b.

sihirli sözler, zehirli çiçekler
Güven tüm para türlerinin hammaddesi­dir.
Sayfa 184
Etimoloji Defteri
Mücellit Nedir ?
Tüm paranın yüzde 90’ından fazlası (hesaplarımızdaki 400 trilyon do­lardan daha fazla) sadece bilgisayarlarda mevcuttur. Buna bağlı olarak pek çok mali işlem, elektronik verinin bir bilgisayar dosyasından öteki­ne aktarılmasıyla, yani herhangi bir fiziksel transfer olmadan yapılır. Sa­dece bir suçlu ev alırken para dolu bir çanta verir, insanlar elektronik veri kullanarak mal ve hizmetleri takas etmeye oldukça isteklidir, bu yöntem pırıltılı metallerden ve gıcır gıcır kağıtlardan bile daha iyidir; hem yer kaplamaz hem de hesabını tutmak daha kolaydır. Karmaşık ticari sistemlerin işleyebilmesi için bir tür paranın olması kaçınılmazdır.
Sayfa 183
Modern hapishanelerde ve esir kamplarında, sigara çoğu zaman para yerine geçer. Sigara içilmeyen hapishanelerde bile mahpuslar sigarayı para olarak kabul etmeye isteklidir ve diğer tüm mal ve hizmetlerin fiya­tını sigarayla ölçerler. Auschwitz’den kurtulabilen biri, kampta para ola­rak kullanılan sigarayı şöyle anlatıyor: “Kimsenin değerini sorgulamadı­ğı kendi para birimimiz vardı: sigara. Her ürünün fiyatı sigara bazındaydı..."
Yine de çoğu toplum, çok sayıda uzmanı birbiri­ne bağlamanın daha kolay bir yolunu buldu: parayı icat ettiler. Paranın icadı tekno­lojik bir dönüm noktası değil, zihinsel bir devrimdi. Bu devrim, sadece insanların ortak hayal gücünde yaşayan yeni bir gerçekliğin yaratılma­sında gizliydi. Para, madeni metaller veya banknotlar demek değildir; mal ve hiz­met takasını gerçekleştirmek amacıyla diğer ürünlerin değerini sistemli olarak belirleyebilmek için insanların kullanmaya razı oldukları şeydir.
Sayfa 182
“Herkes yeteneğine göre çalışacak ve ihtiyacına göre ürün alacak” fikri pratikte “herkes olabildiğince az çalışacak ve eline geçirebildiği ka­dar fazlasını alacak” fikrine dönüşmüştü.
Sayfa 181