ŞanoKurdî
Berhemeke di qada xwe de tek lêbelê ne pirr serkeftî ye. Gotarên li ser dîroka şanoya kurdî hatine berhevkirin û kirine pirtûk.
Keda amedekar û nivîskarên gotaran sax be. Di agahî û firehbûnê de pirsgirêk tune û pirr jî serkeftî ne. Lê gerek nêrîna xwe jî wek xwîner dîyar bikim.
Pirsgirêk ev in;
*Pirtûk li gorî rêzekê û bi pênûseke tek bi awayekî rêk û pêk bihata nivîsîn wê baştir bihata xwendin û jê sûdwergirtin.
*Pir gotar henin û gotar li ser qadekê nin, normal e li ser heman berhemê û navan bisekinin lêbelê mirov aciz dibe her gotarê de tiştê ku berê xwendî dîsa bixwîne. Ev tişta ji bo kronolojîya berhema dijwarîyê derdixe pêşberî me.
*Gotar pirr fireh in. yanî bilî şanoyê li ser meseleyên din jî pirr sekinî ne.
*Hinek peyv û hevok hene ku mirov nikare bi hêsanî fêm bike ka çi dixweze vebêje.
Ebu’l-Hasan Harakani’de Fakr Kavramı
Kur’an ve hadislerde geçen “Fakr” kavramının iki ayrı anlamda kullanıldığı gö-
rülmektedir. Bunlardan biri “suret fakirliği” de denilen “maddî fakirlik”, diğeri ise
“manevî fakirlik”tir.
1. Maddî Fakirlik veya Suret Fakirliği:
İhtiyaç duyulan mala ve eşyaya malik ve sahip olmamak demektir. Kur’an’daki:
“Ganimet malları, yurtlarından ve mallarından uzaklaştırılan fakir muhacirlerin-
dir” 5
, ayeti ve benzer ayetlerde anlatılan fakrdır. Bu anlamdaki fakirlik hadislerde
de: “Fakr, insanı nerede ise küfre düşürecekti.”6
“Fakirlik, iki cihanda yüzkarasıdır.”7
İfadeleriyle anlatılmakta ve bu manada gönle sıkıntı veren fakirliğin makbul olmadığı ifade buyrulmaktadır. Tasavvufa konu olan fakr ise bu tür fakirlik değil, manevi fakirliktir.
2- Manevî Fakirlik:
Kulun kendinde varlık görmemesi, herşeyi Hakk’a irca etmesi, şahsının, amelinin,
hal ve makamının Allah’ın lütfu olduğunu kabul etmesidir. Kur’an’daki: “Ey insanlar,
siz Allah’a karşı fakir; yani muhtaçsınız. Allah ise ganîdir; yani herşeyden müstağni-
dir.”8
ve “Allah ganîdir; siz fakirlersiniz; yani O’na muhtaçsınız.”9
ayetleri bu anlamda-
ki fakrı anlatmaktadır. Peygamber Efendimiz, “Fakr, benim medar-ı iftiharımdır.” 10
buyurmaktadır. Yine başka bir hadis-i şerifinde “Allah’ım beni fakir yaşat, fakir öldür
ve fakirlerle haşret!”11; Allah’ım beni sana karşı muhtaç (fakir) kılarak müstağni eyle,
kendinden başkasına muhtaç (fakîr) etme!12 buyurmuştur. Bu hadisler manevi fakr
anlamında kullanılmıştır.
Kulun Allah’a muhtaç olması demek olan fakirlik, elbette fakiri de zengini de
kapsar. Bu anlamıyla fakir ve fukara, malı olmayan anlamına değil, “sufî ve derviş”
manasına gelir. Bu yüzden eskiden şeyhler kendilerine “Hadimu’l-fukara” (Fakirlerin
hizmetkârı) derlerdi.
İlk sufîler “yoksulluk” anlamına gelen fakr ile
Reklam
Nefis muhasebesinde gecikiyor ve işi savsaklıyorsan bil ki, pencereler sana örtüktür ve sen kapıların dışındasın. Bu durumda ne yapmalısın bili yor musun? Yaratılmışlardan hiçbir fert için sığınılacak başka bir kapı olmayan o rahmet kapısını yanıp yakılarak çal. Perdelerin arkasını görmeğe çalış. Bu dünyada seni nefis muhasebesinden ve kerîm Rabbini anmaktan ve kendini murakabe etmekten alıkoyabilecek üç tehlike vardır: Birincisi, sürüp giden gafletler. İkincisi, nefsten kopup gelen lezzetler seli. Üçüncüsü de, görenekler ve alışkan lıklardır. Bu üç tehlikeden kendini koruyan ve kakınmasını bilen kişi, Allah'ın izniyle iki âlemde de kurtuluş ve selâmete erer.
Hiç düşünmeden yaşayan bir insan var mıdır?
Farklı Düşün İyi Yaşa
Son zamanlarda okuduğum en en iyi kişisel gelişim kitabı oldu benim için dolu dolu bir kitaptı.
Maşa başı düşünce taktiklerinden, düşünce eksikliklerinden, düşünme stratejilerden , düşünme haritası ile yeni öğrendiğim bir çok kavrama, beynin nasıl düşündüğüne, odaklanmanın önemine, dikkatimizi artırmaya, sıra dışı düşünebilme tekniklerine , oruç tutmanın düşünce üzerindeki etkilerine, günümüzün en büyük sorunlarında bili olan kolay para kazanma yanılgısından, düşünceyi etkileyen şeylere, düşünceyi hizalayan cümlelere bir çok konuya değinmiş. Tüm bunları okurken de acaba ben nasıl düşünüyorum şu konuda şöyle düşünsem benim iççin daha iyi olur şeklinde kendinizi sorguluyorsunuz.
Ve bunları anlatırken en güzeli de Cenabi Hakkin varlığını hatırlatması, peygamber efendimizden, ashab-ı kiramdan, padişahlardan, yabancı bilim adamlarına, bilimsel çalışmalara yer vermesi, anlatımını hikayeler kıssalar ile zenginleştirmesi.
Son bölüm ise ara ara açıp gözden geçireceğim kendime hatırlatmalar yapacağım bir bölüm. Bu bölümde ise iyi rutin ve psikoloji için neler yapabileceğimize fikirler sunduğu, sosyal ve duygusal zekadan ve düşünce seyahatine çıkmamız ve kendimizi tanımak için sorulara yer verildiği sadece okuyup biten değil yaşamamıza da etki etmesini destekleyen bir bölüm olmuş.
Mehmet Numan Tanır ve insan ve hayat kitaplığına teşekkürlerimi sunarım.
Farklı Düşün İyi Yaşa
Son zamanlarda okuduğum en en iyi kişisel gelişim kitabı oldu benim için dolu dolu bir kitaptı.
Maşa başı düşünce taktiklerinden, düşünce eksikliklerinden, düşünme stratejilerden , düşünme haritası ile yeni öğrendiğim bir çok kavrama, beynin nasıl düşündüğüne, odaklanmanın önemine, dikkatimizi artırmaya, sıra dışı düşünebilme tekniklerine , oruç tutmanın düşünce üzerindeki etkilerine, günümüzün en büyük sorunlarında bili olan kolay para kazanma yanılgısından, düşünceyi etkileyen şeylere, düşünceyi hizalayan cümlelere bir çok konuya değinmiş. Tüm bunları okurken de acaba ben nasıl düşünüyorum şu konuda şöyle düşünsem benim iççin daha iyi olur şeklinde kendinizi sorguluyorsunuz.
Ve bunları anlatırken en güzeli de Cenabi Hakkin varlığını hatırlatması, peygamber efendimizden, ashab-ı kiramdan, padişahlardan, yabancı bilim adamlarına, bilimsel çalışmalara yer vermesi, anlatımını hikayeler kıssalar ile zenginleştirmesi.
Son bölüm ise ara ara açıp gözden geçireceğim kendime hatırlatmalar yapacağım bir bölüm. Bu bölümde ise iyi rutin ve psikoloji için neler yapabileceğimize fikirler sunduğu, sosyal ve duygusal zekadan ve düşünce seyahatine çıkmamız ve kendimizi tanımak için sorulara yer verildiği sadece okuyup biten değil yaşamamıza da etki etmesini destekleyen bir bölüm olmuş.Mehmet Numan Tanır ve insan ve hayat kitaplığına teşekkürlerimi sunarım.HEÇKUÎZMA DUXALÎSTEdebiyat & Roman
Lİ DÛ BİHUŞTA BERZE
“Heke em mehkûmê zemanekî bin, zeman jî mehkûmê mekanekê ye.” 186
Çîroka Profesorekî ketî duv folklora efsaneyên dîrokê û Sofî Omer. Profesorekî dêya wî Pûr Xanim (Colemergî) û bavê wî Kanî Beg (Cizîrî); profesorekî li Zurîha Swîsrê hatî dinyayê, li wê derê çûyî zanîngehê û piştre, “bo bernameyeke nava zanîngehan tê Amedê, careke din paşve venagere-73” . Çîroka Profesor Mîrza:
“,agahî ji Mîrza re tê, KU dayika wî, bi mêrekî Alman re diçe, bavê wî dide dû jineke Fransiz. 74”.
“…rojekê nameyek ji welatê biyanî jê re tê KU dibêje; dayika te miriye bila hayê te jê hebe.” 74
Û û û
“Jîyana Profesor Mirza hatibû û li gotina “heçku” asê mabû.”
Û û û
“Hûû Eşimm Wihû! Tûşî Papa! Ho Şaturna!”
Û kutekuta dilê wî li ser bêndera şevê gêre dikir. -175
Çîrokeke enteresan, balkêş lêbelê em ê ne li ser tevna çîrokê û teşeya vegotina romanê rawestin, bêtir behsa kesayîya zimanê li romanê bikin.
“Êdî qîma dilê wî bi Çİ gotinan nedihat û sebra wî bi ÇU tiştî nedihat. Dinya lê hatibû hev..heçku. Dîsa dihat û diçû xwe li “heçkê heçkuyê” asê dikir. Her tişt jê re bi qasî “heçkuyekê” dûr, bi qasî “heçkuyekê” jî nêzîk bû.” 227
1- Êdî qîma dilê wî bi Çİ gotinan nedihat û sebra wî bi ÇU tiştî nedihat.
2- Dinya lê hatibû hev..heçku.
3- Dîsa dihat û diçû xwe li “heçkê heçkuyê” asê dikir.
4- Her tişt jê re bi qasî “heçkuyekê” dûr, bi qasî “heçkuyekê” jî nêzîk bû.”
Ev çar hevokên li pey hev “kesayîya zimanê li romanê” nîşanî me dide lêbelê dîsa jî em li tevahîya romanê binêrin.
1- .. Duxalîzm (cotxalîzm)
Tişta li romanê herî ewil bala mirov dikêşe, bikaranîna xalbendîyan e. Ji bo li romana nivîskar a bi navê 4 Kotra 4 Çela bala min kêşabû, bi teybetî min bala xwe da bikaranîna xalbendîyan. Ji vê hêlê ve vegûherîneke darîçav xwe dide xwîyandin. Anarşîya
“Qewameke paranormal” û “kitêbên dertexeyyulî”Edebiyat & Roman
Xwendina romaneke“Qewameke -post-paranormal” a bi kurmancîya Amerîqanî û ji “kitêbên dertexeyyulî” dûr
Jiyana Asayî Ya John Anders
“Seyr bû a rast, merivatîyeke min bi John E. Sandersê dîndar ê emerîkan re tinebû, her wiha bi John Saundersê sînaryonûs ê Hollywoodê re jî, navê wî li ser rûpeleke rojnameya San Pedro-News Pîlotê bû, hejmareke lapê kevn bû, ji nava qutîkeke li xeracê derketibû, March 11, 1940, bi tenê ‘u’yeke xwe ya zêde hebû û ew ‘u’ di nava demê re ketibû ‘halê werîsekî’
Jiyana Asayî Ya John Sanders/Şener Ozmen) (13)
Roman, bi vê hevoka ji hêla xalbendîyan, hevoksazîyê û gelek mijarên din ve ‘ecêb, sosret, seyr, aloz û xerîb dest pê dike. Kesên kesatîya nivîsîna Şener Ozmen dinasin, zêde pêça xwe nadine allegorîya hevokên wî yên kompleks; çikû dizanin ew hostayekî zimên e û çawa peyvan li bin hûkma xwe nola marekî direqisîne
Li edebîyatê bikaranîna zimên mûhîm e; eger ew berhem bi kurdî be, bikaranîna zimên hê mûhîmtir e; çikû pirs(grêk)eke wiha heye:
- Kîjan kurdî?
- Kurdîya kurmancî.
- Kîjan kurmancî?
Li kurmancî ji bilî cêbûna zaravayan, gelek sîstemên ji hev cê yên devokî û herem hene û bandorê gelek zimanên din… Çikû bi sedsalan e kurd ji bilî zimanê xwe bi zimanekî din (elfabeyên wan ji hev cê/carinan 2-3 ziman) jî dizanin û bi wan zimanan dijîn. Kurdên bi tenê bi kurdî dizanin zaf kêm in. Loma hin cêbûn ketine navbera zimanê kurdan de. Mînak: Kurmancîya kurdên bi erebî dizanin û yên bi tirkî dizanin ji hev dur ketine.
Ji bo Şener Ozmen hem bi gelek zimanan dizane hem jî bi gelek devokên kurmancî yên heremî jî dizane û dixwaze bi vê teybetmendîya xwe zimanê li berhemên xwe dewlemend bide xwîyandin, hemûyan bi kar tîne. Wê demê zimanekî dewlemend ê bi gelek sîstem û kesayî derdikeve holê.
Em li zimanê li vê berhemê binêrin:
1-
Reklam
Reklam