Neriman.
@determinasyo
14 okur puanı
Ağustos 2017 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Neriman.
, bir kitap okuduPuan vermedi·256 syf.·
14 günde okudu
·Okunma: 18 Mart 2019 00:00
·2019 1. kitabı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Zaman Sığınağı Zaman Sığınağı Alzheimer hastaları için geçmiş yılların yeniden kurulduğu bir klinik fikriyle başlıyor. Her oda farklı bir dönemi temsil ediyor.Amaç hastaların geçmişlerini yeniden yaşayarak hafızalarını canlı tutmaları. Ancak bu fikir zamanla büyüyerek apartmanlara, sokaklara ve en sonunda tüm Avrupa’ya yayılıyor; ülkeler hangi onlu yıllarda yaşamak istediklerine dair “geçmiş referandumları” yapmaya başlıyor.
Roman aslında zaman ve hafıza üzerinden daha büyük bir sorgulama yapıyor. Bugünü bu kadar yoğun yaşarken düne objektif bakmak pek kolay değil. Çoğu zaman geçmişin zor taraflarını unutup daha parlak bir versiyonunu hatırlıyoruz. Oysa toplumsal geçmişin tarihi darbeler, savaşlar, yasaklar ve krizlerle dolu. Buna rağmen insanlar geçmişi güvenli bir sığınak gibi görmeye meyilli. Bu noktada kitapta kullanılan Alzheimer metaforu oldukça anlamlı. Nasıl ki hafıza zamanla düzenini kaybedebiliyorsa, toplumlar da geçmişi seçici biçimde hatırlayabiliyor. Gelecekle başa çıkmak zorlaştığında geçmişe sığınma isteği artıyor.
Aslında geçmişe duyulan bu güçlü özlem yeni bir durum da değil. 17. yüzyılda İsviçreli paralı askerlerde görülen ve memleket özlemiyle ortaya çıkan bir rahatsızlık “nostalji” olarak tanımlanmış. Yunanca nostos (eve dönüş) ve algos (acı) kelimelerinden geliyor. Bu açıdan bakınca romanın geçmişe duyulan özlemi sorgulaması daha da anlam kazanıyor. Zaten
romanın en çarpıcı yanı ise nostaljinin masum bir duygu olmaktan çıkıp politik bir projeye dönüşmesini göstermesidir.
Anlatım tarzı ise yer yer parçalı ve deneme ile kurgu arasında gidip geldiği için okuması zaman zaman zorlaşabiliyor. Buna rağmen Zaman Sığınağı, zamanı, hafızayı ve geçmişle kurduğumuz ilişkiyi farklı bir açıdan düşündüren, oldukça ilginç bir roman.
Psikolojik derinliği yüksek, akıcı dili sayesinde bir çırpıda okunabilen etkileyici novellalarından biridir. Hikâyede ana karakterlerimiz bir doktor ve ondan yardım isteyen gizemli bir kadındır. Kadın doktordan kürtaj konusunda yardım ister; ancak doktor bu yardımı ahlaki sınırları aşan bir teklif karşılığında yapabileceğini söyler. Kadın bunu reddedince olayların ve doktorun içsel çöküşünün başladığı süreç başlıyor.
Eserin asıl gücü, olaydan çok karakterin psikolojisini anlatmasında yatıyor. Doktorun suçluluk duygusu, takıntısı ve giderek kontrolünü kaybeden ruh hali hikâyenin merkezini oluşturur. “Amok”, Malezya kültüründe kişinin bir anda kontrolünü kaybederek gözü hiçbir şey görmeden hareket ettiği bir cinnet hâlini ifade eder. Bu hâlde kişiyi tetikleyen şey çoğu zaman önemsizdir; fakat sonuçları yıkıcı ve ölümcül.
Doktor da fiziksel olarak bir “amok koşucusu” olmasa bile psikolojik olarak bu hâlin içine sürüklenir. Suçluluk ve saplantı onu mantıksız, kontrolsüz ve trajik bir sona doğru iter.
Kitabın sonunda yer alan ölüm ve intihar temalarının, yazarın hayatıyla da bir kesişim oluşturduğunu düşünmemek zor. Belki de bu yüzden insan ister istemez şu soruyu soruyor: Zweig de kendi iç dünyasında bir “amok koşucusu” muydu?
