Mark Twain’in "İnsan Nedir?" adlı eseri, yazarın alışılagelmiş mizahçı kimliğinin ötesine geçtiği, derin felsefi sorgulamalar içeren ve insan doğasına dair oldukça karamsar bir perspektif sunan bir diyalogdur. 1906 yılında isimsiz olarak yayımlanan bu eser, Twain'in "İncil’im" dediği ve üzerinde yaklaşık 25 yıl çalıştığı bir metindir.
Kitap, Yaşlı Adam ve Genç Adam arasında geçen bir diyalog şeklinde kurgulanmıştır. Yaşlı Adam, Twain’in kendi determinist ve materyalist görüşlerini temsil eder; tecrübeli, duygusallıktan uzak ve rasyonalisttir. Genç Adam, toplumun genel geçer ahlak anlayışını, özgür iradeye olan inancı ve insanın yüceliğini savunan tarafı temsil eder. Bu çatışma boyunca Yaşlı Adam, Genç Adam'ın ideallerini tek tek yıkarak onu insanın bir "makine" olduğu gerçeğiyle yüzleştirmeye çalışır.
Twain'e göre insan, dışarıdan gelen etkilerle hareket eden bir mekanizmadır. Ona göre isan bir makinedir ve yaptığı hiçbir şeyin karşılığında övgü ya da yergi hak etmez.
Kitap, özgür iradenin bir illüzyon olduğunu savunur. Twain’e göre, bir karar verdiğimizi sandığımız anlarda bile aslında mizaç ve dış etkilerin zorunlu kıldığı tek bir yolu seçiyoruzdur.
Twain bu kitapta insanın en yüce gördüğü duyguları (sevgi, cesaret, sadakat) basit birer kimyasal veya mekanik tepkiye indirger. Kitabın en sarsıcı kısmı işte burasıdır. Okurken kendi kendimize sorgulamaları yöneliyoruz ve dürüst olmak gerekirse hak veriyorum düşüncelerine.