Sima
@bysima
Fyodor Dostoyevski – Ölü evdən qeydlər
Rus ədəbiyyatının tanınmış simalarından olan F.M.Dostoyevskinin “ Ölü evdən qeydlər” kitabından bəhs edərkən onun həyatını ən azından səthi nəzər yetirmək mütləqdir. Dostoyevski və dostları bir iclasda ucadan şeir deyərkən hökümətə qarşı gəlmək cinayətindən rus məhkəmələri tərəfindən mühakimə edilir. Məhkəmə 22 gəncə ölüm hökmü verir. Daha sonra bu cəza sürgünlə əvəz olunar lakin Dostoyevski və digər gənclər bu qərardan xəbərsizdir. Rahib həmin gənclərə ölümə hazırlaşmalarını və günahlarını çıxarmalarını tapşırar. Ardınca əsgərlər tüfənglərini doldurar, məhbusların başlarına tutaraq əmr gözləyərkən birdən dəyişən qərar barəsində məlumatı verərlər. Dostoyevski həmin anda yaşadığı səadətini həyatında heç vaxt yaşamayacağını 20 il sonra yoldaşına danışar. Həbsxanaya qayıtdıqdan sonra qardaşına məktub yazaraq deyir: “Cəsarətimi heç itirmədim, həyat hər yerdədir. Həyat ətrafımızdakı dünyada yox, içimizdədir. Yenə insanlar arasında olacam. Insanlar arasında varolmaq. əbədi belə qalmaq- həyatın gərçək məğzi budur. Artıq bunu anladım. Bu fikir canıma,qanıma işləyib.bundan sonra qələmi əlimə almamaq mümükünmü?!” Dostoyevskinin bundan sonra yazdığı məktublar məhbuslar haqqında idi. Digər məhbuslar az qala bizi yeyəcəklər “siz əsilzadəsiniz, bizə az əzab vermədiniz, xalqı əzirdiniz lakin indi bizdən də aşağıdasınız” deyərək bizi kin və qəzəblə qarşılayırlar. Bu müddət Dostoyevskinin həyatını 2 hissyə bölür. “Ölü evdən qeydlər”dən əvvəlki və sonrakı Dostoyevski. Sonrakı Dostoyevski varlanmış, həbsxananın acı həqiqətləri təcrübələri ilə bəslənməşdi. O həbsxanada olarkən əvvəllər rus xalqını tanıdığını zənn edirmiş lakin yanıldığı qənaətinə gəlir. Həmin 4 il o xalqı tanımağa, qüsurları və üstünlükləri ilə anlamasına vəsilə olmuşdu. Sibirdən
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
V.Hugo yenə bir kiçik hekayə ilə ölüm cəzasını, toplum ədalətsizliyini, cinayəti, cəzanı, təqsiri, təhsil kimi anlayışların həyatımızda və mənəviyyatımızda əhəmiyyətini, bununla yanaşı dövlət və xalq, fərd və kütlə münasibətlərini, qəlb və məntiq, hiss və əməl arasındakı insan mübarizələrini aşılayır. Əsərin baş obrazı Claude Gueux adlı şəxsdir.
Claude Gueux adlı kasıb bir insan qeyri rəsmi yaşadığı qadın və onun uşaqlarıyla ac və açıqda qalır. O çarəni oğurluq etməkdə görərək qadını və uşaqları aclıqdan və soyuqdan qurtara bilir. Lakin bu əməlinə görə 5 illik həbs cəzasına məhkum edilir. O xaraktercə duygusuz, hissis, sevinci və kədəri bir birindən fərqlənməyən, başına gələnləri soyuqqanlılıqla qarşılayan bir obrazdır. Lakin o həm də ağıllı və bir çox müsbət xüsusiyyətlərə sahib olduğundan qaldığı kamerada məhkum yoxsa ağa olduğu bəlli olmur. Qısa zamanda bütün məhkumların sevgisini qazanır. Burada o Albin adlı birisi ilə ata bala münasibətinə Albinin onunla yemək bölüşməsiylə başlayır. Albin bir gün gardian tərəfindən aparılır. Bir müddət geri gətirilmədikdə müdir Mösyö D. - yə 9 gün vaxt verir. Tarixlə bağlı hər dəfəsində təhdid edilməsindən yorulan Mösyö D. Claude Gueux - a hücrə cəzası verir. Vaxt tamamamlandıqda Mösyö D. Claude Gueux tərəfindən Albinin qaytarılmaması və hər sualında aşağılanması, xor görülməsi, yalvarışların və xahişlərin görməzdən gəlinməsi səbəbiylə qətlə yetirilir. Belə ki, Albinin onun yeganə dostu, həyatda qalma səbəbi, güvən yeri olmuşdu. Claude Gueux məhkəməyə verilir, lakin o işlətdiyi cinayətlərin hansı səbəblə olmasının sorğulanmağını tələb etdi mühakimədən öncə. Məhkəmə rədd edir tələbləri və 36 il verilir. O bir rahibin xahişi ilə Temyiz məhkəməsinə müraciət edər. Nəticəni isə kitabı oxumanızı istədiyim üçün qeyd etmirəm.
Amma Claude
