Burcu Ekinci
@brceknc
Felsefe Grubu Öğretmeni
Şu anda okuduğu kitap
Burcu Ekinci
, bir kitap okudu6/10
Beğendi
·5 günde okudu
·Okunma: 05 Ekim 2025 20:13
·2025 68. kitabı
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
#MarcelProust #KayıpZamanınİzinde
#SwannlarınTarafı
3 bin küsur sayfa ve 7 kitaptan oluşan Kayıp Zamanın İzinde serisinin ilk kitabı ile selamlar.
Proust okuması da anlaşılması da zor bir yazar. Tabii bunun en büyük nedeni eserlerini Varoluşçuluk felsefesinin de bir alt disiplini olan ve özellikle postmodern çağda etkisini çok daha fazla hissettiğimiz Zihin Felsefesi üzerine yazmış olması.
Proust'u anlayabilmek için evvela Fransız filozof Henri Bergson'u bilmek ve onu doğru algılamak gerekiyor. Burada kitap yorumlama amacını aşmamak adına Bergson'u uzun uzun anlatmayacağım ama kısaca değinmeden de bu kitabı anlatmam mümkün değil.
H. Bergson Sezgicilik felsefesinin kurucusu olarak kabul edilir ve zamanı doğrusal bir akış olarak adına "Duree" diyerek tanımlar. Ona göre saat ile ölçülebilen zaman mekanik zamandır. Bir de bunun yanında insan bilincinin kemdi zamanı vardır. Maddi zamanı zekayla mutlak zamanı ise sezgi ile deneyimleriz.
Proust'un kuzeni Bergson'la evli. Ve Proust, astım hastası olduğundan çok fazla evden çıkamayan bir hayat sürdüğünden gözlem yeteneği fazlasıyla gelişmiş ve bu akrabalıktan dolayı Bergson'un felsefesini de oldukça içselleştirmiş.
Kayıp Zamanın İzinde serisinin bu ilk kitabı üç bölümden oluşuyor. Kitabın ilk bölümünde yazarın çocukluğuna gidiyoruz. Bir madlenin çaya batırılışı ile ortaya çıkan o kokudan çocukluk anılarını hatırlamaya başlıyor yazar. Onun olayı bu zaten, geçmişi hatırlamak. Hatta hatırlamaktan öte gayri iradi bir tavırla onu yaratmak. Yanı sıra bu birinci bölümden de anlayacağımız üzere Proust'un hatırlayışı sadece Bergsonyen açıdan değil, annesiyle olan ilişkileri ve çocukluk travmaları gibi faktörler göz önüne alındığında aslında Freudyen açıdan ele alınmış bir hatırlayış.
İkinci bölümde ise kitaba adını veren
Benim sana olan öfkem hareketlerinden kaynaklanmıyor, çünkü seni sevdiğim için her hareketini affediyorum; ben senin riyakârlığına, benim bildiğim şeyi inatla inkâr etmene yol açan o gülünç riyakârlığına kızıyorum. Ama doğru olduğunu bilmediğim bir şeyi bana savunduğunu, yemin ettiğini görüp de hâlâ seni sevmemi bekleyebilir misin?
