Enes Başak
@drenesbasak
Biri Bulgar, biri Fransız bir çiftin yaşam hikâyesini anlatan “Güzel Sanatların Bir Dalı Olarak Evlilik” bundan çok daha ötede bir kitap. Arka kapakta yer alan: “Ağızlarından çıkan her sözcüğü sanat, edebiyat ve felsefeye bağlayabilen bir çiftten entelektüel evlilik, özgürlük ve ötesi...” bu ifade, kitaba olan ilgimi arttırarak kitabı okumamı sağladı. Tabi önemli bir insanın bu kitabı bana hediye etmesi de cabası. Gerçekten böyle bir evlilik, ilişki mümkün mü? Böyle bir hayatı yaşamak nasıl olurdu? Buna olan özlemimdir belki beni bu kitaba yaklaştıran. Bu bakımdan güzel bir düşünceyi zihnimde yaşattı diyebilirim. Bir hayali de. Gelgelelim kitabın iç kısımları biraz sıkıcı. Kitap belki okunmayabilir ancak arka kapakta yer alan düşünce, hayatını organize eden her birey için bir mihenk taşı olmalıdır diyebilirim.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Daha önce üç kitabını okuduğum Jack London mükemmel bir kurgu yeteneğine sahip. Daha çok kuzey toprakları yani soğuk diyarların ve buralardaki yaşamların anlatıldığı London’ın kitapları onlarca dile çevrilmiş, yüzbinlerce satmıştır. “Beyaz Diş”, kardeşlerinden farklı renkte ve karakterde doğan bir kurdun vahşi doğadaki yaşam mücadelesini anlatıyor. Ölümcül bir yaşam mücadelesinin sürdüğü vahşi hayattan evcilleşmeye giden serüven son derece akıcı bir üslupla anlatılmış. İnsan doğasındaki şiddetin vahşi hayattan geri kalmadığı ve insanın yönetme ve hâkim olma gücünün tüm doğayı esir aldığı ifade edilmiş. “İnsan denilen hayvan güçsüz, pençesiz ve zayıf ellere sahip olmasına rağmen kullandığı aletler ile azgın bir canavara dönüşebilen, tüm hayvanları yöneten birer tanrıdır.” 1903 yılında yazılmış eserde insanın hayvana üstünlüğü ile beyaz insanın yerlilere üstünlüğü birbirine paralel anlatılmış. Bu da can sıkıcı bir sömürü ifadesi olmuş. London imzalı “Âdem’den Önce” kitabı gibi bu kitabı da muhteşem buldum. Okunabilir, güzel bir eser.
“Doğu Avrupa’da Yolculuk”, Gabriel García Márquez’in 1950’li yıllarda Almanya (batı ve doğu), Çekoslovakya, Polonya, Macaristan ve Sovyet Birliği’ne yaptığı gezileri anlattığı kitabıdır. Gezi türünde olmakla birlikte Márquez’in kendine özgü anlatımı ile harmanlanmış bu kitapta Márquez’in bahsedilen sosyalist ülkelerde yaptığı derin tespitler yer alıyor. Her birinin halkı son derece güzel bir şekilde değerlendirilmiş, sevinçleri, hüzünleri, ekonomik durumları, kitlesel hareketleri hakkında ince tespitler yapılmış. Sosyalizm ve komünizmin hüküm sürdüğü bu topraklarda gerçekte yaşanılan ile dışarıdan gelen insanlara sunulan hayatın aslında çok farklı olduğu görülmüş. Ayrıca yönetimler tarafından, halkların dış dünyada olanları öğrenmesinin önüne geçilmiş. Dolayısıyla halklar kendi kabuğunda, gerçekte çok kötü şartlarda yaşıyorken iyi şartlarda yaşadıklarına inandırılmış. Her bir ülke için ayrı ayrı yapılan tespitlere burada yer vermeyeceğim, kitabı okumanız bu açıdan daha iyi olacaktır. Ancak yazarın nihai değerlendirmesini bilmek önemli. Sosyalizm ve komünizm yönetimlerinde halk son derece mutsuz, beklentisiz, özgür düşünceye ve dış dünyaya kapalı iken, kapitalist yönetimlerinde borç içinde yüzen halkların daha mutlu olduğu görülmüş.
