“haksızlık etmek büyük kötülüklerin arasında ancak ikinci sırada yer alır; ama cezasız kalmış haksızlık bütün kötülüklerin hem en büyüğü hem de ilkidir.”
Düşüncemin çürütülmesini daha çok isterim;
çünkü insanın kendini kötülüklerin en büyüğünden kurtarması
başkalarını kurtarmaktan çok daha iyidir;
çünkü, bence, insan için en büyük fenalık, onun, tartışılan konu hakkında yalan yanlış düşüncelere sahip olmasıdır.
İnsan her zaman haklı çıkmak istediği bir tartışmadaymış gibi, konuyu tartışmaya açacak her şeyi dışlayarak güçlenmeye yönelik kişisel bir körlük içindeymiş gibi her türlü eleştiriye kapatır kendini. Dolayısıyla, ideolojinin temel aksiyomları iki basit düşünceyi karşılamalıdır:
birincisi ideolojilerin, her zaman iddia ettikleri gibi, kuşatıcı olmaları için her şeye cevap vermelerini ister;
İkincisi ise, nasıl bir soru sorulmuş olursa olsun, onları hiçbir şeyin tartışmaya açmamasını ister.
İdeoloji bu ikili zorlamayla kapalı devre işler ve bu bağlamda onu tartışmaya açacak bir kırılma ya da parçalanma mümkün değildir. Her zaman haklıdır ve globaldir.
Bir örnek verelim. Bir ilkel kabile büyücüsü yağmur yağdıran bir kültten yararlanmaya çalışır. Oraya giden bir Avrupalı bunun çok saçma olduğunu söyler. Büyücüden bu yolla yağmur yağdırmasını ister. Büyücünün bu isteği yerine getirmek amacıyla gösterdiği çabalardan bir sonuç çıkmaz. Sonuçtan çok memnun olan Avrupalı etnolog bu iddianın ne kadar boş olduğunu ısrarla belirtir.
Ne diyecektir büyücü?
Avrupalı, istekleriyle tanrılara hakaret etmiştir, kötü bir zaman seçilmiştir, halk günah işlemiştir vb... Bütün bunlardan çıkan sonuca göre tanrılar çağrısına cevap vermemiştir vb. Kısacası, yağmur yağmaması dinsel ideolojiyi sakatlamak şöyle dursun, güçlendirmiş, doğrulamıştır. Bir postulattır o, tartışılacak bir yanı yoktur; dolayısıyla, ne olursa olsun, onun aracılığıyla her şey mükemmel biçimde açıklanır…. yağmurun yağmaması, etnologun baskıcı tavırlarıyla tanrıların hakarete uğradıklarının kanıtıdır ve kabilenin büyük din adamının kültünün boş, etkisiz ya da aldatıcı olduğu anlamına gelmez bu… buna göre, yağmur yağsın yağmasın, ideoloji doğrulanmış olur ….. Bütün bunlar cevapların