş çılgınlığı buna örnek olabilir.
Kitaplığınızda olmayı hak eden eski distopya hikayesi. Yeni dönem yazarlardan benzer okuma yapan varsa paylaşırsa sevinirim.
Dip not: Ütopya
Yaşanmış bir hikaye ve kitap çok meşhur. 2016 yılında filmi de çekilmiş. Saroo hakkında youtube üzerinden pek çok videoya da ulaşabilirsiniz. Onları da izlemenizi tavsiye ederim.
Abisi başladığı tren yolculuğunda kaybolan ve evinden yaklaşık 1700 km uzağa Kolkata kentine giden 5 yaşındaki Saroo’nun gerçek hayat hikayesi. 5 yaşındaki bir çocuğun hayata tutunuşuna ve insanın her yaşta güçlü oluşuna şaşıracaksınız. Çıkarılacak çok ders var. Kurgu değil hepsi yaşanmış. Kötülerle karşılaştığı gibi iyilerle de karşılaşıyor insan. Saroo Avustralyalı Brierly ailesi tarafından evlat edinesine vesile olacak bir şans zincirinin içinde buluyor kendini.
5 yaşına kadar biriktirdiği anılarına tutunarak 25 yıl sonra ailesine nasıl kavuştuğunu anlatıyor hikayesinde. Google map ve facebook grupları sayesinde ailesine annesi Fatma’ya tekrar kavuşuyor. Daha iyi bir mahallede oturma imkanı olmasına rağmen evladım beni daha rahat bulur umuduyla eski mahallesinden 25 yıl ayrılmayan Fatma anne en az Saroo kadar kahraman.
Filmini de izledim. Filmde yer verilmeyen çok fazla detayı kitapta buluyorsunuz. İngilizce pratik olsun diye arkadaşımdan emanet aldığım kitabın dili çok sade. İngilizce okuma yapmaya başlamak isteyenler için de çok ideal. Kitabın ismi “Aslan”. Neden aslan olduğunu da kitabı okuyunca anlıyorsunuz.
#okuduğunkitabıpaylaş
#bilgiylekalın
#Arasınkitaplığı
#Allahkitabınızıversin
#Saroo
Thomas More’un “Ütopya”sı, Platon’un “Devlet”’i, Farabi’nin “İdeal Devlet”i kusursuz devlet yönetiminin nasıl olması gerektiğini anlatıyorsa #GeorgeOrwell 1984’te distopyayı anlatıyor. Ütopya ulaşılmak istenen bir hayalse distopya ya da karşı ütopya da korkulu bir rüya. George Orwell bu korkulu rüyayı edebi bir dille romanlaştırmış. 1948 yılında Stalin yönetimine göndermede bulunduğu CIA yazarı olduğu yorumları da var. Romanında kurgusal İngiliz sosyolizminin yarattığı baskı ortamını anlatmış. Büyük biraderin insanları sürekli gözlediği, izlediği, dinlediği bir nevi büyük bir gözaltıyı yaşıyorsunuz. Bir nevi hapishane ancak insan en özgür yönetimlerde bile kendini gözaltında ya da denetimde hissedebilir. “El alem ne der hapishanesine” mahkum edebilir. Egemen ahlaka ters düşen eylemlere niyetlendiğimizde içimizde doğan endişe hapishanesi. Kitapta anlatılan İngiliz siyonizmi diğer yönetimlerden kendini şöyle ayrıştırıyor. Eski despot yönetimlerde “şunu yapmayacaksın, bunu yapmayacaksın der”, totoiterler “şöyle yapacaksın böyle yapacaksın der”, İngiliz siyonizmi ise “sen aslında şusun, şöyle düşünüyorsun, şuna inanıyorsun der”. Bilinci ve belleği yok eder. Kitap, özgürlük 2X2=4 diyebilmek ve düşünmektir dedirtiyor.
Kitapta İngiliz siyonizminin yönetimi altında günlük yaşamda hissedilen korku, kaygı ve tedirgin haller anlatılıyor. Bu yönetim altında eski İngilizce bile değiştiriliyor. “Yenisöylem” adı altında yeni bir dil dayatılıyor. İnsan konuştuğu dilde ve kültürde düşünür. Dilin matematiği düşünme şeklini de etkiler. Dili değiştirir ve hükmedersen düşüncelere de hükmedersin.
Kitapta çok şey var. Proleterlere, seçilmiş azınlıklara ve egemen kültürün akılsız dediği ama bunu önemsemeyen Winston gibi tek kişilik azınlıklara yönelik pek çok analiz var. İnsan
