Liamsi Sara
@aras008
109 okur puanı
Aralık 2018 tarihinde katıldı
Kitaba geçmeden önce ünlü İslam Filozofu hakkında birkaç bilgi paylaşmak isterim. Ölüm yılı net ama doğum yılı net değil. 871-72-950 yılları arasında İslam coğrafyasının altın çağını yaşadığı 8. Ve 13. Yüzyıllar arasında yaşamış. Aslen İran kökenli ancak bugün Kazakistan sınırları içinde kalan ancak öncesinde Türkistan'a ait olan Farab şehrinde doğmuş. Ailesi İran’dan Türkistan’a göç ettiği için Türk olarak bilinir. 6 Abbasi halifesi görmüş. Bağdat tedrisatından geçmiş. Bağdat o dönemin Bilim ve felsefe merkezi.
Bugünün deyimiyle batı etkisinde kalmış ancak sevenleri batı felsefesini özellikle siyaset felsefesini İslam felsefesi ile harmanlamaya çalıştığını söylüyor. Platon ve Aristotales etkisini kitapta görebiliyorsunuz. Özellikle Platon’un devlet kitabına göndermeler var dipnotlarda da görülüyor.
Kitaba gelince hacim olarak büyük değil ancak kolay okunmuyor. 37 tane kısa kısa makalelerden oluşuyor. Bazı makaleler birbirini tamamlarken bazıları alakasız olabiliyor. Kitabın orijinal Türkçe adı “En Mükemmel toplumun (veya Erdemli Toplumun veya İdeal Toplumun) Yurttaşlarının Görüşlerinin Ana İlkeleri”
Kitabın yarıdan fazlası “İlk Var Olan” ve ondan sonra var olanları, maddenin oluşumunu ve göksel cisimleri anlatıyor ve buralar çok yorucu anlamak kolay değil. Üzerine yazılacak itiraz edilecek şeyler var ama konu çok uzar. Birazda subjektif olur.
Kitabın yarısını devirdikten sonra ismine uygun konulara geçilmiş. İdeal devlet ya da erdemli halkın vasıfları, erdemli halkı yöneten yöneticilerin sahip olması gereken vasıflar tariflenmiş. İdeal yöneticinin 12 tane özelliği olması gerekir diyor. Hepsi bir arada olmasa da olur 5-6 tanesi olsa yeter diyor. Bu erdemde bir insan yoksa toplumu filozoflar yönetsin diyor. Platonda aynı şeyi söyler. Bir filozofun bu fikirlerini
Atina Akademisinin(Akademos) kurucusu Platon(biz onu Eflatun diye öğrendik lisede) tarafından kaleme alınmış. Sırasıyla Sokrates, Platon ve Aristotales batı felsefesinin babaları.
Kitap devletin nasıl olması gerektiğini ideal devletin nasıl olacağını tartışıyor. Yaklaşık 2500 yıllık bir kitap. 2500 yıldır okunuyor. O yıllarda yapılan sorgulamalar ve tartışmalar günümüz modern devletlerinin temellerini oluşturmuş. Oturup ideal devlet nasıl oluru tartışmışlar. İdeal devleti anlatırken birey düzeyinde psikolojik analizlerde yapmışlar.
Sokrates’in Aristo’nun çocukları ile yaptığı tartışmalar öğrencisi Platon tarafından kitaplaştırılmış. Kitap 10 bölümden oluşuyor. Anlaşılması kolay olmadığı ya da çok uzun bir tartışma olduğu için sohbet sistematikleştirilmiş. Kitabın arkasında her bir bölümde hangi temaların işlendiği liste halinde verilmiş. İncelemenizde fayda var aksi taktirde anlamanız güçleşebiliyor. Her ne kadar bir diyolog olsa da çok yorucu bir kitap. Özellikle 6 bölümden sonra kopuyorsun odaklanmak çok zorlaşıyor.
Kitap eğri ve doğru nedir tartışması ile başlıyor. Askerlik, devlette kadının yeri, devleti yönetenlerin hangi özelliklere sahip olacağı örneğin hangi hallerde halkına yalan söyleyebileceği, halkın nasıl olması gerektiği gibi pek çok konu var. Örneğin 8. Bölümde postmodern aristokrasi zirve yapmış. Dağdaki çoban ile benim oyum bir mi düşüncesinin savunulmuş. Kitaptaki kimi diyaloglar “hayat acıdır, biber de acıdır; demek ki hayat biberdir” tadında olduğu için lüzumsuz derecede uzamış ama sabredip bitirmekte fayda var. Batı medeniyetinde devlet anlayışının nasıl oluştuğunu anlayabilirsiniz.
Sokrates kendisine yöneltilen soruların neredeyse tamamına ikna edici cevaplar verse de 2. Bölümde Adeimontos’un kötülüğün insanın içinde olduğu ve insanın kötüyü
