İnsan zihni yarım kalan şeyi tekrar kurmaya çalışır.
Çünkü beyin “tanıdık olana” gider.
Mesela çocukken:
sevgiyi zor aldıysan → yetişkinlikte zor insanlara çekilebilirsin
sürekli eleştirildiysen → kendini kanıtlamaya bağımlı olabilirsin
görülmediysen → seni fark etmeyen insanlara bağlanabilirsin
Çünkü zihin şunu yapar:
“Bu sefer farklı olacak.”
Ama çoğu zaman sadece aynı yaranın başka versiyonunu yaşatır.
Ve insan burada çok büyük bir yanılgıya düşer:
“Ben bunu seçiyorum.”
Hayır.
Bazen bilinçli seçim değil, bilinçaltı tanıdıklığı çalışır.
İşte gerçek farkındalık burada başlar:
İnsan artık sadece “ne hissettiğine” değil,
“neden tanıdık geldiğine” bakar.
Çünkü bazı insanlar sana huzur vermez…
sadece geçmişine benzer.
Ve insan bunu fark ettiğinde ilk kez seçim yapmaya başlar.
Çünkü artık eksik tarafıyla değil, farkındalığıyla yaklaşır hayata.
Bir de çok derin bir gerçek var canım:
İnsan bazen bir kişiyi değil,
o kişinin içinde hissettirdiği eski duyguyu arar.
Bu yüzden bazı bağlar bu kadar güçlü hissedilir.
Çünkü sadece bugünü değil, geçmişte tamamlanmamış bir şeyi tetikler.
Ve işte tam burada psikolojinin en sessiz kapılarından biri açılır:
İnsan, bazı insanları sevdiği için değil; zihni onlarda eski bir hikâyeyi tamamlamaya çalıştığı için bırakamaz. 🌑
Bugün çalışmamada elde ettiklerim 😂💪🏼💫💫
4. katman : “`gerçekliğin tuhaf sınırları`” (`kuantum`, `simülasyon`, `zaman`).
- `kozmoloji` / `evrenin yapısı` (`fermi`, `entropi`, `büyük filtre`)
- `zihin` / `algı` / `biliş` (mandela etkisi, dunning-kruger)
- `mantık` / matematik sınırları (`gödel`, `zeno`)
1- `antropik ilke` – evreni “`neden böyle?`” diye değil, “`neden gözlemleyebiliyoruz?`” diye okumak gerekir. belki de evren, gözlemciyi zorunlu kıldığı için böyle görünüyor.
2- `schrödinger'in kedisi` – bir sistem gözlemlenene kadar hem ölü hem canlı olabilir. gerçeklik, bakışla “çöker”.
3- `heisenberg belirsizlik ilkesi` – bir şeyi ne kadar net ölçersen, başka bir özelliğini o kadar kaybedersin. evren “tam bilgi”ye izin vermez.
4-. “`bootstrap paradoksu`” – bir bilginin, nesnenin ya da olayın kaynağı kendi kendine döner. sebep yoktur, sadece döngü vardır.
5. “`dark forest` (`karanlık orman`) hipotezi” – evrende herkes sessizdir çünkü görünmek = yok edilmek olabilir. medeniyetler birbirini avlayan avcılardır.
6. “`kuantum ölümsüzlüğü`” – bilinç, her zaman hayatta kaldığı dalları deneyimleyerek “ölümü atlıyor” olabilir. (çok tartışmalı çoklu-evren yorumu)
7. `termodinamiğin ikinci yasası` – her sistem düzensizliğe gider. evrenin nihai kaderi: ısı ölümü ve bilgi çöküşü.
8. “`zaman oku` (`arrow of time`)” – geçmişi geçmiş yapan şey fiziksel yasalar değil, entropinin yönüdür. zamanın akışı aslında bir “asimetridir”.
9. “`gözlemci etkisi`” – gerçeklik, gözlemlendiği anda değişir. bu sadece fizik değil, bilgi felsefesidir.
10. “`bilişsel körlük paradoksu`” – zihin, kendi sınırlarını çoğu zaman kendi araçlarıyla göremez. görmediğini bile göremezsin.
11. “`bilgi evreni hipotezi`” – madde değil, bilgi temel olabilir. evren bir “hesaplama süreci” gibi çalışıyor olabilir.
12. “`holografik ilke`” – üç boyutlu
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
"Bilme, emin olma veya ikna olma hissi; bilinçli bir seçim ya da taammüdi (kasıtlı) mantıksal bir sonuç değil, birincil bir beyin duyumudur (sensation). Bu his, işlediğimiz bilişsel verilerden bağımsız olarak korteks altı (subkortikal) yapılar tarafından üretildiğinden, gerçek olgulardan tamamen kopuk olabilir. Bahsi geçen nöral mimari, derin bir cehaletin mutlak bir eminlik kisvesi altında kamufle olmasına izin vererek, yeni bilgilerin kabulünün önünde evrimsel bir bariyer oluşturur."
4. katman : “`gerçekliğin tuhaf sınırları`” (`kuantum`, `simülasyon`, `zaman`).
- `kozmoloji` / `evrenin yapısı` (`fermi`, `entropi`, `büyük filtre`)
- `zihin` / `algı` / `biliş` (mandela etkisi, dunning-kruger)
- `mantık` / matematik sınırları (`gödel`, `zeno`)
1- `antropik ilke` – evreni “`neden böyle?`” diye değil, “`neden gözlemleyebiliyoruz?`” diye okumak gerekir. belki de evren, gözlemciyi zorunlu kıldığı için böyle görünüyor.
2- `schrödinger'in kedisi` – bir sistem gözlemlenene kadar hem ölü hem canlı olabilir. gerçeklik, bakışla “çöker”.
3- `heisenberg belirsizlik ilkesi` – bir şeyi ne kadar net ölçersen, başka bir özelliğini o kadar kaybedersin. evren “tam bilgi”ye izin vermez.
4-. “`bootstrap paradoksu`” – bir bilginin, nesnenin ya da olayın kaynağı kendi kendine döner. sebep yoktur, sadece döngü vardır.
5. “`dark forest` (`karanlık orman`) hipotezi” – evrende herkes sessizdir çünkü görünmek = yok edilmek olabilir. medeniyetler birbirini avlayan avcılardır.
6. “`kuantum ölümsüzlüğü`” – bilinç, her zaman hayatta kaldığı dalları deneyimleyerek “ölümü atlıyor” olabilir. (çok tartışmalı çoklu-evren yorumu)
7. `termodinamiğin ikinci yasası` – her sistem düzensizliğe gider. evrenin nihai kaderi: ısı ölümü ve bilgi çöküşü.
8. “`zaman oku` (`arrow of time`)” – geçmişi geçmiş yapan şey fiziksel yasalar değil, entropinin yönüdür. zamanın akışı aslında bir “asimetridir”.
9. “`gözlemci etkisi`” – gerçeklik, gözlemlendiği anda değişir. bu sadece fizik değil, bilgi felsefesidir.
10. “`bilişsel körlük paradoksu`” – zihin, kendi sınırlarını çoğu zaman kendi araçlarıyla göremez. görmediğini bile göremezsin.
11. “`bilgi evreni hipotezi`” – madde değil, bilgi temel olabilir. evren bir “hesaplama süreci” gibi çalışıyor olabilir.
12. “`holografik ilke`” – üç boyutlu
Her rüyanın aynı salı öğleden sonra gerçekleşmesini beklemiyorum.
Zamanlamayı anlıyorum.
Mevsimleri anlıyorum.
Bazı şeylerin yapımının yıllar alabileceğini anlıyorum.
Ama aynı zamanda inanıyorum ki, bir gün, bugüne kadar inşa ettiğim her şey aynı yaşamda bir araya gelebilir.
Ev gibi hissettiren bir aşk.
Beni heyecanlandıran iş.
Bana özgürlük veren para.
Beni besleyen dostluklar.
İçinde yaşamaktan mutluluk duyduğum bir beden.
Huzur. Neşe. Arzu. Amaç.
Birini diğerine sonsuza dek feda etmek zorunda olduğum fikrini kabul etmeyi reddediyorum.
Sevilmekle başarılı olmak arasında seçim yapmak zorunda olduğuma inanmıyorum.
Yumuşak olmakla güçlü olmak arasında seçim yapmak zorunda olduğuma inanmıyorum.
Anlamlı bir yaşam ile karlı bir yaşam arasında seçim yapmak zorunda olduğuma inanmıyorum.
Belki bugün hepsini kaldıramam.
Belki bazı parçalar diğerlerinden önce gelir.
Belki bazı hayaller diğerlerinden daha fazla zamana ihtiyaç duyar.
Sorun yok.
Yapmayacağım şey ise, bir şey henüz gerçekleşmedi diye daha azını istemem gerektiğine kendimi inandırmak.
Kıtlığı bilgelik olarak adlandırmayacağım.
Hayal kırıklığını olgunluk olarak adlandırmam.
İsteklerimi mevcut koşullarıma uydurmak için küçültmeyeceğim.
Bugün her şeye sahip olmamam, gelecekte her şeye sahip olamayacağım anlamına gelmez.
Ve çocukluğumdan beri süregelen bu inanç beni çok şeyin üstesinden getirdi.
Çünkü daha dolu bir hayatın mümkün olduğuna gerçekten inandığınızda, yetinmek gereksiz gelmeye başlar.
Daha iyi bir aşkın var olduğuna inanıyorsam, doğru olmayan bir aşka neden tutunayım ki?
Anlamlı bir başarının mümkün olduğuna inanıyorsam, beni tüketen bir işte neden kalayım ki?
En derin arzularıma sırf beklediğimden daha fazla sabır gerektiriyor diye neden ihanet edeyim ki?
Bekleyebilirim.
İlkokul çocuğuna anket ödevi ve biraz da sistemin gerçekleriDuygu ve Düşünce
Bugün bizimkiler dışarıya dağılırken ilkokula giden kuzenim kapıyı çalmış "Merhaba, benim ödevim var. Anket yapmam lazım, bir şeyler yapacağım. O yüzden buradan -listeyi gösteriyor- en sevdiğin yemeği seçer misin?" dedi. Listeye bakarken "Nasıl bir şey yapacaksın, yoksa seçtiğimi mii?" deyip onunla uğraşırken "Öyle değil, sadece çoğunluğu bulmak için." dediğinde güldüm. "Hmm, şimdi burada patates var kızartma mı yoksa haşlama mı ya da sarma etli mi yoksa zeytinyağlı mı?" diye biraz sıkıştırıp tepkisine bakarken "Kızartma da haşlama da patates, onların da ikisi sarma. O yüzden isteğine göre seçebilirsin." deyip rolümü çalarken "Ben tost diyorum. İçinde malzemesini bilmediğim için önüme ne geleceği belli değil ama neredeyse her çeşidini severim." deyip birlikte gülerken "Seçim yaparsan açık ve net olsun tamam mı, değilse seçme. Ben sen sordun diye seçtim birini. Yoksa o kadar yüzeyde kalmış bir şeyi seçmem." deyip ona tatlı bir bakış atarken "Haklısın, onlar öğrencilere öğretecek kadar bile bilmiyor. Nasıl kitap çıkarıyorlarsa?" demişti.
Her çocuk gibi o da ödev yapmaktan fırsat bulunca yakınıp bir şekilde laf sokacak. Çünkü arada benle takılıyor: Önüne eğitim diye konulanı da sorgulayacak. Artısını ve eksisini ölçecek. Nasıl bir sistem içinde olduğunu anlayacak vs.
Onlar ilkokul için yüzeyde tutup alıştırma yapıyor ama kim her çocuğun aklının gittiği sınıfa uygun olduğunun garantisini verebilir? Ve sana getirdiğine tabi ki bir şeyler katıp sonraki seviyelere hazırlamalısın. Armut piş ağzıma düş yok: O armut hangi toprakta yetişmişti, şekli nasıldı, rengi nasıldı, tadı, dokusu, kokusu, sana gelene kadar hangi yollardan geçti, nasıl gübrelendi, nasıl ilaçlandı vs.
"Doğru" ona, algı olarak değil, gerçek ve değişmez olarak işlenmeli ki kuzu kürkü giymiş kurtlara kanmasın: