Biraz uzun sürdü bu incelemeŞiir
Okuma eylemi sabit değil; zamanla biçim değiştiriyor, anlamı da farklılaşabiliyor. Bazen aynı kitabı seneler sonra okurken farklı bir pencereden yeniden bakmak gibi. Bir roman, bir hikâye, bir şiir her okurda başka bir yerden açılır, başka bir yerden sızar içeri. Bazen bir ses, bazen bir imge, bazen bir boşluk etkiler insanı.
"Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası" da bana yeniden farklı bir pencereden bakmamı sağladı. Biraz şiir kitabı incelemesinden çok, şairin hayatının incelemesi gibi olmuş olabilir bu yazı. Kitabı ilk okuduğum zamanlarda pek bir şey anlamadığım olmuştu. Sonradan yeniden elime alma, okuma fırsatı buldum. Bu sefer bir şarkı üzerinden giderek şiirlerini yeniden okudum.
Şairin kendine has bir yalnızlığı var. Ötekileştirildiği, dışlandığı sıralarda boşuna kullanmıyor "Arkadaş" mahlasını. Yine ötekileştirmeye karşı avaz avaz şiirlerinde kendini ifade ediyor. Şiirlerine karşı gelen yol arkadaşları oluyor. Hatta 2021 yılında "Merhaba Canım" belgeseli çekimleri yapılırken, arkadaş olduğunu neredeyse inkâr edecekler olmuş.
Belli şiirleri basılmıyor, yaşarken hiç şiir kitabı olmuyor zaten. "Bir gün bir şiir kitabım olursa, adı 'Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası' olacak," diyor. Kısa ömrü yoksulluk, hastalık (osteomyelit), acı ile geçiyor. Yaşadıklarını; isyanını, mizahı, ironiyi, acıyı, hüznü şiir yoluyla anlatıyor.
“Onlara rağmen. Yaşarken zaten manipüle edilmiş, öldükten sonra eseri tırpanlanmış. Ama bugüne ulaşan şiirlerinde dahi kendini avaz avaz ifade eden bir insan var karşımızda.”
“Allah ile kediyi eş görmek… Bir leylekle solucanın sevişmesinden, farklılıkların sevgisinden bahsetmek… Bunlar gerçekten döneminin acı edebiyatının içinde büyük cesaretle yaptığı şeyler. Dönemin entelektüel çevresi “şuna biraz mantık anlatın, leylekle solucan arkadaş olur mu”
Yaşıyorsun.. Onlarınsa, sadece kalkan elleri hatırlanıyor, unutulmamacasına:
Öncelikle yayıma hazırlayan Kenan Yücel, ve Ve Yayınları'na teşekkürlerimle..
Arkadaş'ın bir nevi vasiyetiymiş ''Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası'' ismi. ''Ne zaman yayımlarsam yayımlayayım, bu isimle yayımlanacak'' demiş. Ve gidişinin ardından ''Şiirler'' ''Sevdadır'' gibi isimlerle yayımlanmış. Kitabın son kısmında, Kenan Yücel, bu basımlarda orjinaline sadık kalınmadan yapılan yanlışları, şiir şiir veriyor, ki benim için de bu nokta çok önemli olduğu için, teşekkürü borç bilirim. Okunacaksa, bu basımdan okunmalı kanısındayım.
Sabahattin Umutlu'nun 2 Mayıs 1996 tarihli ''Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası Yok Sayılamaz'' yazısından sonra da ''..bu güçlü itirazı yüreğimde hissettim'' diyor Kenan Yücel ve çalışmaya başlıyor.
Sabahattin Umutlu'nun yazısı da okunmaya değer. İnternet ortamında bulunabilir. Çok haklı eleştirileri var..
*
Evet, Arkadaşı'ma gelirsem: İster istemez, ilk plânda düşündüğüm şu oldu, ''Yirmili yaşlarda, bu alt yapı ve bilinç sağlamlığı, hayran olunası..''
Henüz yirmili yaşlarda, şaşırtıcı bir derinliği var Arkadaş'ın.
Eğer, yaşamına devam edebilseydi -birçokları gibi- çok verimli bir şair olacakmış, kesinlikle.. Öğrenilecek çok şey var. Yaşadığı çağın sorunlarıyla yakından ilgilenmek, herkesin sorumluluğu. Ve bunları, bana göre, tarih kitaplarındansa, o çağın yazar, çizerlerinin bize aktardıklarından, hem de edebi değeri olan eserleriyle akılda tutmaktan daha iyisi olamaz.. En azından, ben böyle düşünüyorum.
*
Kenan Yücel ''Şiirlere İlişkin Notlar'' kısmında, ''Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası'' şiiri için ''Bordo Bir Çiçek: Arkadaş Zekai Özger'' ismiyle, Gülnika Güven'in BirGün Gazetesi Pazar Eki'nde (11 Kasım 2012) yazdığı yazıdan bir alıntı yapıyor: ''Bu şiire bu kadar önem atfetmesinin elbette bir anlamı vardır. Ötekileştirilmeye başladığı
Dostoyevski mi, Nazan Bekiroğlu mu, Ulysses mi derken az biraz da C2H6O'nun etkisiyle şiir kitaplarına bakayım dedim hazırdaki. Arkadaş Zekai Özger'i duymuş, görmüştüm bir iki şiirini. Uzaktan da olsa biliyordum hayatını. Şimdi burada anlatılmaz, bu akşama gitmez her şeyin üstüne bu trajedi. Sakalsız bir oğlanın tragedyası üzerine bir kaç yayınlanmamış şiiri bir kaç mektup bir iki de yazı var bu kitapta. İsteyene gönderebilirim soft olarak, sonuçta kendisine bir yararı yok kitabın. Hayatını anlatıp ajitasyon yapmaya gerek yok arkadaşın -şiirleri/hatta mısraları yeter diye düşündüm bundan sonrası için. Ama hüzünlü dizeler değil -çok var normalde- herkeste çok var ağlatan dizeler. Arkadaş'ı güzel hatırlayın diye mutlu dizeleri koyuyorum bundan sonraya. Güzel olsun bari bu akşam.
Ben normalde şiir seven birisi değilim, (merak ediyorum, bende mi bir acayiplik var, yoksa şiir yazmaya çalışan herkes için geçerli mi bu saçmalık) ama bir kaç kişi var şiirleri hoşuma giden, bu kitap da öyle. Şu an “Morgenrot” diye bir şey çalıyor Spottify'da. Amme hizmeti olarak linki de ekleyeceğim buraya. Arka plan iyi gider arkadaşın mısralarına.
youtube.com/watch?v=1LaF5zU...
sayın bayan dursanıza gözünüze kuş kaçmış
bu bıyık hiç gitmemiş sesinizin rengine
sakalınız uzamış inmiş ta belinize
at kuyruğu yapınız ya da örgüleyiniz
kedinizin bıyığını usturayla kesiniz
yanaklarım bileytaşı ispirto sever misiniz
o zaman tüm köşeleri kapıcaz
tüm yıldızları biz topluycaz gökyüzünden
çıngıraklı şeytanlara tısss diycez bir bir
bir bir cımbızlıycaz kötülükleri ellerinizden
elbet geçer bu hüzün mevsimi
bir baykuş bir serçeyle arkadaş olduğu gün
o gün size sevinci de anlatıcam
bir solucan bir leylekle çiftleştiği gün
o gün bahar mevsimidir size aşkı anlatacağım
bir gün ben
çocuk olucam.
