Tam 30 yıl önce bugün 9 Ocak 1990’da 59 yaşında hayata veda etti Cemal Süreya. Ölüm yıl dönümünde şairi anmak adına belki de şairin ve hatta Türk edebiyatının en bilinen şiirlerinden biri olan “Kısa” şiirinin benim de aslını yeni öğrendiğim hikayesini anlatmak istedim.
Önce Lokman Hekim anlatısından yola çıkarak kendisine ömür biçiyor Sıcak Nal kitabındaki Kehanet 1985 adlı şiirinde şair:
Lokman şair senin hayatın
Yedi kırlangıcın hayatı kadar
Altısını ardı ardına yaşadın
Bir kırlangıcın daha var
“Lokman’ın ne kadar yaşadığı konusunda farklı rivayetler vardır. Bu rivayetlere göre Lokman Allah’tan uzun ömür dilemiş, tercih kendisine bırakılınca Araplar’da uzun ömrün simgesi olan kartaldan hareketle yedi kartal ömrü kadar yaşamayı istemiştir “ (Taberî, Târîḫ, I, 223) (DİA Lokman maddesi)
İşte Lokman’ın kendisine yedi kartal ömrü seçtiği gibi şair de yedi kırlangıç ömrü seçiyor.
Bunun hikayesini de şöyle anlatıyor Folklor Şiire Düşman adlı kitapta Zeynep Oral’la söyleşisinde:
(…)"Hayatınızı hesaplamışsınız, ölüm tarihinizi saptamışsınız ... " diyorum.
"Sıcak Nal'da 'Kehanet 1985' adlı şiirimden söz ediyorsunuz herhalde ... Lokman Şair lafı geçer orda. Benim o. .
"Birkaç yıl önce çok karamsardım. Kendime göre bir ömür uzunluğu biçmiştim. O şiir odur.
"Lokman Hekim söylencesinden çıkış yaptım. Lokman Hekim'e uzun ömür verilmiş. Ne yapacak? Bunu kendisi saptayacak. Lokman Hekim çok yaşayan bir kuşun, kartalın yaşama süresini temel almış. O çağda kartalın 80 yıl yaşadığı varsayılıyormuş. Lokman Hekim 7 kartalın hayatını art arda yaşamaya karar vermiş ve o kadar yaşamış: 7 X 80 = 560 yıl.
"Bu hesabı gördüğüm sırada 54 yaşındaydım. Ben de kendime başka bir kuş seçtim: Kırlangıç. Meğer kırlangıç dokuz yıl yaşıyormuş. 7 x 9 = 63. Evet, 63 yıl çıktı. İşte böyle,