Vatan Yahut Silistre
Namık Kemal;
Namık Kemal, Türk edebiyatında hem şair hem de yazar olarak kabul edilir edebiyatın her dalıyla ilgilenmiştir. Şiirler, tiyatro oyunları, romanlar ve makaleler yazmıştır. Vatan ve millet sevgisi konulu yazıları sebebiyle kendisine Vatan Şairi denmiştir.
Namık Kemal; annesini küçük yaşta kaybetmiştir. Bu yüzden vali olan dedesinin yanında büyümüş. Dedesiyle birlikte Anadolu ve Rumeli'de pek çok şehir gezmiştir. Arapça, Farsça ve Fransızca gibi dil eğitimleri vardır. Daha sonraları İstanbul'a gelerek Tercüme Odası'nda çalışmaya başlamıştır. Burada dönemin aydınlarıyla tanışmış. Yazılarında ilk kez hürriyet, millet, vatan ve adalet gibi kelimeleri kullanmıştı.
Namık Kemal, devleti kurtarmak isteyen "Genç Osmanlılar" grubunun liderlerindendi.
Padişahın yanında bir de halkın seçtiği meclis olmasını yani Meşrutiyeti istiyordu. Nitekim daha sonra ilk Osmanlı anayasasını yani Kanun-i Esasi hazırlayan kurulda da görev aldı.
Kemal, İmparatorluk içindeki tüm milletlerin (Türk, Arap, Ermeni, Rum) "Osmanlılık" duygusuyla bir arada barış içinde yaşamasını savunuyordu.
Ancak bir süre sonra Hükümet karşıtı yazıları yüzünden ceza almamak için Londra ve Paris'e kaçtı. Orada gazete çıkarmaya devam etti.İstanbul'a dönünce Vatan Yahut Silistre oyununu yazdı. Oyun halkı çok coşturunca Padişah Sultan Abdülaziz tarafından Kıbrıs'taki Magosa Kalesi'ne sürgün edildi. Orada 38 ay zindanda kaldı.
Sürgünden döndükten sonra da rahat durmadı. Sultan II. Abdülhamid döneminde de Midilli, Rodos ve Sakız adalarına sürgüne gönderildi.
1888 yılında, henüz 48 yaşındayken Sakız Adası'nda hastalanarak vefat etti.
Namık Kemal ilklerin yazarı;
İlk Edebi Roman: İntibah
İlk Tarihi Roman: Cezmi
Sahnelenen İlk Tiyatro Oyunu: Vatan Yahut Silistre
En Ünlü Şiiri: Hürriyet
Namık Kemal'in 1880 yılında yayımlanan Cezmi adlı romanı, Türk edebiyatının ilk tarihî romanı olarak kabul edilir. Yazar, bu eserinde Osmanlı tarihinden bir dönemi konu edinirken milliyetçilik, kahramanlık, vatan sevgisi ve özgürlük gibi düşüncelerini de romanın merkezine yerleştirir.
Tanzimat Dönemi yazarlarından biri olan Namık Kemal'in, Cezmi aracılığıyla hem tarih bilinci oluşturmayı hem de okuyucuda millî duyguları güçlendirmeyi amaçladığı görülmektedir. Bu sebeple de kitap sadece tarihi olayları anlatan bir roman değil, aynı zamanda Namık Kemal'in vatan, millet ve özgürlük konusundaki fikirlerini yansıtan ideolojik bir eserdir diyebiliriz.
Reklam
Bir Yılda Kırk Yıl Gibisin...·110 syf.·
10/10
2026 75. kitabı
Bazı kitaplar okunur, bazı kitaplar ise insanı okur. Cezmi Ersöz'ün "Kırk Yılda Bir Gibisin"i benim için ikincisinden oldu sanırım... Sayfaları çevirdikçe bana bir şey anlatmadığını, benim çok iyi bildiğim birini anlattığını fark ettim. Yazarın kendi sevgilisine fısıldadığı o cümleler, sanki yıllar öncesinden bana bırakılmış birer not gibiydi; benim adıma, ben daha yokken yazılmış gibi.
Ersöz'ün dili zaten bunu yapar: O büyük laflar etmez, teoriye sığınmaz, duyguyu açıklamaya çalışmaz. Yalnızca işaret eder. İkinci tekil şahısla, doğrudan "sen" diyerek konuşur ve o "sen", bir bakarsınız ki sizsiniz. Aşkı nadir, neredeyse imkânsız bir şey gibi anlatması da bundan; başlığın kendisi bir itiraf: kırk yılda bir. Yani sık değil, tekrarı olmayan, bir ömre belki bir kez sığan bir karşılaşma. Kitap boyunca bu nadirliğin hem sevincini hem de yükünü taşıyor; sevmenin insanı nasıl hafiflettiğini ve aynı anda nasıl çaresiz bıraktığını, süslemeden, sahici bir kırılganlıkla yazıyor.
Beni asıl sarsan ise şuydu: Yazarın anlattığı, sevdiği o kişiyi ben şimdi, tam bu anda yaşıyorum. Onun geçmiş zamanda kurduğu cümleyi ben şimdiki zamanda yaşıyorum. Sanki aynı ruh, farklı bedenlerde, farklı zamanlarda, belki aynı anda, yeniden ve yeniden doğuyor; Ersöz bir zamanlar onunla karşılaşmış, ben de şimdi karşılaşıyorum. Tanımadığım birini tanır gibiyim, hiç yaşamadığım bir anıyı hatırlar gibi. Kitabın bana yaptığı en tuhaf, en güzel şey bu oldu: Bir başkasının aşkını okurken kendi aşkımı tanıdım. Yazarın sözleri ile benim halim arasındaki o ürpertici örtüşme, kitabı bir edebiyat eseri olmaktan çıkarıp bir ayna haline getirdi.
Belki de iyi kitabın işi budur; size yeni bir şey öğretmek değil, içinizde zaten var olan ama adını koyamadığınız şeyi geri vermek. "Kırk Yılda Bir Gibisin" bana sevdiğim
Çoğu yerde idealize edilmiş kahramanlar ve olay örgüsü bulunsa da, bence döneminin çok ötesinde bir düşünce dünyası sunuyor. Özellikle Cezmi ve Perihan karakterleri, hem düşünceleri hem cesaretleriyle dönemin kadın-erkek rollerine farklı bir bakış getiriyor.
Cezmi Ersöz’ün bu eseri, aşkı ve hüznü odağına alan oldukça şahsi ve yoğun bir duygu aktarımı sunuyor. Yazarın naif ve şiirsel dili, okuru samimi bir dertleşmeye davet etse de metin yer yer aşırı melankolinin sınırlarını zorlayarak yorucu bir hal alabiliyor. Özellikle hüzün temasına yapılan yoğun vurgu,
bazı bölümlerde anlatının kendini tekrar etmesine ve nesnellikten uzaklaşmasına neden olmuş. Buna rağmen yazar, insanın en savunmasız anlarını tasvir etmedeki ustalığıyla kırılgan bir atmosfer yaratmayı başarıyor. Sonuç olarak kitap, edebi bir derinlikten ziyade belirli bir ruh haline hitap eden karamsar bir deneme seçkisi niteliği taşıyor.
CezmiEdebiyat
Namık Kemal ‘in milli edebiyatımıza kazandırdığı bu ilk tarihi romanımızı tarih ve edebiyat ikilisini seven herkes tavsiye ederim. Namık Kemal oyun (tiyatro,piyes) ,şiir ve tarih incelemeciliği yanında İntibah ve Cezmi romanlarını yazarak edebi hayatımıza kazandırdığı ürünlerle verimli bir yazar – entellektüeldir. Tarihi roman yazmak ayrıca bir ustalık gerektirir – Namık Kemal’in tarih bilgisine parallel kurguladığı bu romanda 1600 lerde gerçekleşen Osmanlı -İran savaşları ve rekabeti üzerinden bir roman yazılmış. Osmanlı askeri Cezmi adına yazılmıl bir roman olsa da İran şahının kız kardeşi Perihan ve Kırım lı şehzade Adil Giray’ın aşkı romana damgasını vurmuştur. Osmanlı – İran savaşlarına yardımcı birlik olarak gönderilen Kırım veliathı Adil Giray Osmanlı -İran savaşlarında esir alınarak İran sarayında tutuklanır -İran Şah’ın 40 yaşındaki karısı Şehriyar Adil Giray’a kendisini kaybedecek kadar aşık olur. Şah ın kız kardeşi hem genç hem de güzel Perihan da Adil Giray’a aşık olur ve aşkına karşılık alır Begüm Şehriyar Adil Giray’ın sevgisine nail olmaz.Perihan ve Adil Giray ın aşkını Şehriyar çok kıskanır. Ve onlara tuzak kurar. Kitabın sonunda Adil Giray ve İran şahının kız kardeşi sevgilisi güzeller güzeli Perihan ölür ve Şehriyar hunharca katledilir.
Teknik olarak bu kitap yeterince iyi yorumlanmasa da benim açımdan tarihe ışık tuttuğu için ve ilk tarihi romanımız olduğu için son derece önemli bir kitaptır.
Gerçeklik payı ne kadardır bilemiyorum ama İran 'ın şii olma sürecinden bahsetmesi açısından önemli bir tarihi belge olarak görüyorum bu kitabı. İran'ın şii mezhebine tarihsel ışık tutması bakımından günümüze etkileri de anlaşılır olmaktadır. İran şii olmasaydı günümüzde neler olabileceğini ben merak etmekteyim.
Reklam
Reklam