Eşya ve kâinat insanlarla kendi kabiliyetlerine, yaratılışlarına, hattâ bu yaratılışın sırlarına göre konuşur. Çünkü hayat ve kâinat bitmez tükenmez ve çok sık bir orman gibi birbirine girift bir konuşmadır.
"Olgu ile masal arasındaki sınırda nöbet tutan edebiyat, bu ikisinin iç içe geçmesi yönündeki baskıyı emer. Yani edebiyat ampirik evreni etkileyemediğinde bile, hayati bir hizmet verir," der. Edebiyat her ne kadar dünyayı dönüştürmese de eleştiri imkânı sunması, gerçek hayata etki etki etmeyi mümkün kılan bilişsel bir perspektifi beslemesiyle dünyanın öylece kalmasını engeller.
Sayfa 92 - "Muhayyele Zenginliklerinin Karıştığı Belgesel Anlatım": Cardonlar - Yağmur Yıldırımay·Kitabı okudu
İnsanoğlunun garip bir hasreti vardır. Açlığa razı olur; fakat şahsiyetinin yarıda kalmasına razı olmaz. Yetişebileceğini bilen bir sanatkâr yetişmezse ızdırap çeker, kendisini ve etrafını zehirler. Sanat heyecanı tersine çevrilmeye görsün.
Ev ve şehir insanoğlunun en belli başlı terbiyecileridir.