aybuke
@aybuke2
2 okur puanı
Ağustos 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Sokrates’in Savunması’nı okurken onun yola çıktığı noktada buldum kendimi; çağın düzensizliği ve bozukluğu içinde insanların konuşmalarında eksik etmedikleri ahlak, erdem, ölçülülük, cesaret gibi kavramları ne kadar anlıyor ve ne kadar biliyorlar diye düşünmeye başladım. Emin değildim. Emin olmamı sağlayacak, bir bilgelik, erdemin ve adaletin olduğu bir ortamda insanı sarıp sarmalayacağını düşündüğüm bir iyilik hali hissetmiyorum. Kavramlar kullanmaya devam ediliyorsa, bu çağa kadar aynı soru nasıl gelmiş olabilir?
Kavramla kalıcılar, duruyorlar ve kullanılıyorlar fakat Sokrates’in sorup da cevap alamadığı gibi bugün de bilerek kullandıklarından hiç emin olmadığımı gördüm.,
Sokrates Meletos, Anytos ve Lykon tarafından gençlere, toplumsal düzen tarafından kabul edilmiş doğruluktan ayrılmasına teşvik edici dersler vermesi, onlara dinsizlik aşılaması gibi suçlamalar sonucunda kanun karşısına yargılanmak üzere çıkarılmıştır. Sokrates, bu yargılanma sürecinde, suçlamalara karşı kendisini, yaşanmışlıklarından örnekler verdiği sağlam bir savunma konuşması ile açıklamaya çalışmıştır. Hayatı boyunca arkasında yazılı bir metin bırakmayan Sokrates hakikati arama yolunda kurduğu diyaloglar ile tanınmış ve kendisine uygun görmediği “bilge” adıyla geçmişten günümüze dek adıyla anılmıştır. Sokrates’in öğrencisi olan Eflatun (Platon) ise Sokrates’in bu savunmasını yazıya dökerek, onun yarattığı bu felsefeyi günümüze kadar getirmeyi sağlamıştır. İnce bir kitap halinde bulunan Sokrates’in savunması felsefenin temel taşlarından birini oluşturmaktadır.
Sokrates’in savunması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kendisine yeni ve eski olmak üzere yöneltilen suçlar üzerinde analiz yapmakta ve kendisine karşı kinle dolu insanların suçlamalarını çelişkide bırakacak güçlü konuşmalar
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Kitapta sık sık karşılaştığımız üzere "erdem" söz konusu, tüm işlerliğiyle, dört bölümün her birinde bunu görmek mümkün. Savunmasından önceki bölümde, yani ilk bölümde, yargılandığı şey üzerine, din üzerine düşünceleriyle karşılaşıyoruz Sokrates'in; orada Euthyphron aracılığıyla inançlar/din üzerinde duruyoruz. Benim en sevdiğim diyalog da buydu, "çelişkiler" üzerine konuşmalar diyebileceğimiz kısım. Tabii sadece bu söz konusu değil.
Savunma kısmı saygı duyulmayacak gibi değil fakat üslup bazen ikileme düşürüyor, bazı noktalarda anlam veremeyebilirsiniz. En sevdiğim ikinci bölümse, bunların hemen ardından geliyor: Kriton. Sokrates'in, o zamana kadar savunduğu ilkelerinden vazgeçemeyerek gitmeyeceğini (Aslında kaçmayacağını, Kriton kölelere özgü olduğunu düşündüğü için "gitmek" olarak değiştiriyor bu ifadeyi. Sonra Sokrates bunun ancak kölelere yakışacağını düşündüğünden yeniden "kaçmak" olarak ele alıyor.) Kriton'a anlattığı kısmı ziyadesiyle etkiledi beni ve dahası, ölümünün doğru olacağını düşündüğünü aktardığı sayfalar... Bu noktada "adalet" ve "ders vermek" kavramları birbiriyle harmanlanıyor; Sokrates suçsuz olduğu halde idama mahkum edilir ve bunu kabullenirken bir ders veriyor aslında o dönemin Atina'sına, şimdi bize. Ölecek ama belki yaşarken verdiğinden daha büyük bir yararla. İş işten geçtikten sonra sahip çıktığımız kutsallaşan ölülerimizi düşünün, demek istediğimi anlayacaksınız.
İsa ve Sokrates'in aynı kişiler olduğunu iddia eden bir şeyler okumuşsunuz ya da duymuşsunuzdur belki daha önce, Sokrates'in Savunması'nı okuyunca bu düşünce doğrultusunda birtakım şeyler fark edebiliyorsunuz ama bunu burada kısaca yazamayacağım için detaya giremeyeceğim. Yalnızca, bir de bu açıdan bakın derim.
Dikkatli okumalar.