Enes Başak
@drenesbasak
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Bir kenar mahallede geçen olayları anlatan “Çıplak Sokak”, Jose Mauro De Vasconcelos’un Tanrı arayışı olarak nitelendirilebilir. Toplumsal kargaşalar, savaşlar, çıkar ilişkileri, sahte ve gösterişli yaşamların ortasında, sadece insanlara yararlı olmayı erdem olarak kabul eden iki kardeşin hikâyesi anlatılıyor. Okura, bu onlarca insan portresinin içinden hangisini seçeceği konusunda baskı yapılmıyor. Eserin görevi sadece bu portreleri betimlemek ve olası seçeneklerin tamamını tüm çıplaklığıyla okuyucuya sunmak. Okunacak kitaplar listenize bu eseri eklemenizin sizlere faydalı olacağını düşünüyorum.
Bugünün kitabı, Susanna Tamaro’nun birçok dile çevrilen “Yüreğinin Götürdüğü Yere Git” eseri. Bir büyükannenin torununa yazdığı mektuplardan müteşekkil bu eser, bazı farklı duygulara haiz. Eserde mektuplar, birinin yüzüne karşı söylenemeyecek gerçekleri söyleme aracı olarak kullanılmış. Yaşın verdiği deneyim ile genç yaştaki torun çok farklı noktalarda uyarılmış. Hemen her zaman günlük hayatta büyüklerimiz tarafından uyarılır, çeşitli konularda tarafımıza tavsiyeler iletilir. Bu son derece normaldir. Bu kitabı okuyunca aklıma şu geldi. Bunu yapan kendimiz olsaydık ne olurdu? Yani 80 yaşındaki ben, 16 yaşındaki bene bazı konularda uyarılar yapabilseydi nelere karşı uyarırdı beni? 16 yaşındaki ben bu uyarıları dikkate alır mıydım? Bunları düşününce, bu kitap bana, her zaman yere sağlam basmam gerektiğini söyledi. İlgi alanlarıma uymayan bir kitap olsa da, can dostum Yüksel’in hediyesi olduğu için okudum ve kendime bazı dersler çıkardım. Hediyen için teşekkür ederim dostum. Daha güzel kitap hediyelerini bekliyorum :)
İlk distopya kitapları olarak “Zaman Makinesi” ve “Demir Ökçe” sayılsa da, distopya teriminin anlamını tam olarak dolduran ilk kitap Yevgeni Zamyatin’in “Biz” isimli romanıdır. 1920 yılında yazılan eser, Zamyatin’in kendi ülkesi Rusya’ya ve sosyalist rejime karşı bir eleştiri olduğundan ülkesinde yayınlanmaz. 1924 yılında Avrupa’da İngilizce, 1952’de ise Rusça olarak yayınlanır. Eser Rusya’da ancak 1988 yılında yayınlanır. Kendi ülkesini eleştiren bir yazarı, sadece şu süreç bile, eleştirilerinde haklı kılar. Zamyatin, kendisinden sonraki distopya yazarlarına “Biz” ile ilham verir. Daha sonra yazılmış olan distopya eserlerinde (Cesur Yeni Dünya, 1984, Fahrenheit 451, vb) rejim baskısı daha güçlü hissedilirken, “Biz” eserinde radikal uygulamalar daha azdır. Bu sebeple diğer distopik eserlerde sisteme başkaldırılar çok zorken, “Biz”de bu daha kolaydır. Cinsellik kontrol altına alınmış, insan isimleri numaralandırma sistemi ile verilmiş (D-503 gibi), demokrasi köhne bir sistem olarak rafa kaldırılmış, seçimler herkese açık el kaldırma sistemi ile tek aday için yapılır hale gelmiştir. Ruh bir hastalık olarak kabul edilmiş, sanat eylemleri makineleştirilmiş ve günlük yaşam yönetim tarafından saati saatine programlanmıştır. Türünün ilk ve en önemli kitapları arasında sayılan “Biz”, birçok yazara ilham kaynağı olmuş ve totaliter Rus yönetimine gerçek anlamda ilk başkaldırılardan biri olarak tarihe adını önemle yazdırmıştır…
