Ah benim Limon Ağacım, çok güzeldin.
Limon Ağacı'nı sevdim, çok sevdim. Şimdi size bunun nedenlerini ve kitabın konusunu genel hatlarıyla özetleyeceğim. Sevme nedenlerimden ilki araştırma tarzında yazılmaktansa roman tarzında yazılıp yer yer araştırma tadını da vermesi. İsrail-Filistin çatışmasını siyasi liderler, savaşlar ve diplomatik süreçler üzerinden değil, bu çatışmanın merkezinde kalan insanların hayatları üzerinden anlatması. Ama yazarın çok kapsamlı bir araştırma süzgecinden geçtiğini de görebiliyordum okurken, yani roman zaten deyip yalnızca olaya odaklanmaktansa sıkça bilgi veriyor. Karakterlerimiz de Filistinli Bashir Khairi ile İsrailli Dalia Eshkenazi. (Dalia, Dalin'le benzer geldi, bu aralar Filistin'le ilgili her şeyde kendimden detay buluyorum. Algıda seçicilik mi yahut işaret mi anlayamıyorum.) Bashir'in ailesi 1948'de Ramla'dan ayrılmak zorunda kalırken, Dalia'nın ailesi Avrupa'da yükselen antisemitizmden kaçarak İsrail'e yerleşiyor ve tesadüf eseri aynı eve taşınıyor. Kitap, bu iki farklı göç ve yerinden edilme deneyimini karşılaştırmalı biçimde ele alırken çatışmanın her iki tarafındaki tarihsel hafızayı da görme imkânı sunuyor sizlere bu çok güzel. Yani bilmiyorum benim için sanırım bilgi vermesi hep çok hoşuma gitti oysa amacım artık bilgi almaktansa bağımsız bir şeyler okumaktı ama hoşuma giden tafaf ise tarihi genel çerçeveye alabilmiş olması oldu. Bakın. Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden başlayarak İngiliz Mandası yıllarına, İsrail Devleti'nin kuruluşuna, 1948 savaşına ve sonraki gelişmelere kadar uzanan geniş bir tarihsel süreçten bahsediyorum. Yani aslında okurken karakterlerin yaşadıklarını yalnızca kişisel trajediler olarak değil, bölgenin siyasi ve toplumsal dönüşümlerinin bir sonucu olarak değerlendirebiliyorsunuz bu da size kişisel olarak siyasi bir pencere açıyor.
#morsandıktakiyazılar
Kitap Adı: Yalan Roman
Yazar Adı: Émile Ajar
Çeviri: Roza Hakmen
Sayfa Sayısı: 168
Kitap Türü: Roman
Bu hafta okumak için Yalan Roman adlı kitabı seçtim. Buradaki yerel kütüphanede rastladım, daha önce gözüme takılmamıştı; belli ki yeni gelmiş.
Yazar, farklı bir dille biraz insanları, biraz da kendisini eleştiriyor. Kitap, aidiyet duygusuyla başlayıp, insanın kendini bulma arayışıyla sona eriyor.
Yazara göre dünyada birçok şey oluyor ve herkes, hiçbir şey yapmasa bile, dolaylı ya da doğrudan olan bitenlerden sorumlu.
Émile Ajar'ın çok kendine has bir kalemi var. Düz ve alışılmış anlatımlardan uzak, zaman zaman karmaşanın içinde akıp gidiyor.
Özellikle insanların ‘normal’ ve ‘mış gibi yaşayanlar’ olarak ikiye ayrıldığı bu dünyada, o keskin sınırı çizmesi etkileyici.
Bu kadar spoiler yeter
Kitaptan birkaç alıntı:
Hepimiz birer artıyız.
Aidiyet semptomlarım ne zaman başladı bilmiyorum.
Kendimden kaçmak için her yolu denedim.
Dünya düzenine karşıydım, belki de tüm dünya bana karşıydı.
Zayıf bir bebekti ama verdiği umut kocamandı.
Doktor, kendi ırkıma düşmanım ve kendimden de nefret ediyorum.
Ama umut beni yiyip bitirmeyi sürdürdü.
Dünya yeterince paranoyak olmayan insanlarla dolu.
Çoğu öyküde hep büyümeyi reddeden bir çocuk vardır.
Belki yazmak bana iyi geliyordu; bu sayede uzaklaşıyordum kendimden ve ırkımdan.
Bu tarz kitaplara ara ara şans vermek gerek.
Benden de bir not: Herkes dünyayı sorgular, ama asıl sorgulanması gereken; dünyaya geliş sebebimiz, görevimiz ve öğrenmemiz gerekenlerdir....Aylin Özgür
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
90 sayfalık ince bir kitap. İki haftadır elimin altında. Her gün sadece birkaç sayfa okuyabiliyorum. Gerçekliğin ağırlığı yüzünden okurken nefes alamadığım için. Bu yüzden ne beğeni ne de puanlama yapabiliyorum. Kadınlara okuyun diye tavsiye edebilir miyim onu bile bilmiyorum.
Kitap fuarında yky standında görüp daha önce okuduğum 
Ölü Kızlar kitabıyla karıştırdım. Sonra yazarların farklı olduğunu 
Bir Nehir Değil kitabını çok sevdiğim Selda Almada olduğunu fark edince pek de incelemeden hemen aldım.
Faili belirsiz, cezalandırılmamış 3 kadın cinayetini araştıran yazar, her sayfada her paragrafta başka kadınların da yaşadığı cinsel istismarı, şiddeti, kadın cinayetlerini ve yok sayılmalarını yeniden anlatıyor. Yazmaya başlarken kitabın bitimine kadar geçen sürede gazetelerde adı geçen cinayete kurban gitmiş kadınların adlarını da ekliyor anlatının sonuna. Bizim ülkemizde de Anıt Sayaç var, her gün güncellenen, her gün yeni bir isim eklenen. Babaları, kocaları, kardeşleri, sevgilileri, oğulları tarafından öldürülen.
Sadece kadın oldukları için öldürülen onca kadın diyor yazar ama anlattıklarında dikkat ettigim bir şey varsa; onlar sadece kadın değildi, YOKSUL kadınlardı.
Ölü Kızlar kitabıyla karıştırdım. Sonra yazarların farklı olduğunu Bir Nehir Değil kitabını çok sevdiğim Selda Almada olduğunu fark edince pek de incelemeden hemen aldım.
Faili belirsiz, cezalandırılmamış 3 kadın cinayetini araştıran yazar, her sayfada her paragrafta başka kadınların da yaşadığı cinsel istismarı, şiddeti, kadın cinayetlerini ve yok sayılmalarını yeniden anlatıyor. Yazmaya başlarken kitabın bitimine kadar geçen sürede gazetelerde adı geçen cinayete kurban gitmiş kadınların adlarını da ekliyor anlatının sonuna. Bizim ülkemizde de Anıt Sayaç var, her gün güncellenen, her gün yeni bir isim eklenen. Babaları, kocaları, kardeşleri, sevgilileri, oğulları tarafından öldürülen.
Sadece kadın oldukları için öldürülen onca kadın diyor yazar ama anlattıklarında dikkat ettigim bir şey varsa; onlar sadece kadın değildi, YOKSUL kadınlardı.
Tutunamayanlar’ı ikinci kez bitirdim. İlk okuyuşumun üzerinden yıllar geçti. O zamanlar yirmili yaşlarımın başındaydım. Şimdi ise otuz yaşıma yaklaşırken tekrar okudum. Ve dürüst olmak gerekirse aynı kitabı okumadım. Çünkü kitabın kendisi aynı kalsa da onu okuyan kişi aynı değildi.
İlk okuduğumda zorlanmıştım. Karmaşık gelmişti. Uzun cümleler, bitmek bilmeyen düşünceler, kimin konuştuğu belli olmayan bölümler… Daha çok kitabın yapısıyla uğraşmıştım. Bu kez yapıya değil insanlara takıldım. Daha doğrusu Selim’e.
Selim Işık hakkında ne hissettiğimi hâlâ tam olarak açıklayamıyorum. Çünkü bir noktada onu anladım, bir noktada ona kızdım. Bazen ona sarılmak istedim, bazen de omuzlarından tutup sarsmak. Ağzının üstüne bir tane çarpıp ne yapıyorsun sen diye bağırmak. Bazı bölümlerde onun acısını hissettim, bazı bölümlerde kendine ve çevresindekilere yaptığı haksızlıklara öfkelendim. Kabul ediyorum birazcık toksik bir karakter selim.
Ama onu bu kadar gerçek yapan şey de bu bence. Çünkü Selim sadece anlaşılmamış bir insan değil. Aynı zamanda anlaşılmayı zorlaştıran biri. Sadece toplumun dışına itilmiş biri değil; bazen kendi kendini de dışarıda bırakan biri. İnsanları eleştiriyor ama kendisine de hiç merhamet göstermiyor. Kendine karşı öylesine acımasız ki bir süre sonra insan onun bu haline üzülmekle kızmak arasında gidip geliyor. Üzülsem mi kızsam mı şaşırdım.
Kitap boyunca birçok kez Haklısın Selim dedim.Bir o kadar da Ama bunu kendine sen yapıyorsun. Hakediyorsun dedim.
Belki de bu yüzden sadece Selim’i sevdim demek doğru olmaz. Onu sevmek bir yana daha çok hissettim. Sanki gerçek hayatımda var olan bir tanıdığım bir arkadaşım gibiydi. O yüzden Selim’i kaybetmenin hüznü bu kadar ağır çöktü üstüme..
Romanın merkezinde Selim var gibi görünse de aslında benim için kitabın asıl
mektupsuz bir kafka olmazmış onu anladım ve keşke kafkanın okuduğum ilk kitabı bu olmasaydı... hem beni çok tetikledi hemde çok rahatlattı (nasıl yaptı bilmiyorum) yani her dinin dindarının iğrenç baba olduğunu görmek beni şaşırtmadı aslında. Kafka her ne kadar babasına laf soktuğunu sansada onu asla kırmamak için ama diyip kendini suçluyor... itiraf edemesede onu hala seviyor en tuhaf durumda bu adamın 100 sene önce yaşaması ve hala benzer olayların yaşanmaya devam etmesi...
Nedendir bilmiyorum umutla başlayıp çok sıkılarak okuduğum kitaplardan biri oldu...Belki konu sarmadı belki gereksiz uzatmalar vardı...Ve yine kitabın sonuna doğru atlayarak okudum...Ama sondaki mektup güzeldi...
