Enes Başak
@drenesbasak
William Shakespeare’in bir tiyatro eseri olan “On İkinci Gece”, bir aşk macerasını komik bir üslupla anlatıyor. Karakterlerin iç içe geçen yaşamları, komedi unsurunun esere hakim olmasını sağlıyor. Karakter betimleri bohem bir yaşam tarzını yansıtıyor. Kontesin kendisine evlilik teklif eden dük yerine bu teklifi getiren kişiye aşık olması, güç ve para yerime karaktere daha çok önem verdiğini gösteriyor. Asaletin makam ile değil, daha latif özelliklerle mümkün olacağını anlatıyor. Umarım bir gün bu eseri sahnede görmek nasip olur. 400 yıl öncesine, eserin sahibi Shakespeare’e sevgilerle…
Reklam
Mikrop kelimesi size neyi çağrıştırıyor? İyi ve güzeli mi, yoksa kötü ve çirkini mi? Hastalığı mı, yoksa şifayı mı? Zooloji ve biyokimya alanında uzman bir isim olan, Pulitzer ödüllü yazar Edmund Soon-Weng Yong, mikroplara dair bilgimizi ters yüz edecek araştırmaların sahibi. Kendisine “mikrop tabusunu yıkan yazar” diyebilirim.
Mikroplar ilk defa Antonie van Leeuwenhoek tarafından 17. yüzyılda keşfedildi. Bilinen ilk antibiyotik olan penisilin ise 1927 yılında keşfedildi. Antibiyotiklerin keşfi ile birlikte bakterilere ve daha sonra bulunan diğer ilaçlarla tüm mikroplara karşı bir savaş başlatıldı. Tersi düşünülene, yani mikropların faydalı olabileceğine de inanılana kadar, mikropların her halükarda insan sağlığına sadece zarar verdiğine inanıldı.
Bunun tersini düşünmek gerçekten zor. Tarih boyunca milyonlarca insanı öldürmüş salgınlar ve hastalıklar söz konusu iken, mikropların insan sağlığına olumlu yönlerinin olabileceğini düşünmek gerçekten zor. Hatta bu satırları yazarken iki yıldır devam eden ve 5.5 milyon insanın ölümüne sebep olan şeyin sadece bir virüs olduğunu bilirken daha da zor. İşte “Mikrobiyota” buna rağmen size tersini düşündürecek bir eser.
“Mikropların hepsinin insan sağlığına zararlı olduğu” düşüncesi geçtiğimiz yüzyıldan itibaren sorgulanmaya başlandı. Probiyotik olarak bugün raflarda bulunan ürünler 100 yıllık bir araştırmanın ürünü. Probiyotik, “sağlık üzerinde olumlu etki yaptıkları düşünülen mikroplar” demek. Yani insan sağlığına yararlı olan mikroplar. Bu, “tüm mikroplar zararlıdır” düşüncesinin yıkıldığının ispatıdır. Yeri gelmişken, probiyotik ürünler satın almak yerine anne sütü ve köy yoğurdunu teşvik etmemiz daha iyi ve ucuz bir çözüm olur, bunu unutmayalım.
Ed Yong, mikropların insan ve hayvan sağlığına olumlu etkileri olabileceği
Ehli beytte yer alan Hz. Ali, “ilmin kapısı” namı ile meşhurdur. Kendisi, ilim öğrenmeye yüksek değer vermiş ve ilim erbabını da korumuş bir isimdir. Hz. Ali’nin rivayet yolu ile bugüne ulaşan kıymetli sözleri, tarih boyunca birçok esere konu olmuştur. Hz. Ali’nin sözleri Osmanlı döneminde önce Farsça, sonra da Türkçe olmak üzere neşredilmiştir. Hz. Ali’nin sözleri Hoca Mesûd tarafından, 1346'da “Nesrü’l-Leʽâlî’yi Tercümetü’l-Leʽâlî ve Tezkiretü’l-Meʽâlî” ismiyle nazmen Farsçaya tercüme edilmiştir. Aynı eseri 16. asır şairlerinden Rıhletî, “Tercümetü’l-Leʻâlî” ismiyle Türkçeye çevirmiştir. Bu çeviriler, Turgay Şafak ve İsa Akpınar tarafından yeniden düzenlenerek “Hz. Ali’nin Sözlerinin Farsça ve Türkçe Manzum Tercümeleri” eseri ile edebiyat dünyamıza kazandırıldı. Hz. Ali’nin hemen her alanda tavsiye ve uyarı sözlerinin yer aldığı bu eserde herkesin hissesini bulacağına inanıyorum.
