Kozmos – Evrenin ve Yaşamın Sırları / Carl Sagan
Kozmos, yalnızca astronomi ya da popüler bilim kitabı değildir; insanın evrendeki yerini, aklın yolculuğunu ve bilimin düşünce tarihindeki büyük rolünü anlatan felsefi bir bilim metnidir.
Carl Sagan bu eserde evreni sadece yıldızlar, galaksiler, gezegenler ve fizik yasaları üzerinden anlatmaz. Aynı zamanda insanın merak etme yetisini, sorgulama cesaretini ve bilginin karanlığa karşı nasıl bir ışık olduğunu gösterir. Bu yönüyle Kozmos, bilimsel olduğu kadar insani ve felsefi bir kitaptır.
Kitabın en etkileyici tarafı, evrenin büyüklüğü karşısında insanı küçültürken aynı anda yüceltmesidir. Kozmik ölçekte baktığımızda insan, çok küçük bir varlıktır. Fakat düşünebilmesi, soru sorabilmesi, evreni anlamaya çalışması ve kendi varlığının farkında olması onu olağanüstü kılar. Sagan’ın anlatımında insan, evrenin merkezinde değildir; ama evreni anlayabilen nadir bilinçlerden biridir.
Bilimsel bakışla düşününce Kozmos, insanlığın bilgiyle kurduğu ilişkinin tarihidir. Gözlem, deney, matematik, kuşku ve akıl; insanı mitlerden, korkulardan ve dogmalardan çıkarıp daha geniş bir gerçeklik alanına taşır. Sagan, bilimi kuru bir formüller bütünü olarak değil; insanlığın ortak hafızası, ortak emeği ve ortak umudu olarak anlatır.
Felsefi açıdan ise kitabın merkezinde şu soru durur: Biz kimiz ve bu devasa evrende ne anlama geliyoruz? Kozmos, bu soruya kesin ve kapalı cevaplar vermek yerine, insanı daha derin düşünmeye çağırır. Çünkü bazen en değerli cevap, doğru soruyu sormayı öğrenmektir.
Carl Sagan’ın en güçlü yanı, bilimi soğuk ve uzak bir alan olmaktan çıkarıp şiirsel bir düşünceye dönüştürmesidir. Evreni anlatırken yalnızca akla değil, hayrete de seslenir. Çünkü bilim, yalnızca bilmek değil; aynı zamanda hayret etmeyi daha bilinçli hâle getirmektir.
Kozmos bana göre insana iki
Erilin İçindeki Dişil
Bugün sizlerle psikiyatrist Carl Gustav Jung'un Maskülen eserini paylaşacağım. Kitabın kapağında yer alan "Erilliğin Farklı Yüzleri" tanımlaması görünenin çok ötesinde cinsiyet dinamiğini vurgulamakta. Evvela Jung'ı daha iyi anlamak adına geliştirmiş olduğu iki önemli teoriden söz edeceğim. İlki bilinç ve bilinçdışı kavramları. Freud'un aksine bilinçaltının değil bilinçdışının karakteri şekillendirdiğen söz ediyor. Bilinçdışının bu kadar önemli olmasının nedeni kolektif ve kişisel bilinçdışı diye iki ayrılması ki analitik psikolojideki dört arketiple bağlantılı; persona, gölge, anima/animus ve benlik. İşte maskülenin temellendirildiği kısım ise anima/animus. Anima; erkeğin bilinçdışındaki dişil yönü animus ise kadının bilinçdışındaki eril yönü temsil ediyor. Jung her ne kadar kitap animaya atıf yapsada iki kavram birbirinden ayrı ele alınmadığından animusu da değerlendirmeye dahil etmiş. Anne rahminden ayrılan bir erkek çocuğun ergenlik dönemine kadar kişisel bilinçdışındaki dişil yön, ergenlikle beraber dinamik bir eril rol modelle eril dünyanın toprağına ayak basıyor. Dikkat ederseniz dinamik bir eril rol model dedim. Çünkü kitapta boyunca incelenen vakalarda erkek hastaların çoğu böylesi bir rol modelden mauf bir şekilde büyümüş. İster istemez ergenlikle birlikte erilleşmeyen dişil yön hastanın ruhi dünyasını etkiliyor. Ergenliğin bu kadar önemli olmasının sebebi ise erkeklik hormonunun aktive olmasından sonra dişil yönün hastanın bilincini ve benliğini alt üst etmesi. Öyle ki ortaya çıkan bedensel değişimler varoluşu beden üzerinden sorgulamaya götürse de temel sağlam olmadığından hasta cinsel ilişkiler içerisindeki deneyimlerden hareketle -bilinçsizce- eril bir yönü bulmaya gayret ediyor. Jung genç yetişkinlik yılları ve yaşlılık dönemleri de bu mercek altında
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Jo Nesbø’nün alıştığımız polisiye temposundan biraz farklı ama aynı derecede sürükleyici bir roman. Hikâye, Norveç’in küçük ve kapalı bir kasabasında yaşayan Roy’un gözünden anlatılıyor. Yıllar sonra kasabaya geri dönen kardeşi Carl ile birlikte geçmişin karanlık sırları da yavaş yavaş su yüzüne çıkıyor. Aile bağları, sadakat, suç ve vicdan arasında gidip gelen oldukça karanlık bir hikâye.
Kitabın en güçlü yanı atmosferi bence. Kasabanın o boğucu, herkesin birbirini tanıdığı ve sırların aslında hiç kaybolmadığı havası çok iyi verilmiş. Olaylar ağır ağır ilerliyor ama bu yavaşlık hikâyenin gerilimini artırıyor. Roy karakteri de oldukça ilginç; iyi mi kötü mü olduğuna karar veremediğiniz, gri bir karakter.
Klasik bir polisiye bekleyenler için biraz daha sakin gelebilir ama psikolojik yönü güçlü, karanlık ve etkileyici bir roman. Ben okurken özellikle karakterlerin iç dünyasını ve iki kardeş arasındaki karmaşık ilişkiyi çok ilginç buldum. Jo Nesbø’nün farklı bir yönünü görmek isteyenler için kesinlikle okunabilecek bir kitap.
Jung’un Anılar Düşler Düşünceler’i ile ilgili düşünceler
Jung un en kolay anlaşılan kitabı :) ki bu kitap bile çok fazla hermetik Jungyen gönderme içeriyor.
Jung a peygamber demişler takipçileri o bunu kabul etmemiş peygamber arketipinin altında ezilmemek için yoksa kapasitesi olmadığından değil. Jung bir peygamber olsaydı bunu sadece sezi gücü ve aktif imgelem gücü ile değil bilgi ve birikimi ile hakederdi.
Birisi çıkıp da akışın dışında bir şey söylerse Nietzsche gibi Rand gibi Jung gibi hemen bir kült haline getiriyoruz. Sonra da peygamberler niye Ortadoğu’dan çıktı ? Bir kişinin kafa yapısı çok değişikse farklı bakıyorsa ve onun düşün dünyası altında eziliyorsan insan olamaz benden iyi benden farklı benden cesur olması mümkün değil mutlaka bir olağanüstülük var. Tanrı mı yapalım Peygamber mi ?
Jung’un Sovyetler Birliği ve bolşevizm ile ilgili sözleri onun peygamber olmadığını göstermek için yeterli.
Uzun süredir okuduğum en akıcı kitaptı. Elimden bırakamadım. En son Harry Potter ve Azkaban Tutsağı'nı bu kadar büyük bir heyecanla okumuşumdur, Dune serisinin ilk kitabı da olabilir belki ama Jung onu açık ara kazanırdı gibime geliyor. Çocukluğu, gençliği, yetişkinliği, çalışmaları, eserleri, gezileri, düşleri, düşünceleri ve tabii ki enemies to lovers'ı (veya lovers to enemies) Freud'u ile peşinden sürükledi desem yeridir.
Hayatın anlamını anlamak ve kavramak üzere yollara düşen Mart, uğradığı şehirlerin duraklarında yeni yerler ve yeni insanlar tanıyarak hayatının anlam ve öneminin farkındalığını öğrenmesi, bununla birlikte kendini de keşfetmesi kaçınılmaz bir aşikarlık içermektedir.
Hayatın felsefesi kitaplarda anlatılsa dahi yaşayarak öğrenilmesi bambaşka bir güzellik ve yepyeni bilgiler demektir.
Güneş doğudan doğduğu gibi Mart da batıdan doğuya giderek, hatta rüyasında, aradığı anlam arayışını Hindistan'da bulabileceğinin işaretini alarak, batıda alamayacağı sorunun yanıtını doğuda bulabilecegini düşüncesiyle doğudan güneş gibi Hindistan'ın doğu kültürü ile doğmak istiyor. Ki biz de onunla kültürünü öğrenmiş oluyoruz.
Hayatın anlamı, kişiye göre değişkenlik gösterdiği, Mart'ın tanıştığı her kişiden yaşadığı ana göre anlamlandırılmasından anlamaktadır.
Sizlere soruyorum: Sizce, hayatın anlamı nedir? Yoruma bir yanıt bırakabilirsiniz.
Yazarın kalemiyle ilk kez tanıştım. Eser, okuyucuyu yormayan bir anlatıma sahip. Çok sade bir dille ilerlemektedir. Cümlelerin arasına gizlenen nahif söz öbekleri yol gösterici olarak benimserken, müstehcen konularla işlenmesi ile yetişkin yaş grupları okuması ön görüyorum. Eserin içinde söz edilen her kitabı her yazarı tek tek not ettiğimi, söylemeden edemem.
#alıntılar
"Eylem olmadan suç olmaz."
"Hediye, vereni hafifletir, alanı yüceltir, aradaki bağı da kuvvetlendirir."
"Eyleme geçmeden önce özgürsünüzdür, ama seçimini yaptıktan sonra istesen de istemezsen de eyleminin etkisi seni izler. Karmanın yasası budur. Başka bir deyişle, yaptığın her hareket, bir şekilde sana geri döner."
"İsimlerin büyüsü, onları taşıyan kişilerin ruhlarına yansır. (Carl Jung)"
"Bir yerde uzun süre kalırsan, o yerin bir parçası olursun; ama yolculuk edersen, dünya
