HURRİCE VE URARTUCA
HURRİCE'NİN TARİHÇESİ
Hurrice, M.Ö. 3000'li yılların sonu ile M.Ö. 1000 yılları arasında Kuzey Mezopotamya'da Hurriler (Khurritler) tarafından konuşulmuş olan bir Hurro-Urartu dilidir. Hurrice, günümüz Suriye'sindeki, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki ve ağırlıklı olarak Güney Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Hurri yerleşim yerleriyle birlikte Kuzey Mezopotamya'daki Mitanni krallığında da konuşulmaktaydı.
Hitit kültürü üzerinde de güçlü bir Hurri etkisi vardı, bu nedenle birçok Hurri metni Hitit siyasi merkezlerinde korunmuştur. Bulunan en eski Hurrice metin parçaları, isim ve yer listelerinden oluşur ve M.Ö. üçüncü bin yılın sonuna tarihlenmişlerdir. Arkeologlar Hattuşa, Mari, Tuttul, Babylon, Ugarit'te de dahil olmak üzere çok sayıda yerleşim yerinde Hurrice yazılmış büyü, kehanet ve mektup metinlerini keşfettiler.
URARTUCA'NIN TARİHÇESİ
2700 yıl evvel Van Tuşpa merkez olmak üzere Doğu Anadolu bölgesine hükmetmiş güçlü bir uygarlıktı. Urartu Krallığı Doğu Anadolu Bölgesi'nde kurulmuş olan ilk resmi devletti. Daha evvel mevcut coğrafyada bir devlet yapısı bulunmadığı için, Urartu kentleri temelde iki bölümden oluşuyordu. Bunlar, yüksekte hanedanın ve devlet görevlilerinin yaşadığı sitadel adı verilen kale, ve onun aşağısında halkın yaşadığı şehirdi. Günümüzde Van Kalesi bu sitadel yapısına en iyi örnektir. Sitadellerde depolar, bir tapınak, saray ve çeşitli atölyeler bulunuyordu. Aynı zamanda bu yapıların su, kanalizasyon ve sarnıç gibi altyapı çalışmaları da iyi bir şekilde planlanmıştı. [1]
En eski Urartuca metinlere, M.Ö. 9. yüzyıla tarihlenen yeni Asur çivi yazısı ile yazılmış taş yazıtlarda rastlanmıştır.
HURRİCE'NİN ÇÖZÜMLENMESİ
Hurrice dilini çözümlemenin ilk çalışmaları Mitanni mektubuna dayanıyordu. Bu mektup Hurri kralı Tushratta tarafından