Hûrgilî 1
Puan vermedi·184 syf.··
Beğendi
·2026 83. kitabı
·21 günde okudu
·Okunma: 26 Mayıs 2026 10:05
"min hest pê kir ku trên dê her tim wek alaveke biyanî û bidestneketî bo me bimîne" (170).
Weşanxaneya ciwan Pall Weşan, ji roja ewil ta îro karekî pak û paqij kiriye, gelek berhemên bi qîmet çap kiriye. Li gel çîrok, roman, helbest, rojnivîsk û teoriyê îcar dest bi çapkirina xebatên kolektîf kiriye, di bin navê "Hûrgilî"yê da. Heta niha bi vî awayî du heb berhem çap kirine, edîtorê weşanxaneyê wer tîne ziman ku ew dixwazin ji pirtûkên bi vî rengî koleksîyonekî çêbikin, Trêna li Stasyona Xwe Digere berhema ewil a vê koleksîyonê ye.
Ji navê xwe jî diyar e, mijara pirtûkê "trên" e. Ji bo vê xebatê 17 nivîskaran zendên xwe badane, her yekî li ser "trên"ê metneke serkeftî amade kiriye. Nivîs giş ne yek cure ne, teorî heye, bîranîn heye, çîrokên hûnandî hene.. û li gel zaravayê kurmancî, bi zaravayê soranî û zazakî jî du metnan di berhemê da cihê xwe girtine. Bi vî awayî hem ji aliyê naverokê ve hem jî ji aliyê teşeyê ve xebateke têr û tije derketiye holê.
Heta çûyîna zanîngehê jî min qet ne trên ne jî rêya hesinî dîtibû. Behsa trênê her tim du tişt dianî bîra min: fîlmên Yilmaz Guney û pirtûka Antranik Dzarugyan. Wekî din wateyeke wê tune bû bo min. Lêbelê vê berhemê wisa kir ku ez bi çavekî din li trênê binêrim, bi awayekî cidî li ser vê alava hesinî û li ser hebûna wê ya li welatê xwe bifikirim.
Di destpêka berhemê da em bîranîneke Nûredîn Zaza dixwînin ku ew çawa ji trênê reviyaye. Piştre Rohat Alakom ji me ra behsa xeta trênê ya li Kurdistanê dike ku ji aliyê Skandînaviyan ve hatiye çêkirin. Ev nivîs agahiyên balkêş dide mirov, ji bo min metneke sûdwer bû ya rastî. Nivîsa sêyem jî ya mamoste Serdar Şengul e. Ji ber ku ez mamoste nas dikim û xebatên wî ji nêz ve dişopînim, min bi meraq dest pê kir û bi kêfxweşî qedand metna wî û gelekî jê hez kir. Mamoste Serdar behsa
Orgazmên Ejdehayekî, romana yekemîn a nivîskarê ciwan Vehêl Mihsin e. Ev berhemeke dîstopîk e ku li welatekî ku derya tê de nîne, rêveberiyekê ku bi projeyên deryayî ve mijûl dibe, vedibêje. Di destpêkê de wekî projeyeke mezin xuya dike, lê hêdî hêdî vediguhere sîstemeke zordar û dîktatorî. Pirtûk bi awayekî xurt zeriyarbûna desthilatê, derewên mezin, kontrola hişmendî û li hember van hemûyan serhildana gel radixe ber çavan.
Her çiqas tenê kurt be jî, hem ji aliyê edebî ve dewlemend e, hem jî ji aliyê siyasî û fikirî ve pir kûr e. Min wisa hîs kir ku ev pirtûk ne tenê roman e, heman demê silaveke xurt Dide romana Kurd î .
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Xwe nasbike!
Puan vermedi
Dema ku min cara yekem pirtûk wergirt, min guman kir ku ez ê di şerê azadiyê de rastî lehengekî birûmet lê bêrûtbe bêm. Lê gava min xwendina xwe qedand, guhertina civaka me, têkçûna nifşê xwe û têkoşîna ji bo jiyanê min hîs kir.
Roman bi taybetî li ser koçberîya navxweyî, windabûna nasnameyê û veguherîna têkiliyên malbatî dirawestê; di heman demê de jî trajedîya mirovî, têkçûna ruhanî û şertên ku mirovan di nav pergela ke tund de diguherîne vedikole.
Ev berhem li ser rêwîtiya Besri û malbata wî ye, ku piştî heft salan vedigerin gundê xwe yê li herêma Sêrtê/ Dihê- Erûh, ji bo cejnê û dîtina xizmên xwe. Di rê de, ew derbasî deverên dîrokî dibin: Cîhê şerê Emerê Filitê Qito (Dengbêj Aydın), deşta Reşkotan û Elikan, Cemîlê Çeto, Newala Qesaban.
Besri bi kurmetê xwe Zeyd re behsa paşeroj, zilmên berê û guhertinên li herêmê dike. Gava digihîjin gund, ew bi xizmên xwe re dicivin, cejnê pîroz dikin, li deverên kevn digerin û bîranînên zaroktiya xwe vedibêjin. Di nav çîrokê de, cihê gundê kevnar, guhertinên jiyanê, têkiliyên mirovan û hestên bîranînê û xwestina vegerê li kokê cihê sereke digirin.
Ji bo Besri cihên ku lê mezin bûye, gund û malbat girîng e. Ew dixwaze zarokên wî jî vî cihî bibînin û fêm bikin ku ji ku derê tên.
Berhem nîşan dide ku çawa gund û jiyana mirovan bi demê re hatiye guherandin. Berê mirov bi ker a diçûn, niha bi ereba; berê gund tijî zarok bû, niha pîr zêde ne û ciwan diçin bajaran. Gelek caran behsa demên berê tê kirin, ev yek hestên hesret û hezkirina ji bo rojên borî diafirîne.
Dema çûbun bajar; nabeyna Besrî û malbata wî ne baş e. Li hemberî bavê xwe û diya xwe hestê ne baş hîs dike.
Aliyên herî xurt ê romanê zimanê wî ye; bi zimanekî zelal, hêsan, germ, rast li carinan tûj; zimanekî sade lê herîkbar hatiye nivîsandin. Gotûbêjên
Nirxandina Romana "Madonna bi Mantoya Kurk"
Sabahattin Ali bi romana xwe ya "Kürk Mantolu Madonna" (Madonna bi Mantoya Kurk) di edebiyata cîhanê de cihekî nemir girtiye. Her çiqas ev berhem bi tirkî hatibe nivîsandin jî, mijarên wê yên mîna tenêtî, evîn û xerîbiya mirov a li hemberî civakê, gerdûnî ne.
Li jêr nirxandineke vê klasîka mezin bi zimanê kurdî heye:
Nirxandina Romana "Madonna bi Mantoya Kurk"
1. Mijar û Destpêka Çîrokê
Roman bi çavên karmendekî ciwan dest pê dike ku li kargehekê bi Raif Efendi re nas dibe. Raif Efendi mirovekî bêdeng, li ber xwe ketî û mîna "miriyekî zindî" ye. Lê piştî mirina wî, gava lehengê me deftera wî ya bîranînan dixwîne, em dibînin ku di bin vî rûyê sar de çîrokeke evînê ya pir kûr û bi êş veşartî ye.
2. Têkiliya Raif Efendi û Maria Puder
Dilê romanê li Berlînê lê dixe. Raif Efendi li galeriyekê rastî tabloyeke bi navê "Madonna bi Mantoya Kurk" tê û di ber wê tabloyê de winda dibe. Paşê ew bi xwediya tabloyê, Maria Puder re nas dibe.
Maria Puder: Jineke serbixwe, azad û ji mêran bêhêvî ye.
Raif Efendi: Zilamekî hesas, şermok û di nav xeyalan de ye.
Têkiliya wan ne tenê evînek e, lê belê lêgerîna du ruhên tenê ye ku di nav qelebalixa dinyayê de hevdu dîtine.
3. Hêmayên Serekî: Tenêtî û Xerîbî
Sabahattin Ali di vê romanê de nîşan dide ku mirov dikare di nav malbata xwe de jî, di nav bajarê xwe de jî bibe "xerîb". Raif Efendi ji ber ku nikare xwe ji civakê re rave bike, xwe di nav bêdengiyê de vedişêre. Maria Puder jî ji ber rasteqîniya xwe, xwe ji dinyayê dûr dixe. Ev her du karakter dibin neynika "mirovê modern" ê ku di nav qerebalixê de bi tenê ye.
4. Şêwaza Nivîskêr û Psîkolojî
Hêza pirtûkê ji analîzên psîkolojîk tê. Sabahattin Ali bi hostayî ruhê mirov diweşîne. Ew behsa "dunyaya hundurîn" a mirov dike ku kesên din wê nabînin. Nivîskar nîşan dide ku her mirovek xwedî
Yazarların bütün eserlerini severek hayranlıkla okumuştum. Emanet Gelin serisinin ilk kitabı da bunların arasına girdi kesinlikle favorilerim arasında. Berçem ve Barzan ikisinde kaderleri birbirine yazılmıştı ne bir hüküm ne de hükmün getireceği sonuçlar… ikisi de hayatın onlar için sunduklarından ve sunacaklarından habersiz bir araya gelmişti. İkisi de birbirine enkaz olacak ama bu enkazdan yine beraber çıkacaklardı.
Berçem daha küçük yaşta ailesini kaybetmiş belli bir süre dayısı Afran’ın gözetimi altında bir süre kalmıştı. Sonrasında Hezeroğlu ailesinin himayesine girmiş ve onu kendi kızları gibi görüp yetiştirmişlerdi. Yıllar geçtikçe evin en büyük oğlu Ciwan Berçem’e gönlünü kaptırmış evlenmek istemişti. Babasının ve Berçem’in rızasıyla düğün hazırlıkları başlamıştır. Ama Ciwan’ın arkadaşı Miran’da Berçem’e sevdalıdır düğün günü Miran dostu dediği adamı Ciwan’ı öldürmüş Mardin’i yasa boğmuştur. Ciwan ölmeden önce olacakları bilir gibi babasına eğer ölürse karısını kardeşi Barzan’a emanet ettiğini onunla evlendirmesini vasiyet etmiştir.
Barzan Hezeroğlu İstanbul’da yaşamakta ve işlerini orada yürütmektedir. Abisinin düğün gününe bir heyecan gelmiştir ama canını toprağa vermiştir üstelik büyüklerin hükmü ile yengesi ile evlendirilecektir evlenmek istemediğini abisinin karısı olduğunu kaldı ki Ciwan’ın bu kadını nasıl sevdiğini çok iyi bilirken karşı çıkmaya çalışmış ama başarısız olmuştur. Hem Berçem’in hem de Berzan’ın hayatları hüküm ile bir araya gelmiştir. Berzan, Berçem’ide alıp İstanbul’a döner. Bu işi uzatmadan boşanacağını her seferinde bu kadına karşı dile getirir. Berçem’in isteği de budur boşanıp dayısının yanına gidecektir. Ama töre de boşanmak yoktur ikisi de hükmün sonuçlarına karşı çıkmanın bedelini bilirken üstelik.
Barzan İstanbul’da bir hayat
༺✮•°◤ Ş𝙚𝙝𝙣𝙖𝙯 𝙂ü𝙡ş𝙚𝙣&
𝙀𝙢𝙖𝙣𝙚𝙩 𝙂𝙚𝙡𝙞𝙣 2 ◥°•✮༻
Selamm..bugün severek okuduğum #emanetgelin serisi 2. ve son kitabı ile geldim. Hatırlayınız Ciwan'ın düğün günü öldürülmesi ardından Berçem ve Barzan'ın mecburi evliliği ile başlamıştık ilk kitaba.
Çok zor ve kabullenmesi oldukça zaman alan evlilikleri Berçem ve Barzan Hezeroğlu için kitabın sonunda artık karşılıklı bir sevgi zeminine oturmuştu. Lakin dış etkenler ki; bu Afran'ın itirazı ve Miran tehdidi olarak devam ediyordu. Ama en son Miran Kara ve Barzan ın karşılıklı silah çektikleri o anda aşiretin bambaşka bir hükümle ortaya bomba gibi düşmesi hepsini şok etmişti. Afran'ın Alaz, Miran'ın Helin Geşa ile evlilik kararı hemen uygulanacaktı.
İkinci kitap su gibi akıp gitti diyebilirim . Çünkü Miran ve Helin sahneleri kitaba damgayı vurdu. Miran Kara'yı da yakından tanıyoruz bu kitapta. Can dostunu öldürmüş, katil damgası yemiş adamın iç yüzü sizide şaşırtacak. Helin ise müthiş bir karaktere sahip. Dik başlı, sivri dilli ama çokta merhametli olan bu kız güzelliği ile de başdöndürüyor. Ama Miran'ın önce sinirlerini döndürdü o ayrı:)) Helin kesinlikle çok haklıydı. Bu çifti okumak müthiş keyifliydi.
Diğer yanda Berçem ve Barzan kendi ilişkilerini ne kadar düzeltseler de Barzan bu sefer Afran ve kardeşi Alaz'ın evliliği üzerinden gerilimi sürdürmeye devam etti. Ama Afran ve Alaz'ın evlilik süreci de okunmaya değerdi.
Serinin son kitabı Ciwan'ın ölümün ardındaki gerçekleri de öğrendiğimiz müthiş bir final kitabı oldu. Ben özellikle kitabın sonundaki özel bölüme de ayrıca bayıldım .
Benim gibi töre kurgusu sevenler, #emanetgelin tam sizler için keyifle okuyun!!
