Ecenin kitaplığı
@ece_amakraliceolan
Senin görme biçimin , benim kimliğim değildir...
Şu anda okuduğu kitap
Kusursuz Zekanın Gedikleri: Dracula
Sinema tarihinde Nosferatu'dan bugüne kadar sayısız kez evrilen, popüler kültürün suyunu çıkara çıkara bitiremediği Dracula'yı, yani her şeyin başladığı o asıl metni olduğu gibi konuşmak lazım. Karşımızda yüzyıllardır ayakta kalan devasa bir kale var evet ama bu kalenin de ciddi gedikleri var. Kitabın temposu ara ara öyle bir düşüyor, anlatı o kadar sarkıyor ki, sayfalar boyu bitmek bilmeyen betimlemelerin arasında kayboluyorsunuz. Bram Stoker o dönem ne bulduysa, toprağın renginden sisin yoğunluğuna, ağaçların yaprağından odadaki eşyaların tozuna kadar her şeyi ama her şeyi betimlemiş. Betimlemenin adeta dibine vurmuş, anlatıyı hantallaştırdıkça hantallaştırmış. Eğer kitaptaki bu aşırı, boğucu ve lüzumsuz betimleme yükünü şöyle bir ayıklayıp dışarı çıkarsak, karşımızda çok daha kısa, dinamik ve soluksuz okunacak bir roman kalırdı. Ha, hikaye kötü mü? Asla. Ama bazen insanı gerçekten yoruyor. Kitabın sonu beni genel olarak tatmin etti, yalan yok. Ama itiraf etmeliyim ki içimdeki o karanlık edebi canavar çok daha fazla mücadele, çok daha fazla kan ve vahşet görmek isterdi. Bram Stoker o muazzam gotik atmosferi kurup finali biraz aceleye getirmiş gibi. En azından Lucy hariç, o canavar avcısı kemik kadrodan sarsıcı bir kayıp verilmesini beklerdim. Mesela Jonathan Harker... İşte tam bu noktada Stoker bence yüzyılın ters köşe fırsatını kaçırmış. Kitapta bize sunulan, yüzyılların getirdiği o kusursuz ve muazzam Dracula zekasını düşününce, kontun hamleleri bazen çok sığ kalıyor. Jonathan Harker, Dracula'nın şatosundan kaçtı, evet. Ama neden Mina gibi bir etki altına alınmadı? Eğer Dracula o dehasını kullansaydı, Jonathan'ı zihnen ele geçirip avcı grubunun içine gizli bir ajan, canlı bir bomba gibi salardı. Jonathan içeriden kaleyi fethederken, Dracula'nın en gizli ve ölümcül
Okur Kimliğim ile İnancım Arasında
İlahi Komedya’yı şu an için yarım bırakmaya karar verdim. Bunun temel nedeni ise Hz. Muhammed’in görselleştirilmesi, cehennemde tasvir edilmesi ve peşinden insanları sürükleyen biri gibi gösterilmesinin beni fazlasıyla rahatsız etmiş olması. Bir Müslüman olarak bu bölümleri okurken ciddi bir iç çatışma yaşadım. Kendimi kusursuz bir Müslüman olarak tanımlamam belki ama dinimin peygamberinin bu şekilde aşağılanmasına karşı da kayıtsız kalamadım.
Bir yanda okur kimliğim vardı; farklı perspektifleri görmeye çalışan, metni anlamaya çalışan tarafım. Diğer yanda ise inancım ve kutsal kabul ettiğim değerler. Bir noktadan sonra bu ikisinin arasında sıkıştığımı hissettim ve kitabı burada bırakmanın benim için daha doğru olduğuna karar verdim. Belki bir gün yeniden devam ederim, bilmiyorum. Ama şu an devam edemeyeceğim kadar rahatsız oldum.
Dante’nin zekâsını, kurduğu atmosferi ve yazınsal gücünü inkâr etmek mümkün değil. Özellikle bazı dizelerde insanı gerçekten durdurup düşündüren bir yoğunluk vardı:
“Yaratılmadınız yaşamak için yabaniler gibi,
Aksine aramalısınız ilim ve fazileti.”
Bu tarz satırlar bana Dante’nin neden yüzyıllardır konuşulduğunu hissettirdi. Yer yer düşen bir anlatımı olsa da bazı dizelerde gerçekten büyük bir zihinsel yoğunluk yakalayabiliyor.
“Uzun vadeli vaat ile tez elden icra,
Zafer getirecektir yüce tahtına.”
Bu pasaj ise bana doğrudan günümüz siyasetini düşündürdü. Dante’nin insan doğasına, iktidar diline ve manipülasyona dair gözlemleri hâlâ güncel hissettirebiliyor.
“Zira konuşmamızın ve aklımızın yoktur yeri,
Bunca şeye olmayı hâvi.”
Bazı bölümlerde ise Dante’nin karanlığı yalnızca korkutucu değil; insan aklının sınırlarını zorlayan bir hâl alıyordu. Belki de kitabın en güçlü tarafı buydu: Karanlığın içinde bile düşünsel bir yankı
yarım bıraktığım kitaplar arasına girdi
.
Aslında kitabın fiziksel detaylarını gerçekten çok sevdim. Bölüm başlarındaki illüstrasyonlar, zarf şeklindeki ayraç, sayfa kalitesi, yazı puntosu… Hepsi huzurlu ve özenli bir atmosfer oluşturuyordu. Kitabı eline alınca sakinleşiyorsunuz.
Fakat benim için sorun hikâyenin uzun süre aynı yerde kalması oldu. Yaklaşık 50. sayfaya kadar anlatı sürekli aynı hissin etrafında dönüp durdu. Yeni bir katman açılmadığı için bir noktadan sonra okurken ilerliyormuş gibi değil, aynı yerde oyalanıyormuşum gibi hissettim.
Yavaş ilerleyen kitaplarla problemim yok. Ama o yavaşlığın altında düşünsel ya da duygusal bir hareket arıyorum. Burada ise atmosfer bir süre sonra durağanlığa dönüştü benim için.
Belki başka bir zamanda elim tekrar gider ama şimdilik yarım bıraktım.
Satır aralarında buluşmak dileğiyle
Ehvenişer Çağı
**Merhaba 1K okuyucuları
Seneca’yı okurken beni en çok etkileyen şey, iki bin yıl önce yazılmış bir metnin bugün hâlâ insan zihnine bu kadar doğrudan temas edebilmesiydi. Çünkü burada anlatılan şey yalnızca Roma toplumu değil; insan doğasının tekrar eden yapısıdır. Çağlar değişiyor, medeniyet ilerliyor, teknolojik imkânlar büyüyor fakat insanın temel zaafları büyük ölçüde aynı kalıyor. İnsan aya çıkabiliyor ama hâlâ öfkesini yönetemiyor. Bilgi artıyor fakat bilinç aynı hızda gelişmiyor. İşte Seneca’nın bugün hâlâ güncel hissettirmesinin temel nedeni de burada yatıyor.
Özellikle “Mutlu Yaşam Üzerine” kısmı, Stoacı düşüncenin merkezindeki akıl-vicdan ilişkisini oldukça güçlü biçimde ortaya koyuyor. Seneca’ya göre mutluluk, modern dünyanın sıklıkla sunduğu gibi haz, konfor ya da toplumsal onay üzerinden kurulabilecek bir durum değildir. Tam tersine, insanın kendi ruhuyla uyum içerisinde yaşayabilmesi, yani akıl ile yaşam arasındaki dengenin kurulabilmesi gerçek mutluluğun temelidir. Bu noktada Stoacı düşüncenin altında hissedilen Sokratesçi damar oldukça dikkat çekicidir. Çünkü Sokrates’in de savunduğu gibi insan çoğu zaman kötülüğü “kötü” olduğu için seçmez; onu doğru, gerekli ya da iyi sandığı için yönelir. Başka bir ifadeyle sorun yalnızca ahlaki bir bozulma değil, hakikatin yanlış algılanmasıdır.
Bu bağlamda Seneca’nın çoğunluk eleştirisi oldukça önemli bir yere oturuyor. Ona göre bir düşüncenin ya da davranışın geniş kitleler tarafından kabul edilmesi, onun doğru olduğunun kanıtı değildir. Hatta kimi zaman tam tersi bir durum söz konusudur. Çünkü insan toplulukları çoğunlukla düşünerek değil, taklit ederek hareket ederler. Toplumsal normların büyük kısmı sorgulama sonucunda değil, tekrar sonucunda yerleşir. İşte tam bu noktada metin boyunca zihnimde sürekli
Zaman Makinesi’nden Notlar
Merhaba 1K okuyucuları
LULU , 
Fatma Çiçek ve ben bu kitabı birlikte okuduk, birlikte düşündük ve farklı hislerle aynı yolculuğun içinde buluştuk. Bu yüzden bu inceleme biraz hepimizin ortak sesi oldu
“Ne demek zaman yolculuğu? İnsan bir paradoksun içinde yuvarlanmakla üstünü başını toza bulayamaz, öyle değil mi?”
İşte tam da bu hisle başladık Zaman Makinesi’ne. İlk sayfalardan itibaren hem merak uyandıran hem de insanın zihnini huzursuz eden bir tarafı vardı. Klasik okumak bazen tedirgin edebiliyor; dili ağır mı olacak, uzak mı hissettirecek diye düşünüyorsunuz ama H.G. Wells’in dili şaşırtıcı şekilde akıcıydı. Kitap hiç yormadan, aksine merak duygusunu giderek artırarak ilerledi.
Üstelik insan durup düşünmeden edemiyor: Adam bu kitabı yaklaşık yüz otuz yıl önce yazmış ama resmen bugünün insanına, hatta geleceğin insanına dair şeyler söylemiş. Asıl etkileyici olan ise Wells’in yalnızca teknolojiyi değil, insanlığın dönüşümünü de öngörebilmiş olmasıydı. Bu yüzden kitap bugün bile şaşırtıcı şekilde güncel hissettiriyor.
Eloi ve Morlock ayrımı ise kitabın en çarpıcı taraflarından biriydi bizim için. Yer üstündekiler konforun içinde gittikçe güçsüzleşmiş, tek tipleşmiş ve neredeyse çocuklaşmış bir topluluğa dönüşürken; yer altındakiler karanlığın içinde çalışa çalışa sertleşmiş ve vahşileşmişti. Wells burada yalnızca bir gelecek tasviri sunmuyor; sınıfları, sistemi, insan doğasını ve medeniyet fikrini de sorguluyor gibi hissettirdi bize.
Özellikle Eloi’lerde dikkat çeken şeylerden biri de şuydu:
ne mülkiyet hissi vardı,
ne çalışma düzeni,
ne tarım,
ne hastalık,
hatta salgın korkusu bile…
Tekmil yeryüzü adeta dev bir bahçeye dönüşmüştü. İlk bakışta huzurlu görünen bu düzenin altında ise tuhaf bir edilgenlik hissi yatıyordu. Çünkü Wells sanki şunu
LULU , Fatma Çiçek ve ben bu kitabı birlikte okuduk, birlikte düşündük ve farklı hislerle aynı yolculuğun içinde buluştuk. Bu yüzden bu inceleme biraz hepimizin ortak sesi oldu
“Ne demek zaman yolculuğu? İnsan bir paradoksun içinde yuvarlanmakla üstünü başını toza bulayamaz, öyle değil mi?”
İşte tam da bu hisle başladık Zaman Makinesi’ne. İlk sayfalardan itibaren hem merak uyandıran hem de insanın zihnini huzursuz eden bir tarafı vardı. Klasik okumak bazen tedirgin edebiliyor; dili ağır mı olacak, uzak mı hissettirecek diye düşünüyorsunuz ama H.G. Wells’in dili şaşırtıcı şekilde akıcıydı. Kitap hiç yormadan, aksine merak duygusunu giderek artırarak ilerledi.
Üstelik insan durup düşünmeden edemiyor: Adam bu kitabı yaklaşık yüz otuz yıl önce yazmış ama resmen bugünün insanına, hatta geleceğin insanına dair şeyler söylemiş. Asıl etkileyici olan ise Wells’in yalnızca teknolojiyi değil, insanlığın dönüşümünü de öngörebilmiş olmasıydı. Bu yüzden kitap bugün bile şaşırtıcı şekilde güncel hissettiriyor.
Eloi ve Morlock ayrımı ise kitabın en çarpıcı taraflarından biriydi bizim için. Yer üstündekiler konforun içinde gittikçe güçsüzleşmiş, tek tipleşmiş ve neredeyse çocuklaşmış bir topluluğa dönüşürken; yer altındakiler karanlığın içinde çalışa çalışa sertleşmiş ve vahşileşmişti. Wells burada yalnızca bir gelecek tasviri sunmuyor; sınıfları, sistemi, insan doğasını ve medeniyet fikrini de sorguluyor gibi hissettirdi bize.
Özellikle Eloi’lerde dikkat çeken şeylerden biri de şuydu:
ne mülkiyet hissi vardı,
ne çalışma düzeni,
ne tarım,
ne hastalık,
hatta salgın korkusu bile…
Tekmil yeryüzü adeta dev bir bahçeye dönüşmüştü. İlk bakışta huzurlu görünen bu düzenin altında ise tuhaf bir edilgenlik hissi yatıyordu. Çünkü Wells sanki şunu