TEMOYÊ DI ZIKÊ HESPAN DEEdebiyat
TEMOYÊ DI ZIKÊ HESPAN DE
Pirtûka Temoyî helbestê ya bi navê 112 Hesp û Xezelek nêzika du mehan e di destê min de ye lê naqede. Ne ji ber dirêjbûna wê, ji ber qewet û kûrbûna wê ..
Gava hinekî ketim li nava kitêbê, ji fîlma “the revenent”ê sehneyeke Dicaprio’yî hate li ber çavê min.
Heçiyek temaşekirine jixwe zanin Dicaprio di fîlmê de bi rola Hugh Glass dilîze. Hugh Glass nêçîrvan e, bi hevalê xwe re diçe nêçîra ajalên biyanî bo postê wan bi dest bixe. Rojekê li rastî hirçekî tê û hirç wî bîrîndar dike hevalê wî jî pişta xwe didinê û wî li wir dihêlin. Hugh, bo xwe li jiyanê rabigre zikê hespekê diqelişe, dikeve zikê hespê û wusa ji mirinê difilite.
Ji min wetrê Temo jî di kitêba xwe de ketiye hindurê hespan lê cudahiyek di nava wan de heye;
Hugh (Dicaprio) ji bo xwe vejîne ketiye zikê hespê lê Temo, bo hespê vejîne ketiye zikê hespê.
De em wan herdû zilamên qeşeng bidin aliyekî û derbazî lêhûrbûna pirtûkê bin.
Wekî hûn jî zanin pirtûka Temoyî helbestê a bi navê 112 Hesp û Xezelek vê payiza sala borî ji weşanênxaneya Darayê derket. Ji xwe berhemên Temoyî ên din jî serkeftî ne û ne hewceyê pesnê min in lê ev a dawî tiştekî neditî ye.
Form û Dîtbarî
Çima 112? Li gorî gotina nivîskar ev jimar bi taybetî nehatiye bijartin û tiştekî sembolîze nake, jimara helbestan hêdî hêdî li hev zêde bûne û bi awayekî spontane 112 helbest derketine holê. Temoyî navê gelek hespên bê helbestmayî jî di dawiya berhemê de nivisiye û siwarê wan jî diyar kiriye.
Kitêb bi 112 helbestên ji devê hespan hatiyê nivisîn û xezeleke bi navê “Xezela sim û pîkolan” pêk tê. Ji wan helbestan 110 heb helbest li ser hespê leheng û navdarên Kurdan hatiye nivisîn,
helbesteke bi navê “Cilfîferaz” li ser hespa lehengeke çîrokî hatiye nivîsin siwara wê ‘’Zilfînaz”e (û cudahiyeke wê hespê ew e ku di nav hespên
Berhem bi gotina serleheng Adar " Ez vê eskeriyê bikim û di vê navberê de derxim" ve destpêdike. Temenê wî 20 û li gor texmîna me buyer serê salê du hezaran pêk tê. Lê haya Adar haj bayê felekê tuneye, bi awayekî apoliktik dijî. Berhem giştî lixwegerina Adar diherike. Dema berhem berbi dawî dibe. Xwenêr Dibîne ku Adar dibe kesekî netewperwer û cegerpola.
Adar,keça nûcîwan, malbata keça nûcîwan, ew revde qaçaxçî ( ên di newalê de tên kuştin) hemû bêayik û bêgunehin, lê rastî zilma dagirkir ango rastî zilma Komara Gel tên. Navê selhirdêran heye lê xwe tunene. Komara Gel xwe serhildlra wekî xayin dihesibîne. Lê ew serhildêrê pey mafê xwenin. Biketana vê kelehê û rastî van îşkenceyan bihatana. Ew zilm ê wan helal buya? Niviskar çima ew îtnîbatnî kiriye.
Roman destnîşana sê berheman ( Çolistana Tataran/ Dino Buzzati, Li Benda Barbaran/ J.M. Coetzee û Keleh / Franz Kafka)pêk tê. Dema xwêner dîna xwe dide van hersêyan dibine kû di wan hersê berheman de jî dijminekî xeyalî heye û serleheng biyaniyê heremê ye. Bi awayekî "polisên başin" . Lê niviskar çawa kû bixwaze vê xeyalê li holê rake û berê xwe bide rastiya erdingariyê serlehengê wî ji wê heremê û ji wî geliye. Ji bo adaptekirinê rêbazeke pir baş û serkeftî bû. Lê niviskar ew yek pêkanî gelo? Bi min na. Keseyetên ji heremê hema bêje hemî nezan û haj kula xwe tunebûn. Lê kesayetên ku ji Komara Gel de bûn xeynî leşkeran hemî jî haj derdê wê axê hebun û hemiyan jî maf dida wan . Mamoste yê Cîwan (#237002940) Û Jina bejinzirav ( #237002862) alî kî rêberê Adar hertim bîranînê wî û mamosteyê dîrokê ê muxalif e. Çawa ku beqî serê wan û mafdayina wan niştecî mafdar bun.
Têkiliya Adar û jina bejinzirav de jî disa hêmayek xwepiçuk ditînê heye û bi monologa
Reklam
AX... YEKÎTÎEdebîyata Kurdî
Niviskar Perwîz Cîhanî kû ji Xoy'a rojhilate . 24 çîrokên wek morî û mircanan di bin navê Alole de rêzkiriye . Û xistiye gerdanê.
Firehbûna ziman, têgehên çandî bi şayesandinê nazenîn va ew qas xweş hûnandiye. Xwenêr vegotinê têr nabe.(Bêhna devoka Serhedê vegotin û zimanê çirokan tê :))Çîrokên xwe ser hêmanên çandî avakiriye. Teknîkên cur bi cur di nava çîrokan de cî bi cî kiriye.Gelek caran ji bo ku derdê xwe xurttir vebêje. Hewera xwe stranên Kurdî xistiye. Û wek "kolaj' stranê Kurdî di nava çirokên xwe de cî bi cî kiriye.Têgehên çandî; Çaya hêlizê bigire heya nebatên cur bi cur, Tenv, xalîçe. Nexş û nemûşên xalîça. Û hespê şêh di çirokan de cî girtiye. Hema bêje hemû çîrokan de ajal hene. Ajal jî wek ''tîp " cihê xwe girtine. Gotin hatiye ser dirokê . Bi teknika montajê amaje şerê Milazgir û a Çardiranê kiriye. Û disa bi awayekî montajî gotin biriye ser "Bekoyê Ewan" ê Mem û Zîn a Ahmedê Xanî ( #209118745)
. Niviskar, ji ber neyekîtiyê pir ber wê dikeve. "Ax yekîtî"( #209113395)
Alolê de qala welét dike. Welatê ku nava du hêzan de maye.(Rojhilat û rojava)Her dû hêz jî wekî deryayan mezin û kur in. Lê tekoşin her didome û tu car bêhevî ninîn. Dema yekitî ava dibe pi
hebokê dikujin. Lê disa vedîjî. Dema Nû vediyê , dibê dewêkî Yekçav. (Tepegoz). Niviskar disa li vir destnîşana çîrokên efsanevî dike. Dêwê Yekçav her çiqas bihêz be jî yekîtî jî pir bi hêz e.
Alole xwe tevlîheviye. Jiyan wek alolêyê ye. Lê xwegerin, tekoşin jî qet naqede û hevi jî her heye .
Dema mirov dîroka bi rêza nivisandina çîrokan dirêne. Mirov dibîne ku dema niviskar welêt e çîrokên wî zêdetir ser çand û zargotina Kurdî ye. Lê dema welêt dur dikeve zêdetir polîtik dibe. Dike ku peyamê yekîtiyek bide.
Romana girî û evînê yeKurdî
Ew nivîskarê herî mezin hêsir di çavê min de nehiştin ax ax ew çi işqek derd mezin e. Ew çi evînek bi şehwet û deng e. Ew çi helbestên bi nav û deng in. Ger kevir wan helbestên li ser vê evînê bixwîne wê bibe perçe perçe
Heta Dawîyê Bixwînin Xweyê Wehşên Di Hundira De!!Kurdî
Wehşê di hundirê min de, wehşê di hundirê te de, wehşê di hundirê wî de...
Kî dikare bibêje ku wehşek di hundirê min da tuneye?
Dibe ku hin wehşên di hundirê hinek mirovan de, ji yê di hundirê hinek mirovên dina dijwartir yan jî baştir be. Lê ez bawerim di hundirê me te va de wehşek heye û hinekên ji me li dijî wî wehşî dertên lê hinekên me jî wî wehşî roj bir roj dijwartir û mezintir dikin!
Lê em tev car caran, hin wextan dibine koleyî wî wehşî û em xwe dispêrin wî. Wî wehşê hin caran dibe sedema kuştina mirovekî, wî wehşê dibe sedema hezkirinek ê, wî wehşê dibe sedema dilmayînek ê... Wî wehşê ku li gor berjewendiya mirovekî dimeşe.
Gelo em ê bikaribin wî wehşî? Ez qet ne bawerim, lê heta ji me were divê em wî wehşî kedî bikin. Çikû dibe ku hinekên me pê hay nîn bin lê ew wehş çi qasî mezin û dijwar dibe em ji xeynî wehşê di hundirê xwe de wehşê di hundirê her kesî de dibînin. Û her kes dikeve şiklê wehşan li ber çavê mirov. wehş jî naqedin ji ber wê. Û ez dibêm qey heta em wehşê di hundirê xwe de kedî nekin yê herî wehşê ku dikeve şiklê mirovan de em ê bin.
Ji dawîya pirtûkê;
Gava ez derketim kolanê, bi komeke wehşên ku hatibûn serxweşiya diya min re rû bi rû mam. Ji min we ye ku çavên min, min dixapînin lê ne wiha bû. Ne tenê kesên li pey cenaze bibûn wehş lê belê hemû kesên derdorê ketibûn kirasê wehşan. Wehşen cur bi cur û cihêreng. Her wehşeki diruvên xwe yên dema ku mirov bû parastibû lê ji mirovayetiya xwe qut bibû. Wehşek ne mîna yê din bû. Tiştê hevbeş yê di navbera hemûyan de terî bû. Tiştê bala min kişand ew bû ku ne xema kesekî bû û haya wan ji wan guhertinen ku bi wan re çêbibûn tunebû. Mirov bi dîmenên ku min didîtin bawer nedikir. Komeke mezin a ji wehşan diya min sipartin gorê û dest pê kirin ax bi ser laşê wê de kirin. Diya min a dilpak a ku di hemû
Puan vermedi·136 syf.·
2021 31. kitabı
Ax Werther, ax Lotte! Wexto ke mi açarnayîşê nê kitabî dî ez zaf bîya kêfweş. Labelê mi qet texmîn nêkerdêne ke wendişê ey hende zehmet beno. Mi hema da-des rîpelî nêwendêne ez zaf binê tesîrê kitabî de mendêne. Coka mi tim caverdayêne. Wertherî, sînayîşê xo û dejê xo hende zerrî ra îfade kerdo ke xora mumkin nîyo ke merdim tesîrdar nêbo. Her dejê ey de mi vatêne qey ez ha dej ancena. Ez zaf kêfweş a ke mi no kitab bi kirdkî wend.
Ez wazena açarnayîşî ser o zî çend çîyan vaja. Metnî de problemê zaf muhîmî estê. Bi taybetî nêrî, makî, zafhûmarî û demê ameyoxî de hende zaf xeletîyî estê ke wendişî kenê zehmet. Û zaf cayan de çekuyê kurmancî ameyê tercîhkerdene oxmo ke kirdkî de zî nê çekuyî estê. Ez hêvî kena ke çapê diyinî de metno açarnaye hîna baş bibo.
Reklam