Anton Çehov, modern tiyatronun dönüm noktalarından biri kabul edilen bu dört perdelik dramında; sanatın, şöhretin, imkansız aşkların ve kuşak çatışmalarının gölgesinde ezilen insan ruhunu muazzam bir melankoliyle masaya yatırıyor. Bir taşra malikanesinin durgun atmosferinde; yazar olmak isteyen idealist genç Treplev, onun aktris olma hayalleri kuran sevgilisi Nina, dönemin ünlü ve bencil yazarı Trigorin ile Treplev’in geçmişe takılıp kalmış aktris annesi Arkadina’nın yollarını kesiştiriyor.
Büyük umutlarla yola çıkan ama hayatın sert gerçekleri karşısında kanatları kırılan bu karakterler üzerinden Çehov; insanın kendi trajedisine nasıl hapsolduğunu, iletişimsizliği ve sanatta yeni yollar aramanın getirdiği o sancılı yalnızlığı işliyor.
Göl kıyısında kaygısızca uçarken sırf birinin canı sıkıldı diye vurulan o "Martı" simgesiyle yazar; hayallerinin peşinden giderken hoyratça harcanan, kırılan ve yok edilen tüm hassas ruhların ebedi ve lirik bir ağıtını sunuyor.
ᴋɪşɪsᴇʟ ɴᴏᴛʟᴀʀıᴍ / ɪ̇ɴᴄᴇʟᴇᴍᴇ;
Anton Çehov'un Bir Evlenme Teklifi adlı kısa oyunu, evlilik teklifi için komşusunun evine giden bir adamın, son derece önemsiz konular yüzünden çıkardığı tartışmaları konu alıyor. Evlilik gibi ciddi bir mesele etrafında dönen hikâye, karakterlerin inatçılığı ve abartılı tepkileri sayesinde komik bir hâl alıyor.
Kısa olmasına rağmen oldukça eğlenceli bir eserdi. Karakterlerin sürekli birbirleriyle çekişmesi ve basit meseleleri büyütmeleri beni sıkmadı, aksine gülümsetti. Çehov'un sade ve akıcı anlatımı sayesinde oyun hızlıca okunuyor. Çok derin veya etkileyici bir eser olarak görmesem de keyifli vakit geçirmek için güzel bir klasik olduğunu düşünüyorum.
ᴋɪᴛᴀᴘ ᴅᴇᴛᴀʏʟᴀʀı:
ᴛᴜ̈ʀ:
Klasik, Tiyatro, Mizah
sᴀʏғᴀ sᴀʏısı:
32
ᴘᴜᴀɴıᴍ:
7/10
ᴅᴜʀᴜᴍ:
E-kitap olarak okudum.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Vanya Dayı , Rus yazar Anton Çehov tarafından 1890'ların sonunda yazılmış, modern tiyatronun en önemli eserlerinden biri kabul edilen bir oyundur. İlk bakışta sakin bir taşra yaşamını anlatıyor gibi görünse de, derinlerinde boşa harcanmış hayatlar, gerçekleşmeyen hayaller ve insanın kendi varoluşuyla hesaplaşması yer alır.
Oyun, kırsaldaki bir çiftlikte geçer. Vanya, yıllardır eniştesi olan Profesör Serebryakov'un mülkünü yönetmektedir. Ancak profesörün genç ve güzel eşi Yelena ile çiftliğe dönüşü, evdeki dengeleri bozar. Vanya, Yelena'ya âşık olur; doktor Astrov da aynı duyguları paylaşmaktadır. Bu sırada Vanya, hayatının en verimli yıllarını profesör için harcadığını fark ederek büyük bir hayal kırıklığı yaşar.
Oyunun merkezindeki tema budur. Vanya, yıllarca çalışmış olmasına rağmen yaşamının anlamını sorgular. Çehov, insanların çoğu zaman hayallerini ertelediğini ve sonunda pişmanlık duyduğunu gösterir.
Karakterlerin hemen hepsi ulaşamadıkları hedefler veya karşılıksız aşklarla mücadele eder. Bu durum esere melankolik bir atmosfer kazandırır.
Doktor Astrov'un ormanların yok edilmesine dair görüşleri, dönemi için oldukça ileri fikirlerdir. Çehov, çevre sorunlarına dikkat çekerek insanın doğaya karşı sorumluluğunu vurgular.
Oyundaki aşk ilişkileri çoğunlukla karşılıksızdır. Karakterler birbirlerine yaklaşmaya çalışsalar da gerçek bir mutluluk yakalayamazlar.
Karakter Analizi
Vanya: Hayatını başkaları için harcadığını düşünen, öfkeli ve kırgın bir karakterdir.
Yelena: Güzelliğiyle dikkat çeker ancak kendi yaşamından da memnun değildir.
Astrov: İdealist, zeki ve çevreye duyarlı bir doktordur. Oyunun en ileri görüşlü karakterlerinden biridir.
Sonya: Sabırlı, fedakâr ve çalışkan bir genç kadındır. Oyunun sonunda söylediği sözlerle umut temasını temsil eder.
Çehov'un en
Vişne Bahçesi’nin edebi değerine ya da yazıldığı dönemin şartlarına saygım sonsuz. Fakat bugünün gözüyle okuduğumda beni içine çekmeyi başaramayan, fazlasıyla durağan ve heyecansız bir metindi.
Çehov’un tarzı veya bu eserin temposu bana pek hitap etmedi. Klasik okumayı sevsem de bu sefer aradığım tadı bulamadım.
Keyifli okumalar
Gülü güle aristokrasi hoş geldin açgözlü burjuva
Daha önce çok fazla oyun okumadığım için olsa gerek konuşmalar çok kopuk geldi. Biri bir şey söylüyor diğeri alakaya maydanoz başka bir şey :)
Bir noktada asıl meseleyi, hikayede neler olduğunu falan anladım ama akıcılık yoktu.
Aslında bir dönem değişiyor biz de buna şahitlik ediyoruz. Eski toprak sahipleri yerlerini yeni yükselen ticari sınıfa bırakıyor. İçinde pek çok güzellik, hatıra olan vişne bahçesi de bundan nasibini alıyor.
Toprak sahipleri; nezaketin, inceliğin, doğanın ve eskinin önemini biliyor fakat o kadar aciz ki oturup ah vah çekmekten başka bir şey yapamıyorlar.
Burjuva parayı kazanmayı biliyor ama onu ruhunu besleyeceği şekilde kullanmayı bilmiyor.
Umarım biz burjuva gibi para kazanıp aristokrat gibi anlamlı yaşayabiliriz :)
Spoiler içerir!!
Kitabı bitirdiğimde aklımda en çok kalan şey, insanların anlamadıkları şeyleri ne kadar kolay dışlayabildiği oldu. Hikaye bir doktorun akıl hastanesindeki bir hastayla yaptığı konuşmalar üzerinden ilerliyor. Ama bu konuşmalar ilerledikçe aslında deli diye görülen kişinin birçok insandan daha çok düşündüğünü ve daha çok hissettiğini görüyoruz.Doktorun onu gerçekten dinlemesi ve anlamaya çalışması bile çevresindekilere garip geliyor. Bu kısım beni düşündürdü açıkçası. Çünkü bazen bir insanı anlamaya çalışmak yerine ona bir etiket yapıştırmak daha kolay geliyor. Sonra doktorun da aynı sistemin içine düşmesi bana hayatın bazen ne kadar sert olabildiğini hissettirdi.
Okurken en çok şunu düşündüm; belki de insanı asıl yoran şey yaşadığı acı değil, o acıyla baş başa kalması.Bazen ne kadar kalabalığın içinde olsak da anlaşılmadığımız yerde yalnız kalıyoruz.
Okurken en çok burada durup düşündüm:
“Acı, acı hakkındaki canlı düşüncedir; bu düşünceyi değiştirmek için irade gücü göster, onu silip at, şikayet etmeyi bırak; acı kaybolup gidecektir.”
Bu cümle kitabı bence tek başına özetliyor.