Psikanalizde bir amaç gütmek hastanın özerkliğinin ihlali, kişinin kendi arzularını tanımlama kapasitesine, ne düşüneceğine karar verme hakkına bir saldırıdır. Hastayı -kendisine fayda sağlayacak bir şeye bile olsa- yönlendirmek, psikanalizi sınırlandırır. Freud'un zamanla klinik tecrübesi arttıkça bu tehlikeye dair farkındalığı da arttı. Birbiri ardına yazdığı pek çok metinde, özellikle de Psikanalize Giriş Dersleri'nde, "terapötik şevk" adını verdiği hastayı tedavi etme arzu-sunun, psikanalistin derinlerde yatan acımasızlığına işaret ettiğini detaylıca açıkladı. "Hastaya yardım etmek", "esenliğini artırmak" amaçları, psikanalistin bilinçdışında yatan hastanın özgürlüğünü kısıtlama isteğini maskeliyor olabilir.
Gelişim bu kadar zorlamayken, tekrardan ibaretken niye buraya geldiğimi merak ediyorum. Bazen buraya gelme mecburiyeti en büyük sorunummuş gibi geliyor. Geneleve giden yalnız bir erkek gibi hissediyorum kendimi; para el değiştiriyor, bazı insanların sevginin bedelini ödediği gibi anlayışın bedelini ödüyorum. Ve tıpkı onun sevgi olmadığı gibi bu da anlayış olamaz. Oyleyse ne?
Vaazına başlamadan önce cemaatinin Tanrıya inandığını doğrulamayı ihmal etmiş bir papaza benziyor. Y'nin dini psikanaliz, oysa ben ibadet etmeye gelmedim; önce din değiştirmeye ikna edilmem gerekiyor.