... Efenim ben geldim…Kısacık bir inceleme ile geldim.:)
Spinoza dedikleri kimdir, nedir diye merak ettim.
Okudum..
İlk defa bir kitabı bu kadar araştırdım.
Kur’an’ıma çok zordu… :)
Önce şu Spinoza abimize bakalım, buyurun efenim:
Baruch Spinoza, 1632’de Amsterdam’da doğar.
Dindar bir Yahudi cemaatinin içinde büyür; kutsal metinleri öğrenir, kuralları ezberler.
Fakat Spinoza’nın zihni, kurallarla pek iyi geçinmez.
Okudukça inanmak yerine düşünmeye, düşündükçe de soru sormaya başlar.
Bu sorular arttıkça çevresindekilerin huzuru azalır.
Sonuç gecikmez:
24 yaşlarındayken düşüncelerinden dolayı cemaatten aforoz edilir.
Yani sosyal hayattan resmen silinir.
Spinoza bu duruma isyan etmez.
Tartışmaya girmez, kimseyi ikna etmeye çalışmaz.
Sessizce kenara çekilir.
Geçimini mercek yontarak sağlar.
Gösterişsiz, yalnız ama zihinsel olarak son derece yoğun bir hayat sürer.
Ve tam bu sessizliğin içinde, felsefe tarihinin en sarsıcı kitaplarından biri ortaya çıkar:
Etika.
(Not: Etika, Spinoza’nın ölümünden sonra yayımlanmıştır. O dönemde bazı kitapları isimsiz basılır. Kitapları yasaklanır. Çünkü ateist olduğu düşünülür ve hem Yahudiler hem Hristiyanlar için tehlikeli kabul edilir. Oysa Spinoza bir yaratıcı olduğunu söyler; sadece Tanrı’yı alışılmış biçimde tanımlamaz.)
Etika’yı okurken şunu fark ediyorsunuz
Spinoza size “nasıl iyi insan olunur” demez.
Onun derdi öğüt vermek değil.
“İnsan neden böyle davranır?” sorusuna cevap arar.
Yani ahlakı nasihatle değil, insanı anlayarak kurmaya çalışır.
Bu yüzden önce şunu netleştirir
Etika bir kişisel gelişim kitabı değildir..
“Sabah 5’te kalk, ibadet et, evrene mesaj gönder” yoktur.